Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 362/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Łodzi oddalił skargę [...] (dalej: Spółka) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: PWIS) w Łodzi z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] w przedmiocie zatrzymania produktów i nakazania zaprzestania prowadzenia działalności na 3 miesiące. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego (dalej: PPIS) w Radomsku decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak [...] zdecydował o zatrzymaniu produktów o nazwie: "Żółty Ogień" (253 szt.), "Pomarańczowy Ogień" 502 szt.) i "Ekstrakt Jabłkowy Powiew" (122 szt.), wprowadzonych do obrotu przez Spółkę oraz nakazał zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach należącego do Spółki sklepu "[...]" w Radomsku przy ul. [...], na czas 3 miesięcy i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji tej odwołanie wniosła Spółka.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., PWIS w Łodzi, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm., dalej uPIS) w zw. z art. 4 pkt 27, art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm. – w decyzji nie powołano aktualnego tekstu jednolitego tej ustawy, powinno być Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (w decyzji tej wadliwie powołano nieaktualny publikator ustawy), po rozpatrzeniu odwołania Spółki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie zatrzymania produktów wymienionych w decyzji oraz nakazania zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach sklepu.
W treści uzasadnienia decyzji organ II instancji wyjaśnił, że w toku prowadzonego odrębnego postępowania przez PPIS w Radomsku, organ ten uzyskał z Narodowego Instytutu Leków (dalej: NIL) w Warszawie wyniki badań składu jakościowego próbek produktów: "Żółty Ogień", "Pomarańczowy Ogień" i "Ekstrakt Jabłkowy Powiew" pobranych ze sklepu "[...]" ul. [...] w Radomsku. W badanych produktach zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. UR-144 i śladowe ilości 3,4-DMMC oraz pentedronu. Wszystkie te substancje są tzw. środkami zastępczymi w rozumieniu ww. ustawy, bowiem jej art. 4 pkt 27 stanowi, iż przez środek zastępczy rozumie się substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa.
Jak w związku z tym wskazał organ, w ocenie ekspertów z NIL w Warszawie wymienione substancje wykazują działanie psychoaktywne i stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Ponadto wykazują one działanie na ośrodkowy układ nerwowy i duży potencjał uzależniający. W związku z powyższym − zdaniem organu odwoławczego − słusznie postąpił PPIS w Radomsku i zatrzymał te produkty. PWIS w Łodzi zgodził się też z zakwestionowaną decyzją organu w zakresie, w jakim nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności wskazując, iż wynikało to ze względów ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zwłaszcza osób małoletnich, które po zażyciu wskazanych produktów wymagały pomocy medycznej.
Zgodnie natomiast z art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220. poz. 1447 ze zm., dalej Usdg), nie dokonano zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, ponieważ jej przeprowadzenie było uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia ludzi, zastosowanie trybu przewidzianego w ww. przepisie zostało podane w protokole kontroli sporządzonym w obiekcie w dniu 25 października 2012 r.
Skargę do WSA w Łodzi na powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wniosła reprezentowana przez pełnomocnika Spółka zaskarżając je w całości i zarzucając szereg naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego. Zarzucono naruszenie przepisów art. 107 § 1, art. 10 § 1 i 81, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i 107 § 3, art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 77 ust. 6 Usdg, art. 79, art. 79a i 79b Usdg oraz art. 27c ust. 1 i 3 uPIS. W związku z tak sformułowanymi zarzutami pełnomocnik skarżącej Spółki wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu administracji kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę PWIS w Łodzi podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Łodzi stwierdził, że organy były uprawnione do zastosowania regulacji zawartych w przepisach art. 27c uPIS. Wobec pojawiających się informacji o potencjalnym, znacznym zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzi organ był wręcz zobowiązany podjąć natychmiastowe działania w celu eliminacji określonego wyrobu z obrotu. Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że w stanie faktycznym sprawy mógł on uznać, iż produkty o nazwie: "Żółty Ogień", "Pomarańczowy ogień" i "Ekstrakt Jabłkowy Powiew", wprowadzane do obrotu przez firmę [...] nie mogą znajdować się w obrocie, jako stwarzające bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. W sprawie PPIS w Radomsku wydał w dniu [...] października 2012 r. decyzję o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu powyższych produktów, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Tym samym zarzuty skargi dot. naruszenia art. 27c uPIS uznać należało za nieuzasadnione.
Ponadto, sąd I instancji stwierdził, że skoro w sytuacji "stwierdzenia naruszenia wymagań zdrowotnych" wymagane jest zastosowanie klauzuli natychmiastowej wykonalności, to tym bardziej zasadne ono było w przypadku "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi". Niesporne jest, że w wyniku badania zatrzymanych produktów przez NIL w Warszawie stwierdzono, że są one środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W ocenie tegoż sądu, w jednym i drugim przypadku, zbędne było powoływanie się na art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) i nadawanie dodatkowo decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wykonalność tego rodzaju decyzji wynikała bowiem z mocy z samego przepisu bez konieczności spełnienia ogólnych przesłanek określonych w art. 108 Kodeks postępowania administracyjnego. Odstąpienie natomiast od uprzedniego zawiadomienia strony o zamiarze wszczęcia kontroli miało oparcie w treści art. 79 ust. 2 pkt 5 Usdg, co wynikało z faktu zaistnienia bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego (na co wskazano we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia).
Odstąpienie od wymogów związanych z czynnym udziałem strony w postępowaniu podyktowane było stanem zagrożenia życia i zdrowia ludzi, nawet jeśli początkowo tylko zagrożenie to pozostawało w sferze prawdopodobieństwa. Zarzuty dotyczące lakoniczności uzasadnienia decyzji nie mogą przesądzać o wadliwości jej całości.
Skargą kasacyjną reprezentowana przez pełnomocnika Spółka zaskarżyła w całości ww. wyrok.
1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci art. 27 ust. 2 uPIS, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, podczas gdy przepis na który powołał się Sąd nie znajdował zastosowania, gdyż żaden organ administracji w toku postępowania administracyjnego nie stwierdził naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, oraz nie wykazał, by te rzekome naruszenia spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,
2. na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci art. 27c ust. 3 pkt 2 uPIS, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, mimo, iż w chwili wydawania decyzji nie istniało żadne zagrożenie, jego istnienie nie było udowodnione, a działania organu polegające na wycofaniu kwestionowanych produktów z obrotu i ich zatrzymanie spowodowały usunięcie rzekomego zagrożenia, zanim skarżona decyzja weszła w życie, zatem nakaz zaprzestania prowadzenia działalności do czasu "usunięcia zagrożenia" w ogóle nie powinien był być wydawany z uwagi na fakt, że organ usunął już hipotetyczne zagrożenie swoim uprzednim działaniem;
3. na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci art. 4 "ust. 27" ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, mimo iż w toku całego postępowania organy administracji nie udowodniły, wbrew swym twierdzeniom, że produkty "Żółty ogień", "Pomarańczowy Ogień", "Ekstrakt Jabłkowy", są środkami zastępczymi, nie wykazano bowiem, zgodnie z legalną definicją "środka zastępczego", by wymienione produkty były używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej;
4. na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84c ust. 5 i in. Usdg, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, mimo że skarżona decyzja była oparta na ustaleniach poczynionych w oparciu o dowody z kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy, a organ kontrolny wbrew bezwzględnie obowiązującym przepisom ustawy nie wstrzymał prowadzenia dalszych czynności kontrolnych po złożeniu pisemnego zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu i złożeniu przez przedsiębiorcę sprzeciwu na czynności kontrolne, a następnie nie rozpatrzył − zgodnie z przepisami prawa − złożonego sprzeciwu;
5. na podstawie art. 174 pkt. 2 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez oddalenie skargi przez sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji nie uzasadniły decyzji na płaszczyźnie uzasadnienia prawnego, nie wyjaśniły podstawy prawnej i zaistnienia wszystkich przesłanek powołanych przepisów prawa, nie odniosły się do wszystkich zarzutów stawianych skarżonym decyzjom, w tym na powoływanie się przez organ na fakty dotyczące innej osoby prawnej czy celowe niestosowanie przepisów Usdg w toku prowadzonych czynności kontrolnych, będących podstawą wydanych decyzji.
Skarżąca Spółka, na podstawie art. 176 Ppsa i art. 185 § 1 Ppsa, wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, w ten sposób, że domaga się uchylenia decyzji PWIS w Łodzi z dnia [...] stycznia 2013 r. o numerze [...], oraz poprzedzającej ją decyzji PPIS w Radomsku z dn. [...] października 2012 r. o nr [...] oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wnosi również o zasądzenie na rzecz skarżącej od PWIS w Łodzi zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie w toku całego postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego nie wyjaśniono, dlaczego organ uznał, że zamknięcie lokalu jest niezbędne do usunięcia zagrożenia, jakiej postaci jest to zagrożenie, a także jakie działania zostały podjęte w celu usunięcia tego zagrożenia i dlaczego środek przewidziany w tym przepisie został orzeczony na czas maksymalny tj. na okres 3 miesięcy.
Nie przytaczając wszystkich naruszeń przepisów, dotyczących samej kontroli, zwrócono uwagę na pominiętą przez WSA w Łodzi okoliczność, że w trakcie kontroli, będącej jedynym dowodem w sprawie, pracownica Spółki – [...], działając z upoważnienia Prezesa Zarządu, złożyła zawiadomienie o wniesieniu sprzeciwu. Zdaniem skarżącej Spółki organ swoje bezprawne działanie usprawiedliwiał faktem, że zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu nie zostało do niego doręczone, przy czym pisemne zawiadomienie pracownica doręczała kontrolującym, a dopiero sam sprzeciw − złożono organowi, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi PWIS w Łodzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że w aktach prowadzonej sprawy znajdują się dwie adnotacje sporządzone w dniu 19 oraz 24 października 2012 r. przez pracownika Państwowej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Radomsku, świadczące o przypadkach dolegliwości natury zdrowotnej u osób, mających kontakt z produktami oferowanymi w sprzedaży w sklepie mieszczącym się w Radomsku przy ul. [...]. Organ czyniąc ustalenia opierał się na informacjach dot. stwierdzonych dolegliwości wynikających z zażycia tzw. dopalaczy i spożycia ich przez konsumentów. Na podstawie wiarygodnych informacji o podjętych interwencjach medycznych, zatruciach, w których stwierdzono zażycie tzw. środków zastępczych, jak również posiadanych wynikach badań zatrzymanych produktów, organ uznał, że był zobligowany do podjęcia odpowiednich działań i zastosowania środków przewidzianych w ustawie, w tym działań o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok ocenić należy jako sprawiedliwy.
Gdy idzie o zarzut naruszenia przepisów procesowych, skarżąca Spółka ograniczyła się do wskazania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., co miało sprowadzać się do oddalenia skargi i zaakceptowania w ten sposób naruszeń procedury, polegających na tym, że organy administracji nie uzasadniły decyzji "na płaszczyźnie uzasadnienia prawnego". Przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa stanowiącego o podstawie uwzględnienia skargi przez sąd wojewódzki przy dostrzeżeniu innego, niż dające podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia przepisów postępowania, o ile "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" WSA w Łodzi nie stosował, skoro skargę po myśli art. 151 Ppsa oddalił. Nie można podzielić zarzutu, że wadliwie sąd a quo nie dostrzec miał naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., gdy idzie o brak uzasadnienia prawnego decyzji obu instancji.
Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie prawne powinno w szczególności zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. O ile decyzja organu odwoławczego podjęta na podstawie m. in. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (ustawa z 14 czerwca 1960 r. – w chwili orzekania przez organ odwoławczy obowiązywał tekst. jednol. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nie zawiera przytoczenia treści wszystkich przepisów procesowych i materialnych, które stanowiły podstawę do orzekania w sprawie, o tyle te przepisy były przywołane in extenso przez PPIS w Radomsku. Skoro organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, to działał stosując te same, co organ niższej instancji, przepisy materialnoprawne. Uchybienie organu odwoławczego nie miało zatem istotnego znaczenia dla uznania, że zaskarżona decyzja uchybiała art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który nakazywałby uwzględnienie skargi przez sąd wojewódzki.
Także wbrew wywodom skarżącej kasacyjnie Spółki czynionych przy okazji postawienia powyższego zarzutu, organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów stawianych w odwołaniu decyzji organu I instancji.
Nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 27 ust. 2 uPIS, podczas gdy przepis na który miał się powołać sąd I instancji nie znajdował w sprawie zastosowania. Tak sformułowany zarzut jest z gruntu chybiony, albowiem jak wynika z lektury zaskarżonego wyroku WSA w Łodzi nie odwoływał się do przepisu art. 27 ust. 2 uPIS. Sąd wojewódzki odnosił się do wykładni przepisu art. 27c uPIS (s. 7-9 skarżonego wyroku) dochodząc do przekonania, że zarzuty skargi w tym obszarze nie są uzasadnione. Przywołanie na s. 8 skarżonego wyroku zdania − "Zatem organy były uprawnione do zastosowania regulacji zawartych w przepisach art. 27 uPIS", nosi cechę omyłki pisarskiej, skoro w tym fragmencie wywodów sąd wojewódzki cały czas odnosi się w istocie do art. 27c uPIS. Odwoływanie się przez sąd wojewódzki do reguł zawartych w art. 27 uPIS uzasadniane było czynieniem wywodów per analogiam odnośnie zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji.
Stawianie przeto tezy, jakoby sąd I instancji dopuścić się miał naruszenia przepisu prawa materialnego, który nie stanowił podstawy materialnoprawnej zaskarżonej do tego sądu decyzji, jest niezasadne.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia przepisu art. 27c ust. 3 pkt 2 uPIS, który jak wynika z motywów skargi kasacyjnej, polegać ma na jego niewłaściwym zastosowaniu w okolicznościach sprawy. Przepis art. 27c uPIS stanowi w ust. 1, że "W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy". Z kolei ust. 3 cyt. art. 27c uPIS określa, że "W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: 1) zatrzymuje produkt;
2) nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące". Wydanie decyzji na podstawie art. 27c ust. 3 uPIS jest konsekwencją uprzedniego orzeczenia po myśli art. 27c ust. 1 uPIS. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja Nr [...] podjęta w dniu 25 października 2012 r. przez PPIS w Radomsku na podstawie art. 27c ust. 1 uPIS, mocą której wstrzymano wprowadzenie do obrotu produktów o nazwach: "Żółty Ogień", "Pomarańczowy Ogień", "Ekstrakt Jabłkowy Powiew" przez spółkę "[...]", decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z akt nie wynika, aby ta decyzja była kwestionowana przez skarżącą kasacyjnie Spółkę. Wydanie zatem kolejnej decyzji na podstawie art. 27 ust. 3 uPIS było konsekwencją uprzedniego orzeczenia o zakazie wprowadzenia do obrotu określonych produktów. Trafnie sąd wojewódzki powołał się na spełnienie tego warunku. Skoro decyzja wydana na podstawie art. 27c ust. 1 uPIS nie została zakwestionowana przez Spółkę, to brak jest podstaw by skutecznie zarzucać naruszenie przepisu art. 27c ust. 3 pkt 2 uPIS sądowi administracyjnego badającego legalność podjęcia odrębnej decyzji na zasadzie art. 27 ust. 3 uPIS. Wydanie przez organ inspekcji sanitarnej nakazu zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące jest obligatoryjnym elementem decyzji wydanej na podstawie art. 27c ust. 3 uPIS.
Chybione jest stwierdzenie skarżącej kasacyjnie Spółki o naruszeniu przepisu art. 27 ust. 3 pkt 2 uPIS poprzez nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniu sklepu "[...]" w Radomsku, skoro przepis ten stanowi o tym, że nakaz taki wydaje się na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące. Organ I instancji wydając stosowny nakaz nie przekroczył maksymalnego terminu opisanego w cyt. przepisie, zaś sygnalizowane, także przez organy policji, przypadki zatruć u osób małoletnich, na skutek zakupu produktów w tym sklepie, skoro zachodziło prawdopodobieństwo ich szkodliwości dla życia i zdrowia ludzkiego, uzasadniało podjęcie powyższego nakazu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji w sierpniu 2012 r. w przedmiotowym sklepie zabezpieczono próbki innych produktów o nazwach: "One Fire", "Pink Fire" oaz "Brown Fire", co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi.
Przeprowadzone następnie w NIL w Warszawie badanie powyższych produktów potwierdziło, że są to środki zastępcze. Oznacza to, że w sklepie "[...]" w Radomsku przez dłuższy czas oferowane były w sprzedaży produktu zawierające substancje wykazujące działanie psychoaktywne. W tym zaś przypadku nakaz zaprzestania prowadzenia działalności w przedmiotowym sklepie na czas nie dłuższy niż 3 miesiące znajdował uzasadnienie i nie naruszał przepisu art. 27c ust. 3 pkt 2 uPIS.
Co się tyczy naruszenia przepisu art. 4 "ust. 27" ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mającego polegać na tym, że organy nie udowodniły, aby zatrzymane produkty były środkami zastępczymi, albowiem nie wykazano, iż były one używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej, to tak sformułowanego zarzutu nie sposób podzielić. Przede wszystkim przepis art. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie dzieli się na ustępy, a punkty, ze sposobu argumentacji strony skarżącej kasacyjnie wypada przyjąć, że chodzi o zarzut naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Wedle art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii użyte w ustawie określenia oznaczają "środek zastępczy - substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów".
Niesporne jest, że w wyniku badania przez NIL w Warszawie zatrzymanych przez organ I instancji produktów o nazwach: "Żółty Ogień", "Pomarańczowy Ogień", "Ekstrakt Jabłkowy Powiew", stwierdzono, że zawierają one analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przeto są substancjami zastępczymi w rozumieniu cyt. ustawy. Z tych względów zarzut naruszenia w/w przepisu jest chybiony. Ponieważ poza sformułowaniem zarzutu naruszenia cyt. przepisu w petitum skargi kasacyjnej nie wskazano wbrew dyspozycji art. 176 Ppsa uzasadnienia tej podstawy kasacyjnej, wypada się ograniczyć do stwierdzenia, iż nietrafny z gruntu jest zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, mającego charakter definicji ustawowej, przez wywodzenie o obowiązkach dowodowych organów w toku postępowania administracyjnego.
Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia przepisów art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84c ust. 5 Usdg. Skarżąca kasacyjnie Spółka nie wskazała formy naruszenia cyt. przepisów, a z uzasadnienia tej podstawy kasacyjnej wnioskować należy, że chodzi o ich niewłaściwe zastosowanie, a w istocie niezastosowanie. Gdy idzie o art. 77 ust. 6 Usdg, to stanowi on, że dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy. Z cyt. przepisu wynika, że prawodawca wyklucza zatem dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, ale tylko wtedy, gdy miały istotny wpływ (podkr.
Sądu) na wyniki kontroli. Strona skarżąca na taki istotny wpływ nie wskazuje, a Sąd nie dostrzega takiej okoliczności w aktach sprawy. Gdy chodzi o zarzut naruszenia przepisu art. 84c ust. 5 Usdg, wedle którego "Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, którego sprzeciw dotyczy, z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, a w przypadku wniesienia zażalenia do czasu jego rozpatrzenia", to w okolicznościach sprawy jest on niezasadny. Z mocy art. 84c ust. 8 Usdg wynika, że nawet w razie wniesienia sprzeciwu organ kontroli może, w drodze postanowienia, dokonać zabezpieczenia dowodów mających związek z przedmiotem i zakresem kontroli, na czas rozpatrzenia sprzeciwu. Zabezpieczeniu podlegają dokumenty, informacje, próbki wyrobów oraz inne nośniki informacji, jeżeli stanowią lub mogą stanowić dowód w toku kontroli.
Z akt sprawy wynika, że dokonano takiego zabezpieczenia produktów, co do których istniało podejrzenie, że stanowią one tzw. środki zastępcze. Z tego względu zawiadomienie o wniesieniu sprzeciwu, doręczone przez pracownika przedsiębiorcy kontrolującym już po zabezpieczeniu produktów, nie miało istotnego wpływu na wyniku kontroli, skoro Spółka nie podważyła skutecznie opinii sporządzonej przez NIL w Warszawie. W aktach sprawy znajduje się ponadto decyzja PPIS w Radomsku z [...] października 2012 r. nr [...] o umorzeniu postępowania ze sprzeciwu wniesionego przez pełnomocnika spółki. Dodatkowo zauważyć należy, że z uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2014 r., II GPS 3/13 (ONSAiwsa z 2014 r., z. 4, poz.
- 55) wynika, że na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 Usdg nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna jako nieusprawiedliwiona podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 Ppsa.