Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 580/09, po rozpoznaniu skargi L. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, skargę oddalił.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku, L. C. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej na podstawie decyzji z dnia [...] października 1996 r. L. dz. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy cofnął L. C. pozwolenie na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, bowiem L. C. został zaliczony do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Komendant Główny Policji decyzją z [...] lutego 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. C. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że przeciwko L. C. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 163 § 1 pkt 3 k.k. i 171 § 1 k.k. (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu) i z art. 263 § 1 i 2 k.k. (nielegalne wyrabianie oraz posiadanie broni i amunicji), wskutek czego Sąd Rejonowy XI Wydział Karny w Bydgoszczy na wniosek Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz – Południe zastosował wobec strony środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy od dnia [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] marca 2008 r. W akcie oskarżenia zarzucono L. C. posiadanie bez wymaganego pozwolenia broni różnego kalibru i amunicji oraz substancji wybuchowych, a także spowodowanie eksplozji materiałów wybuchowych i amunicji, czym wywołał zagrożenie dla życia lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach.
Organ stwierdził, że przestępstwa, o których popełnienie posiadający pozwolenie na broń został oskarżony nie należą wprawdzie do katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jednak są przestępstwami przeciwko porządkowi publicznemu i powszechnemu, co ma istotne znaczenie zważywszy na dyspozycję powołanego artykułu, chroniącego takie dobra jak życie, zdrowie i mienie, w które swoim nieodpowiedzialnym zachowaniem bezpośrednio godził.
W ocenie organu fakt, iż L. C. stoi pod zarzutem popełnienia takich czynów powoduje, że nie jest wiarygodny co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni, a tym samym stwarza uzasadnioną obawę jej użycia w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
W interesie społecznym nie leży więc zachowanie mu pozwolenia na broń, na co wskazał także ustawodawca nadając dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy charakter obligatoryjny nie przewidując w takich przypadkach innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. C. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wnoszący skargę stwierdził, że cofnięcie mu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej było bezpodstawne.
Zarzucił zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, które miało wpływ na cofnięcie mu pozwolenia na broń myśliwską.
Zdaniem skarżącego, niezasadnie został zakwalifikowany do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt przedstawienia mu zarzutów popełnienia przestępstw z art. 163 § 1 pkt 3 k.k., art. 263 § 1 i 2 k. k. i art. 171 § 1 k. k. nie może stanowić podstawy do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Z faktu tego nie wynika również samo przez się, że należy do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Podał, że nie popełnił żadnego z wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przestępstw, co zostanie wykazane w prowadzonym postępowaniu sądowym. Dopóki nie ma prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, jest osobą niewinną.
Ponadto zwrócił uwagę, że nie był w przeszłości karany sądownie za przestępstwa lub wykroczenia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Czyny bowiem, o które toczy się przeciwko niemu postępowanie karne, tj. posiadanie broni i amunicji bez wymaganego pozwolenia oraz substancji wybuchowych, spowodowanie eksplozji materiałów wybuchowych i amunicji powodujące zagrożenie życia i zdrowia wielu osób lub mienia w znacznych rozmiarach, wskazują na wyjątkowo dużą nieodpowiedzialność strony oraz jej lekceważący stosunek do obowiązującego prawa, a tym samym wzbudzają uzasadnioną obawę, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Należy stwierdzić, że w sytuacji gdy osoba posiadająca pozwolenie na broń, jednocześnie posiada broń i materiały wybuchowe, których nie wolno posiadać to niewątpliwie istnieje uzasadniona obawa, że może ona również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Na stwierdzenie istnienia uzasadnionej obawy nie ma wpływu fakt, że skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem karnym. Ustawodawca w zakresie postępowania dotyczącego cofnięcia pozwolenia na broń wprowadził przesłankę "uzasadnionej obawy", że posiadacz pozwolenia może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem do stwierdzenia tego faktu nie jest konieczne, aby skarżący był prawomocnie osądzony.
Jeśli zaś chodzi o zasadę domniemania niewinności, to jest to fundamentalna zasada prawa karnego i nie ma ona zastosowania do postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w której nie przesądza się o winie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył L. C. zaskarżając tenże wyrok w całości i wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 113 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 81 k.p.a., polegające na błędnym ustaleniu, iż wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) z jednoczesnym naruszeniem prawa skarżącego do wypowiadania się co do dowodów;
- 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego w sytuacji, gdy skarżący nie został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jak również wobec skarżącego nie toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących w tym zakresie norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 cyt. ustawy. Konstrukcja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jako przykład tzw. związania administracyjnego, nakłada na organ Policji obligatoryjny obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w katalogu art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 powyższej ustawy. W sytuacji zatem uznania, że zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego organ Policji jest zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń.
L. C. został oskarżony o popełnienie przestępstw z art. 163 § 1 pkt 3 k.k. i art. 171 § 1 k.k. (a więc przestępstw przeciwko bezpieczeństwu publicznemu) a także art. 263 § 1 i 2 k.k. (przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu).
Niebezpieczeństwo, o którym mowa zarówno w art. 163 § 1 pkt 3 k.k. (spowodowanie eksplozji materiałów wybuchowych) jak i art. 171 § 1 k.k. (posiadanie substancji wybuchowych) oraz art. 263 § 1 i 2 k.k. (wyrabianie i posiadanie amunicji i broni palnej), jest wynikiem zachowania sprawcy takich czynów i to zachowań umyślnych. Za skutek zachowania sprawcy w takich sytuacjach należy uznać konkretne zagrożenie dla chronionych dóbr prawnych.
Zarzut spowodowania zagrożenia życia i zdrowia wielu osób lub mienia w znacznych rozmiarach, a nadto nielegalnego posiadania broni, amunicji, a także znacznej ilości materiałów wybuchowych, wzbudza także zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, uzasadnioną obawę, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, tym bardziej, że zarzucane mu czyny wymierzone są właśnie przeciwko porządkowi publicznemu oraz bezpieczeństwu powszechnemu, co wynika m.in. z systematyki kodeksu karnego. Niewadliwie zatem uznano, że skarżący nie daje gwarancji przestrzegania przepisów prawa w przyszłości, a więc i przepisów ustawy o broni i amunicji. Podkreślenia wymaga, że organ Policji nie ustala winy przed wyrokiem karnym i nie narusza zasady domniemania niewinności, a nawet w ogóle winą się nie zajmuje, a jedynie po ustaleniu zaistnienia obawy o której mowa wyżej ma obowiązek podjąć działania przewidziane w ustawie o broni i amunicji i cofnąć pozwolenie na broń.
Należy mieć zarazem na względzie, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle powołanej wyżej ustawy reglamentacyjny charakter. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem, z całą pewnością wymagać od nich należy nieskazitelnej postawy. Tymczasem zarzucane skarżącemu przestępstwa i ich charakter uzasadniają obawę możliwości naruszenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym w zakresie posiadania broni, tym bardziej, że skarżący posiadał pozwolenie na broń palną, a więc powinien był mieć świadomość w zakresie wymagań formalno prawnych związanych z posiadaniem broni, a mimo to zarzuca mu się posiadanie bez zezwolenia znacznej ilości broni, amunicji oraz materiałów wybuchowych.
W tym stanie rzeczy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez niewłaściwe zastosowanie jak i naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).