Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 września 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1055/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpatrzeniu wniosku Ł. N., odmówił wstrzymania wykonania "zaskarżonej decyzji" (powinno być zaskarżonego postanowienia) [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...].
Zaskarżonym rozstrzygnięciem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...], mocą którego orzeczono, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym (nakaz dokonania rozbiórki drogi), zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo oraz wezwano Ł. N. do wpłacenia kwoty w wysokości 8700 złotych tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że na podstawie samych jedynie twierdzeń skarżącego nie można uznać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1055/20, oddalił skargę Ł. N. na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł Ł. N. W jej treści zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania "zaskarżonej decyzji" zwłaszcza w punkcie 2 odnośnie obowiązku uiszczenia zaliczki" (NSA potraktował powyższe jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia). Skarżący wskazał, iż uiszczenie tak wygórowanej kwoty aktualnie nie tylko nie jest możliwe dobrowolnie, ale także nie będzie możliwe jej ściągnięcie w drodze egzekucji z uwagi na trwającą pandemię COVID-19 i trudną sytuacją materialną skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07).
Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 633/18).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które przemawiałyby za zmianą prawomocnego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2020 r.
Wnoszący skargę kasacyjną, podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, nie uprawdopodobnił, że w stosunku do jego osoby zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania określonego rozstrzygnięcia musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego aktu, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W przypadku, gdy przedmiotem wniosku złożonego w powyższym trybie jest postanowienie nakładające na stronę obowiązek uiszczenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego, udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej, należy rozpoznać mając na uwadze możliwości finansowe strony skarżącej i jej sytuację życiową.
W niniejszej sprawie, skarżący kasacyjnie nie wykazał, że w wyniku wykonania zaskarżonego postanowienia, zaistniałoby niebezpieczeństwo, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Nie przedstawił on swojej sytuacji materialnej całościowo. Nie przedłożył przy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia żadnych dokumentów źródłowych i danych, które mogłyby wskazywać na jego aktualną sytuację materialną i finansową. Ogólnikowa argumentacja, iż uiszczenie ustalonej kwoty tytułem zaliczki aktualnie nie tylko nie jest możliwe dobrowolnie, ale także nie będzie możliwe jej ściągnięcie w drodze egzekucji z uwagi na trwającą pandemię COVID-19 i trudną sytuacją materialną skarżącego, nie stanowi wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje po stronie Ł. N. powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4, art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.