Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2301/18, oddalił skargę T.G. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2018 r. r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uprawniającego do wykonywania pracy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
T.G. (dalej "skarżący" lub "cudzoziemiec") wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r. zwrócił się o udzieleniu mu ochrony międzynarodowej w Rzeczypospolitej Polskiej.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej.
W dniu [...] lutego 2018 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynął wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia stanowiącego podstawę do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tego samego dnia do organu wpłynęło odwołanie cudzoziemca od decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił wydania żądanego zaświadczenia z racji tego, że sprawa udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej została rozpatrzona w terminie, o którym mowa w art. 34 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu. Organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte [...] sierpnia 2017 r., natomiast w pierwszej instancji zostało zakończone decyzją z dnia [...] lutego 2018 r.
Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu zażalenia T.G., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej zostało wszczęte wnioskiem zainteresowanego w dniu [...] sierpnia 2017 r., a następnie wniosek ten został rozstrzygnięty decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2018 r., odmawiającą udzielenia ochrony międzynarodowej. Sprawa została zatem załatwiona w terminie, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym nie została spełniona przesłanka określona w art. 35 ust. 1 ww. ustawy, ponieważ od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej do dnia złożenia wniosku o wydanie przedmiotowego zaświadczenia nie upłynęło 6 miesięcy.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wykładnia art.35 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z punktu widzenia skarżącego restrykcyjna, tj. zakładająca, że przeszkodę do wydania cudzoziemcowi zaświadczenia stanowi już samo rozpatrzenie w terminie sześciu miesięcy sprawy o udzielenie ochrony międzynarodowej w pierwszej instancji przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, niezależnie od tego, iż na skutek wniesienia przez cudzoziemca środka odwoławczego od tej decyzji decyzja ta nie posiada waloru ostateczności – nie narusza prawa.
W skardze kasacyjnej od wyroku z 26 listopada 2018 r. T.G. zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię polegają na uznaniu, że sześciomiesięczny termin załatwienia sprawy określony w art. 34 ust.1 ustawy oznacza wydanie decyzji w sprawie przez organ pierwszej instancji niezależnie od wniesienia odwołania i kontynuowania postępowania przed organem odwoławczym, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu łączy "załatwienie sprawy" z walorem ostateczności decyzji w przedmiocie udzielenia ochrony międzynarodowej.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie art. 34 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia ochrony międzynarodowej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 39 ust. 1, następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu. Jeżeli sprawa dotycząca udzielenia ochrony międzynarodowej nie została załatwiona w terminie, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i opóźnienie nie nastąpiło z winy wnioskodawcy, Szef Urzędu, na wniosek osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, wydaje zaświadczenie, które wraz z tymczasowym zaświadczeniem tożsamości cudzoziemca uprawnia tę osobę do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.).
Dokonując wykładni polskich przepisów dotyczących wydawania cudzoziemcom ubiegającym się o udzielenie ochrony międzynarodowej zaświadczeń stanowiących podstawę do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należy uwzględnić treść dyrektywy 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (Dz. U. UE. L. 2013.180.96) - dalej: dyrektywa 2013/33. Z art. 15 ust. 1 dyrektywy 2013/33 wynika, że państwa członkowskie zapewniają wnioskodawcom dostęp do rynku pracy nie później niż 9 miesięcy od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, jeżeli właściwy organ nie podjął jeszcze decyzji w pierwszej instancji, a wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za tę zwłokę. Stosownie do art. 15 ust. 2 dyrektywy państwa członkowskie podejmują decyzję dotyczącą warunków przyznania wnioskodawcy dostępu do rynku pracy zgodnie ze swoim prawem krajowym, zapewniając jednocześnie wnioskodawcom faktyczny dostęp do rynku pracy.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że zgodnie z art. 31 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/EU z dnia 26 czerwca 2013 w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz. U. UE. L. 2013.180.60) - dalej: dyrektywa 2013/32 państwa członkowskie zapewniają, aby procedura rozpatrywania wniosku została zakończona w ciągu sześciu miesięcy od złożenia wniosku. Przepis ten znajduje się w Rozdziale III zatytułowanym "Postępowanie w pierwszej instancji". Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że użyte w art. 34 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojęcie "załatwienia sprawy" należy rozumieć jako zakończenie procedury przed organem pierwszej instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można uznać, że polski ustawodawca przyjął inną konstrukcję przepisu niż ustawodawca unijny. Z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, wynika, że zmiana treści art. 34 i 35 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynikała z potrzeby skorzystania przez polskiego ustawodawcę z możliwości, jakie daje art. 31 ust. 3 dyrektywy 2013/32/UE tj. wydłużenia terminu załatwienia sprawy o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Za niezasadnie należy zatem uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Dodatkowo trzeba zauważyć, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący powołał się na przepisy dyrektywy Rady 2003/9/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającej minimalne normy dotyczące przyjmowania osób ubiegających się o azyl (Dz. U. UE. L. 2003.31.18), która uchylona została z dniem 21 lipca 2015 r.
W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.) za udział w postępowaniu kasacyjnym zostanie przyznane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.