Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2422/10 odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. skargę H. R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, iż zgodnie art. 49 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. W sytuacji gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd skargę odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Na podstawie zarządzeń Przewodniczącej Wydziału VII z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego oraz usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi własnoręcznie podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania doręczono na adres wskazany przez skarżącą do rąk dorosłego domownika w dniu 28 grudnia 2010 r. W wyznaczonym terminie skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, ale nie uzupełniła braku formalnego skargi. Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg 29 grudnia 2010 r. i upłynął z dniem 4 stycznia 2011 r. (wtorek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła skarżąca H. R., reprezentowana przez adwokata z urzędu R. B. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez wezwanie skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi polegającego na niezłożeniu jej odpisu, w sytuacji gdy brak ten nie miał charakteru istotnego i nie uniemożliwiał nadania skardze właściwego biegu, co w konsekwencji doprowadziło, wobec nieuzupełnienia tego braku przez skarżącą, do odrzucenia skargi.
W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Ponadto w skardze kasacyjnej zawarto wniosek na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki pod adresem S. [...], ponieważ wykonanie tej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że treść art. 49 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że przewodniczący nie jest uprawniony do wzywania strony do uzupełnienia lub poprawienia każdego braku formalnego pisma, lecz jedynie istotnych braków pisma, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu. Brak formalny polegający na niezłożeniu odpisu pisma w wielu sytuacjach stanowić będzie brak istotny uniemożliwiający nadanie pismu prawidłowemu biegu, jednakże nie sposób przyjąć, iż będzie tak bezwzględnie w każdym przypadku. W szczególności nie można w sposób niejako automatyczny przyjmować, iż brak odpisu skargi będzie w każdym przypadku brakiem uniemożliwiający nadanie pismu prawidłowego biegu, tym bardziej, iż skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, który przekazuje ją Sądowi już ze swoją odpowiedzią.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy – pełnomocnik skarżącej podkreślił, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została przez skarżącą za pośrednictwem organu. Organ miał możliwość zapoznania się ze stanowiskiem skarżącej i odpowiedzieć na skargę, co uczynił pismem z dnia 14 grudnia 2010 r., wnosząc o oddalenie powołanej skargi. Tym samym cel, dla którego ustawodawca przewidział obowiązek złożenia odpisu skargi został w niniejszej sprawie zrealizowany. Z powyższego względu brak skargi, polegający na niezłożeniu jej odpisu przez skarżącą, w okolicznościach niniejszej sprawy nie miał charakteru istotnego uniemożliwiającego nadanie skardze prawidłowego biegu - nie uniemożliwiał on merytorycznego rozpoznania tej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zatem niezłożenie odpisu skargi w sprawie nie kwalifikowało się do braków skargi uzasadniających wezwanie strony do ich naprawienia stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a.
Na potwierdzenie powyższej argumentacji pełnomocnik skarżącej przytoczył treść orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego – postanowienie NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 352/08; z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 658/07; z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt I FSK 851/05, wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt II GSK 117/05.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie zaś do art. 49 § 1 powołanej ustawy jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2010 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z załączonym do akt sprawy potwierdzeniem odbioru, powyższe wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu 28 grudnia 2010 r. Skarżąca nie uzupełniła jednak wezwania w zakresie przesłania jednego odpisu skargi nie wskazując przy tym powodu niewykonania wezwania w tym zakresie.
W niniejszej sprawie należy rozważyć prawidłowość wydanego przez przewodniczącego wydziału zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby do skargi H. R. załączyła jej odpis. Jednocześnie akta sprawy wskazują, że w niniejszej sprawie występują uczestnicy postępowania – W. T. i Z. Ch. W tej sytuacji powstaje pytanie z jakich przyczyn skarżąca została wezwana do złożenia jednego odpisu skargi. Jeżeli bowiem odpisu skargi zażądano w celu doręczenia organowi, to należałoby wówczas podzielić stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że brak odpisu skargi dla organu nie jest brakiem, który uniemożliwiałby nadanie biegu sprawie. W sytuacji bowiem gdy skarga wnoszona jest za pośrednictwem organu, organ ten ma możliwość zapoznania się z jej treścią i złożenia odpowiedzi na skargę, co uczynił w niniejszej sprawie. Dotyczy jednak to sytuacji gdy w sprawie poza skarżącym i organem nie występują inne strony i uczestnicy postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt II GSK 117/05).
W niniejszej sprawie – wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej – występują uczestnicy postępowania – W. T. i Z. Ch. będące, podobnie jak skarżąca, adresatami nakazu rozbiórki.
Powyższego stanowiska nie zmienia okoliczność, że uczestnik postępowania – Z. Ch. jest osobą, z inicjatywy której zostało wszczęte postępowanie w sprawie samowoli budowlanej.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że zarządzenie przewodniczącego było obarczone wadami, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazano w skardze kasacyjnej. Niemniej jednak, zarzuty kasacyjne naruszenia art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy uznać za usprawiedliwione.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlega rozpoznaniu przez Sąd pierwszej instancji. Wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu może być bowiem rozpoznany, gdy skarga nie jest obarczona brakami formalnymi i brakami fiskalnymi.
W niniejszym postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pozostaje do rozpoznania "otwarta" kwestia uzupełnienia braków skargi. Powoływana uchwała NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07 odnosi się zatem do innej sytuacji faktycznej i prawnej, niż istniejąca w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 p.p.s.a.