Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1751/08, oddalił skargę E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia pozostawania bez pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, że wnioskiem z [...] maja 2006 r. E. K. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzenie, że w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do [...] października 1981 r. pozostawała bez pracy na skutek represji politycznych. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że w tym okresie nie mogła znaleźć żadnej pracy. Wyjaśniła też, iż straciła pracę w "[...]", bo badała aferę ciągnikową w województwie o., a zamieszany był w tę sprawę II sekretarz KW PZPR, a także dlatego, że od dłuższego czasu zajmowała się krytyką prasową (dziennikarstwem śledczym).
Decyzją z [...] czerwca 2006 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 117 ust. 4 w związku z art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) dalej ustawa o emeryturach i rentach, oraz art. 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) dalej ustawa o kombatantach, odmówił potwierdzenia, że wnioskodawczyni w okresie od [...] sierpnia 1980 r. do [...] października 1981 r. pozostawała bez pracy na skutek represji politycznych. W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach, okresami nieskładkowymi są okresy niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat, okres ten jednak jest związany z represjami z przyczyn stricte politycznych i nie można z nim zrównywać represji z innych powodów.
Organ uznał, że nieprawidłowości występujące w życiu gospodarczym PRL nie mieszczą się w tych kategoriach. Ponadto organ zauważył, że ze znajdujących się w aktach sprawy orzeczeń sądowych wynika, że przyczyną zwolnienia wnioskodawczyni z pracy była nieumiejętność współpracy z zespołem oraz niewywiązywanie się z nałożonych obowiązków służbowych.
Orzekając ponownie w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2006 r.
W wyniku rozpoznania skargi na decyzję z [...] listopada 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lipca 2007 r. uchylił ww. decyzję. W uzasadnieniu Sąd zauważył, że organ administracji nie dokonał ustaleń czy podniesione przez E. K. okoliczności pozostawania bez pracy w okresie od [...] sierpnia 1980 r. do [...] października 1981 r. miały charakter represji politycznych trwale pozbawiających skarżącą możliwości wykonywania jakiejkolwiek działalności. W ocenie Sądu uzasadniało to ocenę, iż organ nie dopełnił obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2006 r. W ocenie organu administracji rozpoznającego sprawę brak było podstaw do uznania, że przyczyną zwolnienia wnioskodawczyni z pracy były naciski polityczne wywierane na kierownictwo gazety. Faktyczną przyczyną zwolnienia E. K. z pracy w redakcji był brak materiałów przedstawianych do publikacji i nieumiejętność pracy z zespołem. W ocenie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych analiza powyższych oświadczeń prowadzi do wniosku, iż pomimo dobrego warsztatu dziennikarskiego zainteresowanej, jak również znaczenia jej artykułów, jej zwolnienie z pracy nie miało charakteru politycznego. Zauważył bowiem, że w toku postępowania sądowego świadkowie (w tym powoływany przez stronę J. S.) jednoznacznie wskazali, iż przyczyną rozwiązania stosunku pracy była niemożność ułożenia poprawnych relacji osobistych i zawodowych, a E. K. w toku postępowania sądowego nie kwestionowała powyższych okoliczności.
W ocenie organu dopiero w toku obecnego postępowania administracyjnego E. K. zauważyła, że ustalone w toku ww. postępowań sądowych przyczyny nie są prawdziwe. Okoliczność tą zamierzała udokumentować oświadczeniem J. S. – byłego red. nacz. "[...]". Dowodu tego nie udało się jednak przeprowadzić z uwagi na śmierć świadka. Organ zwrócił uwagę, że o ile aktualnie E. K. przedstawia J. S. jako właściwie jedyną przychylną jej osobę z redakcji, to z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego wynika, że J. S. przesłuchiwany przez Sąd – zeznał, że brak miejsca w redakcji dla E. K. powoduje nie jej dziennikarska dociekliwość, lecz przede wszystkim cechy osobowości. Wymieniony i inne przesłuchane wówczas osoby podały, że E. K. nie uznaje żadnej krytyki, własne materiały ocenia bardzo wysoko, a w każdej dyskusji jest głęboko przekonana o słuszności swego stanowiska. Jak zauważył Kierownik Urzędu E. K. nie kwestionowała prawdziwości zeznań swoich przełożonych – na podstawie zebranych dowodów Sąd Okręgowy ustalił zatem, że wypowiedzenie umowy o pracę znajdowało uzasadnienie w jej nieobowiązkowości i stwarzaniu konfliktów. Ustalona podstawa prawna ww. rozstrzygnięć nie wskazuje choćby pośrednio, że powodem zwolnienia strony z pracy było ujawnienie przez nią nieprawidłowości w przydzielania ciągników rolniczych.
W ocenie Kierownika Urzędu z powyższymi ustaleniami w pełni koresponduje treść pisma Komisji Interwencyjnej Stowarzyszenia [...] z [...] października 1981 r. W piśmie tym stwierdzono bowiem, że "pretensje kierownictwa redakcji i zespołu "[...]" pod adresem red. E. K. należało przedstawić jej i dać jej szansę obrony wobec zespołu. Niespełnienie tego wymogu narusza normy współżycia społecznego".
Według organu administracji rozpoznającego sprawę istotne znaczenie miał fakt, iż kwestia zwolnienia strony była poddana kontroli sądowej (w tym Sądu Najwyższego), w toku, której potwierdzono prawidłowość rozwiązania ze stroną umowy o pracę.
W ocenie Kierownika Urzędu powyższych ustaleń nie podważają treści zawarte w piśmie mieszkańców gminy K. M. i oświadczeniu E. C. Jakkolwiek bowiem wskazano w nich, iż przyczyny zwolnienia strony miały charakter polityczny, to jednak pisma te zostały sporządzone przez osoby trzecie, które nie uczestniczyły w przedmiotowych zdarzeniach, a wiedzę o nich czerpały z zasłyszanych relacji (w tym relacji E. K.).
Organ wskazał również, że podjął próbę procesowego zweryfikowania twierdzeń E. C. poprzez jej przesłuchanie w charakterze świadka. W czasie tej czynności, która miała miejsce w siedzibie Urzędu w [...] lutego 2008 r. E.C. oświadczyła, iż podtrzymuje treść złożonego oświadczenia i ponadto nie ma nic więcej do powiedzenia. Organ administracji uznał więc, że trudno za wiarygodne uznać twierdzenia strony, iż w okresie sierpień 1980 r. – październik 1981 r. pozostawała bez pracy na skutek represji politycznych.
Ponadto organ zauważył, iż w świetle twierdzeń strony trudno uznać, by była ona trwale pozbawiona możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia. E. K. w toku postępowania udokumentowała jedynie próbę podjęcia pracy w tygodniku "[...]", reaktywowanym w listopadzie 1981 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego złożyła E. K. i zarzuciła jej "błędy formalno-prawne i merytoryczne".
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za niezasadną wskazał, że zgodnie z art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach okresem nieskładkowym jest okres niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat. Okresy te mogą być udowodnione dokumentami i zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Wymienione w art. 7 ustawy o emeryturach i rentach okresy nieskładkowe są okresami niewykonywania pracy i niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu z powodu przeszkód uniemożliwiających jakąkolwiek działalność, na przykład represji politycznych (pkt 4). W praktyce art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach dotyczy najczęściej osób zwolnionych z pracy z przyczyn politycznych, które ze względu na prezentowaną postawę (działalność polityczną, społeczną, kulturalną) następnie przez krótszy lub dłuższy czas nie mogły znaleźć zatrudnienia. Przepis powyższy ustanawia warunek trwałego braku możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia, co ma być skutkiem represji politycznych.
Sąd I instancji podał, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lipca 2007 r. odesłanie zawarte w art. 117 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach nie może stanowić dyrektywy nakazującej odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o kombatantach w zakresie definicji podlegania represjom okresu powojennego, tym bardziej, iż okresy podlegania tego typu represjom, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach, zaliczone zostały do okresów składkowych. W konsekwencji, za nieistotne dla dokonania oceny przesłanek przewidzianych w art. 7 pkt 4, Sąd I instancji uznał wartościowanie działalności dziennikarskiej skarżącej z punktu widzenia prezentowanych przez nią poglądów politycznych. Prawo do emerytury jest więc, w ocenie Sądu I instancji, uzależnione wyłącznie od spełnienia warunków ustawowych (wykazania okresów ubezpieczeniowych: składkowych z nieskładkowymi w odpowiednim wymiarze oraz ukończenia stosownego wieku) i na powstanie prawa do tego świadczenia nie mają wpływu ani stan zdrowia, ani działalność społeczna czy publicystyczna, ani też poglądy polityczne.
Sąd I instancji wskazał, iż w wyroku z dnia 24 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ administracji wydając decyzję z [...] listopada 2006 r. nie dopełnił obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 k.p.a. Kierownik Urzędu nie przeprowadził bowiem postępowania w celu zbadania powołanych przez wnioskodawczynię okoliczności, w szczególności nie przeprowadzono dowodów z przedstawionych przez skarżącą w trakcie postępowania administracyjnego dokumentów. Dlatego też postępowanie prowadzone przez organ administracyjny po uchyleniu decyzji z [...] listopada 2006 r. wymienionym wyrokiem prowadzone było w kierunku ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy w oparciu o przeprowadzenie dowodów wskazanych przez Sąd.
Orzekając ponownie Kierownik Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Osób Represjonowanych zasadnie w ocenie Sądu I instancji stwierdził, że skarżąca nie została pozbawiona zatrudnienia z przyczyn politycznych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że zwolnienie z pracy E. K. było spowodowane jej konfliktowym charakterem. Konfliktowy charakter skarżącej potwierdzili również jej zwierzchnicy przesłuchani w sprawie I P 1284/81, m.in. redaktor naczelny J. S. Przesłuchany 6 stycznia 1982 r. stwierdził m.in., że skarżąca nie potrafi współpracować z zespołem. Oświadczył również, że decyzja o rozwiązaniu ze skarżącą umowy o pracę została podjęta dopiero po przeprowadzeniu z nią wielokrotnych rozmów, podczas których próbowano wykazać jej niewłaściwy stosunek do pozostałych członków redakcji.
Jak podkreślił Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżąca na etapie postępowania przed sądem okręgowym nie kwestionowała ww. okoliczności. Sąd I instancji wskazał, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku I P 1284/81 wskazał, iż wypowiedzenie umowy o pracę znajdowało uzasadnienie w niesubordynacji skarżącej i stwarzaniu przez nią konfliktów.
W ocenie Sądu I instancji tezy skarżącej, że jej zwolnienie z pracy miało podłoże polityczne, nie potwierdziły również dowody przeprowadzone przez organ zgodnie z wytycznymi Sądu, zawartymi w wyroku z dnia 24 lipca 2007 r. Kierownik Urzędu poszerzył postępowanie dowodowe w celu zbadania powołanych przez skarżącą okoliczności. W swojej decyzji ustosunkował się do pisma mieszkańców gminy K. M. z [...] listopada 1980 r. oraz pisma Komisji Interwencyjnej Stowarzyszenia [...] z [...] października 1981 r.
Organ oceniając ww. dokumenty zakwestionował pismo mieszkańców gminy K. M. stwierdzając, że sporządziły je osoby, które znały przebieg zdarzeń tylko z relacji osób trzecich m.in. skarżącej. Odnosząc się natomiast do pisma Komisji Interwencyjnej Stowarzyszenia [...] organ administracyjny słusznie stwierdził, że potwierdza ono tezę, że zwolnienie skarżącej z pracy w redakcji wynikało z przyczyn personalnych, a nie politycznych.
Sąd I instancji wskazał ponadto, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych słusznie zauważył, że skarżąca w okresie 14 miesięcy pozostawania bez pracy podjęła tylko jedna próbę jej uzyskania – w tygodniku "[...]".
Sąd I instancji wskazał, że art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach ustanawia warunek trwałego braku możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia, co ma być skutkiem represji politycznych. Skarżąca nie powinna więc ograniczać poszukiwania pracy tylko do redakcji niektórych pism. Jak wynika z akt sprawy skarżąca posiada tytuł magistra farmacji i pracowała jako farmaceutka przez dwa lata. Sąd I instancji podał, że jak trafnie zaznaczył Kierownik Urzędu, będąc osobą wszechstronnie wykształconą i posiadającą bogate doświadczenie zawodowe E. K. miała znaczne szanse na znalezienie pracy w innym zawodzie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. K. i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu:
- 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach przez błędną jego wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że niewykonywanie pracy z powodu represji politycznych, w rozumieniu tego przepisu, polega na trwałym braku możliwości wykonywania jakiejkolwiek działalności,
- 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach przez niewłaściwe jego zastosowanie przejawiające się w przekonaniu, że okolicznością niezbędną dla zakwalifikowania do okresów nieskładkowych okresów niewykonywania pracy przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych nie dłużej jednak niż pięć lat jest trwały brak możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia w sytuacji gdy norma prawna spełnienia tego rodzaju przesłanek nie przewiduje, a także, naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przez:
- 3) naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż związanie Sądu oceną w rozumieniu tego przepisu, ma miejsce również w sytuacji gdy ocena ta wykracza poza treść nomy prawnej,
- 4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 kpa przez niedostrzeżenie przez Sąd wadliwej oceny ustalonego stanu faktycznego dokonanej przez organ w zakresie przyjęcia, iż niewykonywanie pracy we wskazanym okresie nie było skutkiem represji politycznych, skoncentrowanie uwagi jedynie na tym, jaki charakter miały okoliczność rozwiązania umowy o pracę oraz ocenę intensywności poszukiwań zatrudnienia, skutkującej nieobiektywną oceną pozostałych dowodów, jak również nieuwzględnieniem przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego historycznego kontekstu zdarzeń, co ostatecznie doprowadziło do oddalenia skargi.
Skarżąca powołując się na powyższe zarzuty na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniosła o:
- 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, ewentualnie,
- 2) zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie decyzji kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] oraz umorzenie postępowania,
- 3) zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm prawem przepisanych, wraz z kwotą 17 zł opłaty skarbowej od udzielonego w sprawie pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Przedmiotowa skarga kasacyjna złożona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę E. K. na odmowę potwierdzenia pozostawania bez pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych – oparta została na obu podstawach prawnych z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowaniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przede wszystkim należy stwierdzić bezzasadność zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
W myśl stanowiska doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, związanie sądu administracyjnego oceną prawną, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia niezastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA IV SA 527/97, Lex nr 47275).
Zarówno organ administracji jak i Sąd rozpatrujący sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (wyrok NSA w sprawie I SA 977/98, Lex nr 44656).
Słusznie więc Sąd pierwszej instancji powołał się na związanie go w myśl art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i zaleceniami zawartymi we wcześniejszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. V SA/Wa 1724/07). Tym zasadom podporządkowane było stosowanie przez Sąd orzekający uprawnień z art. 134 i 135 p.p.s.a., tj. braku związania zarzutami wniesionej skargi. Należy podkreślić, że w ponownym rozpoznaniu skargi Sąd miał obowiązek przede wszystkim skontrolowania, czy zostały wypełnione przez organ wszystkie zalecenia Sądu co do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, wyjaśniającego sprawę w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozstrzygnięcie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.
Sąd ten przytaczając treść art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS – zasadnie przytoczył, iż okresy niewykonywania pracy i niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu z powodu represji politycznych, winny wykazać trwały brak możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia, będący skutkiem represji politycznych, które także stanowiły przyczynę zwolnienia z pracy.
Sąd uznał, że organ rozpoznając sprawę na nowo zebrał wyczerpujący materiał dowodowy, zgodnie z zasadą określoną art. 7 i 77 k.p.a. wykonując równocześnie zalecenia Sądu w wyroku z dnia 24 lipca 2007 r.
Sąd rozpoznający skargę od ponownej decyzji organu, podzielił ocenę tego organu, który na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych wyprowadzi z nich zasadne wnioski, iż skarżąca E. K. nie została pozbawiona pracy z przyczyn politycznych. Jej zwolnienie z pracy spowodowane było konfliktowym charakterem i brakiem możliwości dalszej współpracy z członkami zespołu redakcyjnego "[...]".
Skarżąca E. K. zaangażowała się w śledztwa dziennikarskie i nie miała czasu na pisanie i opracowywanie tematów wcześniej ustalonych i zatwierdzonych w redakcji. Sama skarżąca, co podkreślił Sąd, przyznała w czasie przesłuchania jej w sprawie I/P 1284/81, że wiele czasu poświęcała opracowywaniu tematów niebędących w planie redakcji, niezatwierdzonych i nie przedstawiała przez wiele miesięcy żadnych materiałów do publikacji. Treść zeznań redaktora naczelnego redakcji "[...]" jak i jego zastępców potwierdzała też konfliktowy charakter skarżącej i brak umiejętności współpracy z zespołem, jak i fakt wielokrotnych rozmów z nią na ten temat przed rozwiązaniem umowy o pracę.
Sąd pierwszej instancji szczegółowo przeanalizował i ustosunkował się ocennie do wszystkich zebranych dowodów w sprawie, zarówno przeprowadzonych przez organ z urzędu jak i na wniosek skarżącej.
Z materiału dowodowego sprawy na szczególną uwagę zasługiwały dwa wyroki sądowe związane z przyczynami rozwiązania stosunku pracy ze skarżącą. Sąd Okręgowy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie I/P 1284/81 oddalając odwołanie skarżącej stwierdził, iż wypowiedzenie umowy o pracę E. K. znajdowało przyczynę w niesubordynacji skarżącej i stwarzaniu przez nią konfliktów w środowisku redakcyjnym.
Także Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę zwolnienia skarżącej z pracy w redakcji "[...]" nie stwierdził przyczyn politycznych tego zwolnienia. Należy podkreślić zdaniem Sądu kasacyjnego, że wyroki prawomocne Sądów wyżej wskazanych niepodlegają żadnej już ocenie Sądu rozpoznającego i są wiążące (ega omnes).
Zasadnie więc Sąd pierwszej instancji ocenił, że skoro przyczyna rozwiązania stosunku pracy z E. K. nie miała charakteru politycznego, co wynika z analizy całego materiału dowodowego, to i takiego charakteru politycznego nie miały przyczyny braku możliwości podjęcia pracy po jej rozwiązaniu.
W ocenie Sądu kasacyjnego słusznie Sąd pierwszej instancji przywiązał dużą wagę do starań skarżącej o podjęcie nowej pracy. Wykazana aktywność niewątpliwie dowodzi dołożenia wszelkich starań o uzyskanie zatrudnienia, a negatywne wyniki mogą wskazywać na przyczyny niepowodzenia w tym także na przesłanki polityczne. Z niespornych ustaleń sądu wynika, że skarżąca K. w okresie pozostawania bez pracy tylko jeden raz starała się o zatrudnienie w reaktywowanym tygodniku "[...]". Nie przedstawiła jednak żadnego dowodu wskazującego, iż nie została tam zatrudniona z przyczyn politycznych. Nie można więc wykluczyć, iż podana przez skarżącą przesłanka polityczna jest wynikiem jej subiektywnej oceny.
W świetle powyższych okoliczności należy uznać bezzasadność zarzutów skargi kasacyjnej w pkt 1 i2 podnoszące wadliwą wykładnię Sądu art. 7 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem przepisy te nie miały w sprawie w ogóle zastosowania skoro, warunek podstawowy jaką stanowi przesłanka polityczna, nie miał miejsca w odniesieniu do skarżącej. Ani utrata zatrudnienia w redakcji ani brak zatrudnienia w tygodniku "[...]" nie były wynikiem represji politycznych.
Poszerzony materiał dowodowy zebrany przez organ w ponownym rozpoznawaniu sprawy, zgodnie z zaleceniami Sądu dawał podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej i potwierdzenia, iż pozostawała bez pracy przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych.
Przeprowadzona przez Sąd rozpoznający ponowną skargę E. K. na powyższą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – wnikliwa ocena całego materiału dowodowego w aspekcie zarzutów skargi – w ocenie Sądu kasacyjnego jest prawidłowa i zasadna. Oddalenie skargi nie narusza art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak podnosi skarga kasacyjna.
Brak uzasadnionych podstaw skargi kasacyjnej stanowi przyczynę jej oddalenia.
Już tylko na marginesie należy wyjaśnić, iż skład Sądu orzekającego w sprawie przedmiotowej nie mógł uwzględnić wniosku skarżącej "o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów" wobec braku podstaw prawnych z art. 187 § 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze wszystkie okoliczności na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sąd kasacyjny orzekł jak w wyroku.