Uzasadnienie
Wyrokiem z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 789/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Olsztynie oddalił skargę M. Ł. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WMWINB) z 1 sierpnia 2022 r., nr P.7722.52.1.2022 19 RL, w przedmiocie wstrzymania prowadzonych robót budowlanych.
W treści skargi kasacyjnej M. Ł. od powyższego wyroku, na zasadzie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa), zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (PINB) z 5 października 2022 r. (znak: NB 7355-4/21) z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Uzasadniając w/w wniosek skarżąca podnosi, że wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego postanowienia oraz decyzji PINB uzasadniony jest obawą poniesienia kosztów przez skarżącą ewentualnych kar za niewykonanie postanowienia organu I instancji i usunięcia obiektu w przypadku przeprowadzenia w odpowiednim trybie ewentualnego postępowania legalizacyjnego i ewentualności wydania postanowienia o nakazie rozbiórki obiektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Dla wnioskującego o wstrzymanie oznacza to obowiązek przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji (postanowienia) spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić. W judykaturze wyrażono stanowisko, że wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, jest dopuszczalne na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa (uchwała składu 7 sędziów z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa 2007, nr 4, poz. 77).
Zdaniem Sądu, skarżąca w swoim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawartym w skardze kasacyjnej nie przedstawiła przekonującej argumentacji, która wskazywałaby na prawdopodobieństwo wystąpienia wobec niej zagrożeń o charakterze znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 zd. 1 Ppsa), gdy zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych zostanie wykonane. Skoro wstrzymano wykonanie robót budowlanych zaskarżonym postanowieniem to brak jest podstaw, by wywodzić z tego zagrożenie, bowiem skutkiem wstrzymania wykonania tych robót jest wyłącznie obowiązek powstrzymywania się skarżącej od wykonywania wszelkich robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego typu blaszak o powierzchni zabudowy 15 m².
Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem nie wykazano w nim okoliczności, które można oceniać w kategoriach przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa, tj. wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W istocie wskazywanie przez skarżącą na konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczącego wstrzymania robót budowlanych z tego powodu, że jego wykonanie może w przyszłości doprowadzić do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, skutkiem czego może być np. nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a w razie braku jej uiszczenia orzeczenie rozbiórki, nie dowodzi zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skutki te w postaci możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym nałożenia opłaty legalizacyjnej względnie nałożenia obowiązku rozbiórki w razie niewykonania zaskarżonego postanowienia czy też nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej nie wynikają w sposób bezpośredni z zaskarżonego postanowienia, a tylko skutki związane z jego wykonaniem (powstrzymanie się od robót budowlanych) mają prowadzić do wystąpienia w sytuacji skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Ewentualne postępowanie legalizacyjne czy nakaz rozbiórki nie są zagrożeniem, które wprost wynika z wykonania zaskarżonego postanowienia. Są to zdarzenia przyszłe, a więc nie wynikają z aktualnej sytuacji skarżącej. Tylko ocena realnego zagrożenia związanego z zaskarżonym postanowieniem może być interpretowana jako jedna z przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu. Przyszłe obawy nie mogą uzasadniać wstrzymania aktów organów administracji, które w żaden bezpośredni sposób nie mogą doprowadzić do ich wystąpienia (zob. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2023 r. II OZ 717/23).
Skarżąca we wniosku o wstrzymanie nie wskazuje żadnych okoliczności, które można by zakwalifikować jako zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, jeśli zaskarżone postanowienie zostanie wykonane. Powstrzymanie się od prowadzenia robót budowlanych samo w sobie nie doprowadzi do wszczęcia postępowania legalizacyjnego czy orzeczenia nakazu rozbiórki. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowalnych poprzedza dalsze czynności organu, który zadecyduje czy wszczynać postępowanie legalizacyjne czy też orzec nakaz rozbiórki. Wobec tego uznać należało, że skarżąca nie wykazała, że w jej osobistej sytuacji związanej z wykonaniem zaskarżonego postanowienia zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 Ppsa, a zatem należało odmówić wstrzymania wykonania tego aktu.
Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie wykonania w całości także decyzji PINB z 5 października 2022 r. (znak: NB 7355-4/21), to w aktach niniejszej sprawy próżno szukać jakiejkolwiek decyzji tegoż organu. Data podjęcia tej decyzji wskazuje, że jest to rozstrzygnięcie zapadłe już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, we wniosku zawartego w skardze kasacyjnej brak sprecyzowania argumentacji, mającej przemawiać za uwzględnieniem wniosku wobec tak określonego przedmiotu. Brak ten uniemożliwia obecnie Sądowi ocenę i możliwość wypowiedzi, czy decyzja ta mieści się w zakresie ujętym w art. 61 § 3 zd. 3 Ppsa.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.