Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 1996/02 o odrzuceniu wniosku J. D. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej wymeldowania M. i J. D. z mieszkania przy ul. A. we W., zakończonej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2002 r. odrzucającym skargę.
Postanowienie to wydane zostało w następujących okolicznościach:
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu odrzucił skargę J. D. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2002 r. wskazując jako przyczynę odrzucenia skargi – nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie wyznaczonym przez Sąd w wezwaniu doręczonym skarżącej w dniu 13 września 2002 r.
W dniu 5 grudnia 2003 r. skarżąca złożyła pismo zawierające wniosek o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Wr 1996/02 podnosząc, że nie otrzymała przesyłek R [...] i R [....] (zawierających wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi). W piśmie tym skarżąca podała także, iż powzięła wiadomość o wezwaniu jej przez Sąd do uiszczenia wpisu dopiero w dniu 5 grudnia 2003 r. i w tym samym dniu wpis ten uiściła.
Pismem z dnia 19 grudnia 2003 r. Sąd wezwał J. D. do oświadczenia czy wnosi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Wr 1996/02 zakończonego postanowieniem z dnia 13 listopada 2002 r. o odrzuceniu skargi, czy też wnosi o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 13 stycznia 2004 r. J. D. oświadczyła, że wnosi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Wr 1996/02. W piśmie tym podała także, iż posiada nowe dowody w sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 marca 2004 r. odrzucającego wniosek o wznowienie postępowania wskazano, że wprawdzie strona "zachowała termin do wniesienia skargi, jednakże treść skargi pozwala na stwierdzenie, że nie została ona oparta na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia". Z tych przyczyn, na podstawie art. 280 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosek podlega odrzuceniu.
W skardze kasacyjnej od tego postanowienia J. D. zarzuca, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 279 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 49 tej ustawy przez zaniechanie w czasie wstępnego badania sprawy wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych oraz z naruszeniem art. 280 pow. ustawy "przez merytorycznie błędne zbadanie na posiedzeniu niejawnym trafności podstaw wznowienia postępowania, mimo że na tym etapie sprawy Sąd nie powinien merytorycznie przesądzać istoty skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy".
Z tych względów skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
Jednocześnie wniesiono o przyznanie pełnomocnikowi skarżącej – adwokatowi z urzędu – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 280 § 1 pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na posiedzeniu niejawnym Sąd bada skargę o wznowienie postępowania w ograniczonym zakresie, określonym w tym przepisie, a mianowicie sprawdza i ustala, czy skarga jest wniesiona w terminie oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
Łączne spełnienie obu tych warunków stwarza możliwość rozpoznania zasadności tej skargi. Brak chociażby jednego z nich sprawia, że merytoryczne rozpoznanie sprawy jest niemożliwe. Na tym etapie badania skargi nie jest natomiast dopuszczalne badanie trafności podstaw wznowienia postępowania. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r. II UKN 417/98, OSNAPiUS 2000, nr 6, poz. 254, wyrażony został pogląd (który podziela skład orzekający w sprawie niniejszej), że odrzucenie skargi, o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna. W sprawie niniejszej w skardze o wznowienie postępowania skarżąca wskazała ustawową przesłankę wznowienia postępowania oświadczając, że posiada nowe dowody w sprawie. Jest to przesłanka z art. 273 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu. Spełnione więc zostały warunki formalne określone w art. 280 § 1 pow. ustawy i Sąd obowiązany był skierować sprawę na rozprawę. Dopiero na rozprawie w składzie trzyosobowym byłby uprawniony do zbadania, czy podniesiona w skardze przesłanka wznowienia postępowania faktycznie zaistniała.
W sprawie niniejszej ocena taka dokonana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednoosobowym. Postanowienie to dotknięte jest więc wadą wskazaną w art. 183 § 2 pkt 4 pow. ustawy skutkującą nieważnością postępowania.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.