Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 18/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] marca 2009 r. wpłynął do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Karny z dnia [...] marca 2008 r., sygn. akt [...], w którym uznano winnym B. P. popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk i skazano na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszonej na okres próby 3 lat. Ponadto skazany został na karę 100 stawek dziennych grzywny przyjmując wysokość jednej stawki za równoważną kwocie 20 zł., orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz orzeczono świadczenie pieniężne od oskarżonego na rzecz Stowarzyszenia Przyjaciół Chirurgii i Urologii Dziecięcej "Razem Pomóżmy Dzieciom" w B. w kwocie 300 zł.
W związku z powyższym Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] cofnął B. P. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na charakter popełnionego czynu strona utraciła wiarygodność, co do bezpiecznego posiadania i używania broni palnej.
Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu policji pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż B. P. został skazany prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2008 r. za to, iż prowadził samochód w stanie nietrzeźwości (I wynik - 1,19 mg/dm³ - 2,499, II badanie 1,29 mg/dm³ - 2,709 promila alkoholu w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 178a § 1 kk. Bezsprzecznym jest więc, iż strona naruszyła porządek prawny, ponieważ została skazana za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Ponadto organ ustalił, iż w stosunku do strony już raz toczyło się postępowanie karne o czyn z art. 178a § 1 kk, zakończone w 2004 r. prawomocnym wyrokiem uznającym winę B. P. Powyższy wyrok w chwili obecnej uległ już zatarciu z mocy prawa. Przywołane okoliczności, zdaniem organu, jednoznacznie wskazują na lekceważący stosunek strony do przepisów prawa, a jednocześnie rodzą obawę, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu organ słusznie wskazał, iż fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego nie tylko oznacza, że skarżący dopuścił się zachowania niezgodnego z obowiązującym prawem, ale świadczy o nieodpowiedzialności i braku wyobraźni sprawcy takiego czynu, co do następstw własnego zachowania. Sąd pierwszej instancji podkreślił, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stwarza realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i naraża na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia pozostałych uczestników ruchu drogowego, a także osoby trzecie.
Sąd zwrócił również uwagę na fakt wcześniejszego skazania B. P. o przestępstwo z art. 178a § 1 kk. W ocenie Sądu zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości posiadacza broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nieukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. P. zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości i zarzucając mu:
- 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, iż samo prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości wyczerpuje dyspozycję powyższego uregulowania, co doprowadziło do błędnego ustalenia, iż skarżący stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, mimo że postawa sprawcy zarówno przed popełnieniem czynu z art. l78a k.k. jak i po jego popełnieniu temu przeczą;
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. polegające na braku należytego rozważenia całości zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, a dotyczących kwestii osobowych skarżącego, jego dotychczasowego życia.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o:
- - zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie uprzednio zaskarżonych decyzji administracyjnych (Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. i Komendanta Głównego Policji) w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych;
- - ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, pozostawiając temuż Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż nie można zgodzić się z konkluzją Sądu pierwszej instancji orzekającego w sprawie, iż samo tylko prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwym, bez analizy okoliczności podmiotowych skarżącego, jest wystarczające do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską. Sąd, zdaniem skarżącego, nie rozważył też całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności opinii złożonych w sprawie o skarżącym, nie poświęcając im praktycznie żadnego zdania uzasadnienia, wychodząc z błędnego założenia, iż podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mają znaczenia dla bytu przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pełnomocnik Komendanta Głównego Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania określoną przesłankami z art. 183 § 2 p.p.s.a., której nie stwierdzono w niniejszej sprawie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zagadnieniem, które stanowi istotę sporu w przedmiotowej sprawie zajął się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, który rozpatrując przedstawione mu przez Rzecznika Praw Obywatelskich zagadnienie prawne: "Czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?", podjął uchwałę następującej treści: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)."
Przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale stanowisko znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, zarówno ze względu na jej przedmiot, jak i powołane w skardze kasacyjnej zarzuty. Stąd też wskazać należy, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż niezależnie od tego, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ma ona tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Ten przepis nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie aprobuje wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu NSA (zob. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 441.).
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w powoływanej uchwale i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powołana regulacja - na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, znajdująca również zastosowanie w sprawach o cofnięcie pozwolenia na broń – przewiduje, że odmowa przyznania prawa do posiadania broni, jak i cofnięcie już przyznanego prawa następuje wobec osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Uzasadniając stanowisko zaprezentowane w wyżej wymienionej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie wskazał, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Skoro organ prawidłowo ustalił, że określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą skazaną za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to fakt ten przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować.
Z kolei oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest nią związany, jako przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń i zarazem dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W kontekście tym podkreślenia wymaga, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 - LEX nr 190907).
Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy, za uprawnioną uznać należy ocenę organów policji, że zachowanie skarżącego naruszającego porządek prawny może rodzić obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Jak wynika z akt sprawy, skarżący, znajdując się pod wpływem alkoholu (I wynik - 1,19 mg/dm³ - 2,499, II badanie 1,29 mg/dm³ - 2,709 promila alkoholu w wydychanym powietrzu), kierował samochodem osobowym, za co wyrokiem Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Karny z dnia [...] marca 2008 r., sygn. akt [...], uznany został winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk i skazany na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszonej na okres próby 3 lat.
Ponadto wymierzono skarżącemu karę 100 stawek dziennych grzywny przyjmując wysokość jednej stawki za równoważną kwocie 20 zł, orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz orzeczono świadczenie pieniężne od oskarżonego na rzecz Stowarzyszenia Przyjaciół Chirurgii i Urologii Dziecięcej "Razem Pomóżmy Dzieciom" w B. w kwocie 300 zł. Przestępstwo to nie należało do przestępstw wyliczonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji), dlatego dla cofnięcia pozwolenia na broń koniecznym było wykazanie związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami jego charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Takiej oceny dokonały organy Policji, dochodząc do wniosku, że zachowanie skarżącego naruszającego porządek prawny może rodzić obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Pozytywne opinie, na które powołuje się skarżący oraz dotychczasowy sposób używania broni, mają oczywiście znaczenie dla sprawy, jednakże nie są one w stanie przesłonić faktu, że skarżący popełnił przestępstwo umyślne działając pod wpływem alkoholu, a więc w okolicznościach, które mają wpływ na negatywną ocenę takiego postępowania. Należy zatem stwierdzić, że skoro skarżący świadomy faktu, że znajduje się w stanie po spożyciu alkoholu, zdecydował się prowadzić pojazd po drodze publicznej, to nie można wykluczyć, że w takim stanie mógłby użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Skarżący umyślnie dopuścił się czynu, który aktualnie stanowi swego rodzaju plagę społeczną. Wobec tego za uprawnioną należy uznać ocenę, że skarżący swoim zachowaniem stworzył realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podkreślenia wymaga, że tego rodzaju zachowanie często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi, czy szkodę w mieniu.
Popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, z racji charakteru tego przestępstwa, jako stwarzające realne zagrożenie życia i zdrowia, powoduje uzasadnioną i realną obawę, że osoba dopuszczająca się takich czynów może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co w świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uzasadnia cofnięcie takiej osobie pozwolenia na broń.
Dodatkowo należy zauważyć, że powyższe twierdzenie znalazło odzwierciedlenie w przepisach prawa, a mianowicie w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 195) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, która wprowadziła zmianę w art. 15 ust.1 pkt 6, nadając mu brzmienie: " Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego:
- a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,
- b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo:
- - przeciwko życiu i zdrowiu,
- - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia."
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.