Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 130/09, oddalił skargę J. K. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie usytuowania kompostownika.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 12 marca 2008 r. J. K. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ełku o sprawdzenie, czy B. I. i D. P., właścicielki nieruchomości rolnej położonej w miejscowości L., o numerach działek [...] i [...], zgłosiły wybudowanie kompostownika na granicy działki nr [...], której J. K. jest właścicielem. W piśmie z dnia 7 kwietnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ełku wyjaśnił, że uwzględniając przepisy Prawa budowlanego kompostownik stanowi obiekt małej architektury i zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej Prawo budowlane, zgłoszenia wymaga budowa takiego obiektu wyłącznie w miejscu publicznym.
W dniu 10 kwietnia 2008 r. J. K. wniósł do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie o nakazanie w trybie nadzoru Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ełku wszczęcia postępowania dotyczącego legalności posadowienia kompostownika na działce nr [...] w miejscowości L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na wniosek J. K., stwierdził w piśmie z dnia 13 maja 2008 r., że powiatowy organ nadzoru budowlanego zakwalifikował sporny obiekt jako kompostownik, którego budowa nie wymaga stosownego zgłoszenia bez podjęcia czynności sprawdzających.
Po przeprowadzeniu w dniu 5 czerwca 2008 r. kontroli legalności usytuowania przedmiotowego kompostownika, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w piśmie z dnia 18 czerwca 2008 r., że usypany z roślin kopiec przy granicy działki J. K. nie może być zakwalifikowany jako kompostownik.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. K., wnosząc o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ełku do wydania decyzji w sprawie usytuowania przedmiotowego kompostownika.
Po rozpoznaniu skargi na bezczynność Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 24 września 2008 r. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ełku do załatwienia wniosku J. K. z dnia 12 marca 2008 r. w przedmiocie usytuowania kompostownika.
Następnie w dniu 1 grudnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ełku wszczął postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania kompostownia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ełku umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczące usytuowania kompostownika. Organ I instancji powtórzył wcześniejszą argumentację, uznając kompostownik za obiekt małej architektury, którego usytuowanie nie wymaga zgłoszenia, ani uzyskania pozwolenia na budowę od właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Podniósł również, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga budowa obiektu małej architektury w miejscach publicznych.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. K. Po rozpatrzeniu odwołania Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości. Zdaniem organu odwoławczego nie było podstaw do uznania kompostownika za obiekt budowlany, co zupełnie wyklucza zasadność interwencji organów nadzoru budowlanego, a co za tym idzie dalszego prowadzenia postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję złożył J. K., wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Pismem procesowym z dnia 30 marca 2009 r. B. I. i D. P., wniosły o oddalenie skargi J. K. Pismem procesowym z dnia 10 kwietnia 2009 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznając wyrokiem z dnia 21.04.2009 r. skargę za niezasadną wskazał, że art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego stanowi, iż ilekroć w Prawie budowlanym jest mowa o robotach budowlanych należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, z kolei budowa to – wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Sąd I instancji wskazał, że pojęcie "budowa" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego jako "wykonywanie obiektu budowlanego", czyli podejmowanie działania w celu zrealizowania (powstania, zaistnienia) obiektu budowlanego, który ma być zlokalizowany "w określonym miejscu".
Sąd I instancji podał także, iż budowla ziemna jest jednym z rodzajów budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przy czym – jak wynika z treści tego przepisu – musi to być obiekt budowlany. Ażeby za taki mógł być uznany musi spełniać warunki określone w art. 3 pkt 1b, czyli stanowić całość techniczno-użytkową, co w rozpoznawanym przypadku nie jest spełnione. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy (oględziny przeprowadzone w dniu 23 grudnia 2008 r.) przedmiotem sporu są dwie pryzmy ziemi z odpadami roślinnymi o wymiarach 1,00 m x 1,00 m x 0,50 m.
Sąd odnosząc się do kwestii dotyczącej konieczności ustosunkowania się do treści § 22, 23, 24 i 30 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), dalej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w kontekście usytuowania kompostownika czy też zachowania wymaganych odległości, wskazał, że przepisy tego rozporządzenia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z § 1 rozporządzenia, ustala ono warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, natomiast § 2 wskazuje, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych.
W związku z uznaniem, że kompostownik nie jest obiektem budowlanym, a prace z nim związane nie są robotami budowlanymi, Sąd I instancji zaznaczył, że przepisy przywołanego rozporządzenia nie mogą mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ponadto przywołane przepisy regulują usytuowanie na działkach budowlanych miejsc na pojemniki, kontenery, zbiorniki do czasowego gromadzenia odpadów stałych, a w niniejszej sprawie uczestniczki postępowania takiego pojemnika, kontenera, zbiornika czy też urządzenia na nieruchomości, nie posadowiły.
Biorąc pod uwagę niewielkie rozmiary kompostownika oraz zamieszczenie w aktach sprawy zdjęć potwierdzających jego gabaryty, a także przywołane wcześniej rozważania wykluczające zastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., Sąd uznał też za nieistotny dla sprawy zarzut skargi co do niedysponowania przez pracowników inspektoratu nadzoru budowlanego odpowiednim sprzętem mierniczym w trakcie oględzin nasypu roślinnego i jego usytuowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2009 r. wniósł J. K. zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu błędną wykładnię art. 3 Prawa budowlanego, §§ 22, 23, 24 i 30 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz art. 105 k.p.a.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów procesu według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyły D. P. i B. I., wnosząc o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Aby zastosować przepisy Prawa budowlanego w danej sprawie, muszą być spełnione, mieć miejsce podstawowe elementy działalności ludzkiej dające się zdefiniować w oparciu o terminy (pojęcia) zamieszczone w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jak wynika z akt sprawy w niniejszej sprawie, również w wyniku przeprowadzonych oględzin, organy nadzoru budowlanego ustaliły, że przedmiotem żądań skarżącego a następnie przeprowadzonego postępowania była "pryzma zielska pochodzącego z pielenia grządek warzywnych i wykoszonej trawy" o powierzchni ok. 1 m2. Tak ustalonego stanu faktycznego nie kwestionował też skarżący, kwalifikując to jako "kompostownik", który powinien jego zdaniem być zaliczony do budowli w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Z poglądem tym nie można się zgodzić, gdyż owa pryzma zielska, czy chwastów zgromadzona na gruncie, nie może być zaliczana do żadnej z kategorii pojęć opisanych w poszczególnych punktach art. 3 Prawa budowlanego. Wątpliwa jest nawet kwalifikacja tego, jako obiekt małej architektury, a tym bardziej nie można mówić tu o budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Gromadzenie zielska, czy chwastów pochodzących z pielenia grządek w ogrodzie, nie ma też żadnych cech robót budowlanych, czy budowy w rozumieniu pkt 7 i 6 art. 3 ww. ustawy.
W związku z powyższym, skoro czynności tych i powstałej w wyniku nich pryzmy zielska, chwastów w ogrodzie, nie można zdefiniować w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, to znaczy, że nie mają tu zastosowania przepisy tej ustawy, a co za tym idzie nie należy to do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
W związku z powyższym żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie ma uzasadnienia, gdyż nie odnosi się do stanu faktycznego prawidłowo ustalonego w tej sprawie.
To co skarżący określa jako "kompostownik" z uwagi na cechy jego powyżej omówione, nie znajduje uzasadnienia w rzeczywistości i odzwierciedlenia w przepisach Prawa budowlanego.
Zakres regulacji prawnej objętej przepisami Prawa budowlanego został określony w art. 1 tej ustawy a kompetencje organów nadzoru budowlanego w przepisach art. 83, 84 i art. 84a. Z żadnego jednak z tych przepisów nie da się wyprowadzić wniosków, że pryzma zielska i chwastów zgromadzona na działce lub w ogródku przydomowym, to budowla, czy obiekt małej architektury a do kompetencji organów nadzoru budowlanego należy śledzenie, gdzie użytkownicy ogrodów działkowych gromadzą zielsko i chwasty pochodzące z pielenia grządek warzywnych. To co było przedmiotem postępowania w tej sprawie zapewne nie przetrwało do chwili wydania niniejszego orzeczenia, nie mówiąc już o kosztach z tym związanych.
W związku z powyższym umorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie odpowiada prawu podobnie, jak zaskarżony wyrok.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.