Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 26 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 2130/07 oddalił skargę G.D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. znak: [...], w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia G.D. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. Nr [...], podejmujące z urzędu postępowanie w sprawie odwołania G.D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łęczycy z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie rozbiórki budynków na działce nr [...] w W. przy ul. C., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r.
W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 97 § 2 K.p.a. jeżeli ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, to właściwy organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na żądanie strony, które ŁódzkiWojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] zawiesił, podając jako przyczynę konieczność zakończenia postępowania sądowego, dotyczącego wniosku G.D. o zasiedzenie. Następnie prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...], postępowanie sądowe zostało jednak zakończone. Dlatego też, organ drugiej instancji orzekł, że ponieważ ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, to rozstrzygnięcie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. Nr [...], odpowiada przepisom prawa.
Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G.D. W jej treści podniosła podstawowy zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 97 § 2 k.p.a., w związku z art. 7 oraz art. 8 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto według strony skarżącej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie na podstawie niepełnego materiału dowodowego i nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy pominął okoliczność, że z wniosku Skarżącej G.D. z dnia [...] kwietnia 2007 r. toczy się obecnie przed Sądem Rejonowym w Łęczycy pod sygn. akt [...] kolejne postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] (aktualnie nr [...]).
Ponadto kolejny wniosek obejmuje stwierdzenie zasiedzenia przez poprzedników prawnych G.D. w innej dacie niż objęta wnioskiem w poprzednio toczącej się sprawie sygn. akt [...]. Jednocześnie skarżąca dodała, że postanowieniem z dnia 8 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy w Łęczycy odmówił odrzucenia wniosku o zasiedzenie w sprawie o sygn. akt [...] uznając, że nie zachodzi tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa z wnioskiem w poprzedniej sprawie o sygn. akt [...]. Dlatego też zdaniem strony skarżącej, ponieważ toczy się nadal z jej wniosku nowe postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, to niemożliwe jest podjęcie zawieszonego postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. D. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej p.p.s.a.).
W uzasadnieniu stwierdził, że właściwy organ administracji publicznej zgodnie z art. 97 § 1 k.p.a. zawiesza postępowanie w następujących przypadkach: w przypadku śmierci strony lub jednej ze stron, zaś wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (pkt 1); w sytuacji śmierci przedstawiciela ustawowego strony (pkt 2); w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych (pkt 3), gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (pkt 4).
Natomiast w tej sprawie, podkreślił Sąd pierwszej instancji podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowi przepis art. 97 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli ustąpiły przyczyny, które uzasadniają zawieszenie postępowania, to właściwy organ podejmuje to postępowanie z urzędu lub na wniosek.
Natomiast w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało zawieszone postanowieniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Łęczycy sprawy z wniosku G.D. o zasiedzenie. Następnie Sąd Rejonowy w Łęczycy, Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r. sygn. akt [...] po rozpoznaniu sprawy z wniosku G.D. umorzył postępowanie w zakresie żądania dotyczącego zasiedzenia działki położonej w W., Gm. W., w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Natomiast postanowieniem z dnia 20 lutego 2007 r. Sąd Rejonowy w Łęczycy odrzucił apelację G.D. o zasiedzenie ww. nieruchomości. Dlatego też orzekł Sąd pierwszej instancji, prawidłowo organ orzekł, że jeżeli ustała przyczyna, w związku z którą doszło do zawieszenia postępowania, konieczne było podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego.
Ponadto art. 97 § 2 k.p.a. nie pozostawia w tym zakresie uznaniu organu, jeżeli ustały przyczyny z powodu których został przerwany bieg postępowania, czyli właściwy organ obowiązkowo musi podjąć postępowanie w sprawie. Natomiast złożenie przez skarżącą G.D. wniosku z dnia 5 kwietnia 2007 r. o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości oraz fakt, iż przed Sądem Rejonowym w Łęczycy w sprawie sygn. akt [...] toczy się kolejne postępowanie, pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nowo wszczęte postępowanie nie stanowiło bowiem przesłanki zawieszenia postępowania na mocy postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...].
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podał, że nowo wszczęte postępowanie o zasiedzenie prowadzone przed sądem powszechnym, może być ewentualnie podstawą nowego wniosku o zawieszenie postępowania, który skarżąca może zgłosić w toku postępowania administracyjnego przed Łódzkim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 2130/07 wniosła G.D. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, zaskarżając w całości ten wyrok i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniosła o orzeczenie o kosztach według norm przepisanych.
W treści skargi kasacyjnej podniosła podstawowy zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 174 pkt 2 i art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. Jest to zdaniem pełnomocnika strony skarżącej spowodowane brakiem wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia chociaż skarżąca zarzuciła stronie przeciwnej naruszenie art. 97 § 2 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 12 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że odpadła przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego w postaci prawomocnego zakończenia sprawy o zasiedzenie własności nieruchomości toczącej się przed Sądem Rejonowym w Łęczycy pod sygn. akt [...], podczas gdy obecnie przed Sądem Rejonowym w Łęczycy toczy się nowe postępowanie o zasiedzenie własności nieruchomości wywołane wnioskiem G. D. z dnia 6 kwietnia 2007 r. sygn. akt [...], zmierzające do stwierdzenia zasiedzenie w innej dacie przez poprzedników prawnych skarżącej, niż miało to miejsce w zakończonym już postępowaniu o zasiedzenie w sprawie sygn. akt [...] przed Sądem Rejonowym w Łęczycy.
Ponadto zdaniem pełnomocnika skarżącej, orzeczenie Sądu pierwszej instancji jest także z tej przyczyny sprzeczne z zasadami ogólnymi k.p.a., tj. prawdy obiektywnej, pogłębienia zaufania oraz szybkości i prostoty postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne co wynika z następujących przesłanek:
Całkowicie chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 174 pkt 2 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w związku z art. 97 § 2 i art. 7, 8 i 12 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że odpadła przesłanka do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Po pierwsze brak jest w skardze kasacyjnej odniesienia do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na postanowienie, uchyla zaskarżone postanowienie w całości lub części jeżeli wystąpiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Po drugie, wbrew zarzutowi ze skargi kasacyjnej, prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka do podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania administracyjnego zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Należy przypomnieć, że instytucja zawieszenia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko jeżeli wystąpi jedna z enumeratywnie wymienionych przesłanek w art. 97 § 1 k.p.a., tylko na czas konieczny do usunięcia przeszkody procesowej i zakończenia postępowania przez wydanie rozstrzygnięcia.
Dlatego też prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł, że jeżeli zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a. wystąpiły przyczyny, które uzasadniały jego zawieszenie, to właściwy organ administracji podejmuje je z urzędu lub na wniosek. Oznacza to, że w takiej sytuacji prawnej i faktycznej brak przesłanki do zawieszenia postępowania nakłada na właściwy organ obowiązek jego podjęcia. Dlatego też zawsze właściwy organ administracji jest z urzędu obowiązany do sprawdzenia, czy nie ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, jak i strona może żądać po ustaniu przyczyn zawieszenia postępowania, jego podjęcia.
Natomiast w przedmiotowej sprawie Łódzki Wojewódzki Insektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił dane postępowanie do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Łęczycy sprawy z wniosku G.D. o zasiedzenie. Następnie, co wynika z akt administracyjnych spraw, Sąd Rejonowy w Łęczycy Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r. sygn. akt [...] po rozpoznaniu sprawy z wniosku G.D. umorzył postępowanie w zakresie żądania dotyczącego zasiedzenia działki położonej w W. Gm. W., zaś w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
Ponadto także postanowieniem z dnia 20 lutego 2007 r. Sąd Rejonowy w Łęczycy odrzucił apelację G.D. o zasiedzenie ww. nieruchomości. Dlatego też zasadnie Sąd pierwszej instancji orzekł, że ponieważ ustała przesłanka, z powodu której doszło do zawieszenia tego postępowania, to konieczne stało się jego podjęcie.
Ponadto dyspozycja art. 97 § 2 k.p.a. nie pozwala w tym zakresie orzekać przez właściwy organ w ramach uznania administracyjnego, jeżeli ustąpiła jedyna przesłanka, z powodu której został przerwany bieg postępowania administracyjnego, tak jak w przedmiotowej sprawie. Natomiast złożenie przez skarżąca G.D. kolejnego nowego wniosku z dnia 5 kwietnia 2007 r. o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości do Sądu Rejonowego Łęczycy w sprawie o sygn. akt [...] nie może stanowić przesłanki do uwzględnienia skargi kasacyjnej z tej przyczyny, co także Sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł. Wynika to z tego, że nowo wszczęte postępowanie przed Sądem Rejonowym nie stanowiło przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w formie postanowienia z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...].
Natomiast nowo wszczęte postępowanie o zasiedzenie prowadzone przed sądem powszechnym, może być ewentualnie przesłanką dla nowego wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, który skarżąca może zgłosić w toku postępowania administracyjnego przed Łódzkim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego.
Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.