Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1622/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Jak wynika z akt sprawy, Śląski Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 8 kwietnia 2013 r. nr PA-B-642/141/379/2012/AS/A-2341 na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 576) cofnął S. F. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ I instancji wskazał, że z uzyskanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wydanego w trybie odwoławczym, wynika, iż strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji.
Jednocześnie psycholog uprawniony do przeprowadzania badań psychologicznych w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., wydanym w trybie odwoławczym stwierdził, iż strona wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Powyższe orzeczenia obligują organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń.
Śląski Komendant Wojewódzki Policji podniósł również, że strona należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego, co stanowi kolejną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wprawdzie S. F. nie został skazany prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa, jednak stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego, bowiem w przeszłości po spożyciu alkoholu kierował samochodem osobowym.
Ponadto u strony, na podstawie badania psychiatrycznego stwierdzono zespół uzależnienia od alkoholu. Ustalono również, że S. F. został uznany winnym wykroczenia polegającego na wezwaniu patrolu Policji na bezpodstawną interwencję domową. Wobec strony prowadzone jest także postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 263 § 2 Kodeksu karnego, czyli posiadanie bez wymaganego zezwolenia naboi do broni.
Od powyższej decyzji z dnia 8 kwietnia 2013 r. odwołanie wniósł S. F. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Komendant Główny Policji wskazał, iż w sprawie S. F. o sygn. akt [...] zapadł wyrok uniewinniający od popełnienia czynu z art. 263 § 2 kodeksu karnego posiadania bez pozwolenia naboi do broni palnej. Jednak w niniejszej sprawie moc wiążącą ma ostateczne negatywne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wydane przez upoważnionego psychologa oraz ostateczne negatywne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wydane przez upoważnionego lekarza zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. z 2002 r. Nr 68, poz. 630).
Organ podkreślił, iż ustawodawca wymaga, aby zdolność do dysponowania bronią palną potwierdzały tak orzeczenie lekarskie, jak i psychologiczne. Jeżeli którekolwiek dyskwalifikuje osobę posiadającą pozwolenie, pozwolenie musi być cofnięte. W przypadku S. F. oba orzeczenia są negatywne, wykluczają zatem możliwość dysponowania bronią. O cofnięciu pozwolenia nie przesądziła opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...] maja 2012 r. zamieszczona w aktach sprawy, stwierdzająca zespół uzależnienia od alkoholu. Jednak jej uzyskanie dało asumpt do zobowiązania strony do przedstawienia aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.
S. F. zaskarżył powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1622/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że bezspornym jest, iż w dostarczonym przez S. F. orzeczeniu lekarskim i psychologicznym z dnia 27 października 2012 r. stwierdzono, że nie należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 oraz w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i wobec powyższego może dysponować bronią.
Sąd podniósł, że od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego na podstawie § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, przysługuje odwołanie zarówno osobie zainteresowanej posiadaniem broni jak i właściwemu organowi Policji. W omawianej sprawie odwołania wniósł organ Policji. Następnie ostatecznym orzeczeniem psychologicznym, psychologa J. I. nr [...] stwierdzono, że skarżący wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią. Natomiast lekarz medycyny V. J., wydała ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Wspomniane rozporządzenie przewiduje w § 9 ust. 1, 3 i 4 kontrolę orzeczeń lekarskich i psychologicznych.
W świetle tych uregulowań, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza właściwy wojewoda. Kontrolę przeprowadza odpowiednio lekarz upoważniony lub psycholog upoważniony, posiadający upoważnienie wojewody. Lekarz lub psycholog, o którym mowa w ust. 3, przekazuje wojewodzie wyniki kontroli wraz z wnioskami pokontrolnymi oraz przedstawia wyniki kontroli odpowiednio lekarzowi upoważnionemu lub psychologowi upoważnionemu, którego czynności były przedmiotem kontroli, a jeżeli badania były wykonywane w zakładzie opieki zdrowotnej – również kierownikowi tego zakładu. Skarżący został przez Komendanta Głównego Policji pouczony o możliwości weryfikacji niekorzystnego orzeczenia, jednak z tego uprawnienia nie skorzystał.
Zdaniem Sądu nieskuteczny pozostaje zatem zarzut nienależytego ustalenia okoliczności faktycznych przez organy Policji, czy też naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Śląski Komendant Wojewódzki Policji po otrzymaniu prawomocnych negatywnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych zobligowany był do cofnięcia pozwolenia na broń. Wykluczone jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego.
Sąd podkreślił odwołując się do brzmienia § 8 ust. 9 ww. rozporządzenia, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym, są niepodważalne i ostateczne. W konsekwencji organy Policji są nimi związane i nie mogą dokonywać ich oceny. Ponadto skoro badania stanu zdrowia i badania psychologiczne przewidziane w rozporządzeniu, dokonują całościowej oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, to fakt ten wyklucza możliwość przeprowadzenia kolejnego dowodu. Wnioski skarżącego dotyczące przeprowadzenia kolejnych badań w przedmiocie zdolności fizycznej i psychicznej do posiadania broni palnej nie mogły być brane pod uwagę. Nawet gdyby skarżący po uzyskaniu ostatecznych orzeczeń przedstawił nowe pozytywne orzeczenia to one, nie mogłyby mieć wpływu na końcowy wynik.
Zdaniem Sądu w orzecznictwie niekwestionowany pozostaje pogląd, iż dopiero wydanie orzeczenia ostatecznego, od którego nie przysługuje środek zaskarżenia w toku instancyjnym, przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia, warunków i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną. Ustalenia dokonane w ostatecznych orzeczeniach lekarskich i psychologicznych jednoznacznie wskazują na konieczność cofnięcia S. F. pozwolenia na broń bez potrzeby analizowania, czy stanowi on zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a/ i b/ ustawy o broni i amunicji. W niniejszej sprawie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest fakt niekaralności skarżącego: uniewinnienia od popełnienia czynu z art. 207 i art. 263 § 2 kodeksu karnego.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł S. F. zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o u stroju sądów administracyjnych, art. 134 § 1, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. polegającego na niewłaściwym skontrolowaniu zaskarżonej decyzji i niezasadnym oddaleniu skargi wobec niedostrzeżeni przez sąd, że organ naruszył przepisy:
- 1. prawa materialnego – art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i 6 ustawy o broni i amunicji przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż S. F. należy do kategorii osób wymienionych w ww. przepisie, pomimo iż skarżący legitymował się pozytywnymi opiniami lekarskimi i psychologicznymi z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzającymi, iż nie należy do grupy osób wymienionych w ww. przepisie i w zw. z czym może dysponować bronią palną myśliwską, natomiast opinie lekarskie wydane na skutek odwołania, sporządzone były w oparciu o negatywnie przedstawiającą osobę skarżącego dokumentację, co skutkowało wydaniem opinii nieobiektywnych i nierzetelnych i zupełnie sprzecznych merytorycznie z poprzednimi;
- 2. § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń w zw. z art. 9 k.p.a. przez brak pouczenia skarżącego o możliwości i sposobie przeprowadzenia kontroli orzeczeń lekarskich i psychologicznych u właściwego wojewody, a tym samym naruszenie dyspozycji art. 9 k.p.a., tj. obowiązku organu do należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Faktem jest, że skarżący posiadał orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne z dnia [...] listopada 2012 r. orzekające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Jednak Śląski Komendant Wojewódzki Policji w oparciu o zgromadzone materiały dowodowe dotyczące skarżącego, wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia lekarskiego na podstawie § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Prawo wniesienia odwołania służy również właściwemu organowi Policji na podstawie ust. 2 ww. przepisu.
W wyniku złożonego odwołania zostało wydane orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. stwierdzające, że S. F. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Natomiast w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. stwierdzono, że S. F. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji.
Stosownie do § 8 ust. 8 ww. rozporządzenia, do badań przeprowadzanych w trybie odwołania mają zastosowanie przepisy rozporządzenia. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 9).
W świetle powyżej opisanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, które są ostateczne, organy Policji były zobligowane do wszczęcia postępowania na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zmierzającego do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń.
W związku z powyższym całkowicie nietrafnie został sformułowany zarzut pierwszy skargi kasacyjnej, gdyż żaden z wymienionych tam przepisów nie został naruszony zaskarżaną decyzją ani zaskarżanym wyrokiem, ponieważ przepisy te w stanie faktycznym tej sprawy zostały właściwie zastosowane.
Stwierdzenia autorki skargi kasacyjnej o subiektywnie zgromadzonym materiale dowodowym, traktowaniu sprawy skarżącego w sposób subiektywny, wydaniu nieobiektywnej i nierzetelnej opinii przez biegłych, są gołosłowną polemiką nieznajdującą żadnego potwierdzenia w aktach sprawy, nie zasługującą nawet na odpowiedź.
Także zarzut drugi skargi kasacyjnej naruszenia § 9 ww. rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można tu mówić o braku pouczenia skarżącego w świetle art. 9 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. (s.
2) skarżący został poinformowany o brzmieniu § 9 rozporządzenia. Przepis ten nie stanowi jednak żadnego środka odwoławczego od orzeczeń lekarskich wydanych w trybie odwołania, które są ostateczne (§ 8 ust. 9 rozporządzenia). Nie miał więc organ obowiązku informowania skarżącego o § 9 rozporządzenia w świetle postanowień art. 9 k.p.a., którego to przepisu nie można rozumieć tak szeroko, że organ administracji publicznej w stosunku do strony powinien spełniać funkcję doradcy prawnego.
Zgodnie z art. 107 § 1 w związku z art. 9 k.p.a. decyzja powinna zawierać (...) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, a decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
W decyzji ostatecznej organ ją wydający, nie musi też pouczać strony, że może być wzruszana na podstawie art. 145 § 1, art. 154, art. 155 lub art. 156 § 1 k.p.a., gdyż to przekraczałoby już obowiązki wynikające z art. 9 i art. 107 § 1 k.p.a.
Należy jednak przypomnieć, że w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji Komendant Główny Policji poinformował skarżącego o brzmieniu § 9 rozporządzenia.
Powyższe świadczy o bezzasadności zarzutu skargi kasacyjnej zamieszczonego w pkt 2.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.