Uzasadnienie
II OSK 1252/05 U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 333/03 po rozpoznaniu skargi Spółki z o.o. "K." w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ż. o wymierzeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia i przekazującą temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż decyzja organu I instancji została wydana z urzędu po przeprowadzeniu z udziałem strony skarżącej postępowania wyjaśniającego, dokonaniu oględzin terenu, na którym rosły przedmiotowe drzewa i krzewy /działka nr 228 AM 3 obrębu K. stanowiąca pas drogi gminnej/, spisaniu protokołu z oględzin oraz wyszczególnieniu rodzaju, gatunków i obwodu wyciętych drzew i wymierzeniu powierzchni wyciętych krzewów. W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca zakwestionowała zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim okoliczność, że to ta strona dokonała wycięcia drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu uwzględniło odwołanie i uchyliło zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm./ w związku z przepisem art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 100, poz. 1085/.
W ocenie organu przepis art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska przewiduje, że za naruszenie przez jednostki organizacyjne lub osoby fizyczne wymagań ochrony środowiska polegające na usuwaniu drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia - karę pieniężną wymierza wójt, burmistrz albo prezydent miasta, przy czym kara może być nałożona nie tylko na podmiot posiadający tytuł do gruntu, z którego usunięto drzewa. Konieczne jest jednak prawidłowe ustalenie wszystkich przesłanek niezbędnych do prawidłowego ustalenia wysokości kary oraz adresata decyzji, natomiast z akt sprawy nie wynika niezbicie, iż wycinki przedmiotowych drzew i krzewów dokonała strona, która wniosła odwołanie.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego zawarte zostały wytyczne dla organu I instancji co do kierunków ponownego postępowania i tak wskazano, że należy je tak przeprowadzić, aby można było jednoznacznie wskazać podmiot odpowiedzialny za wycinkę drzew i krzewów. Jednocześnie podkreślono, że akta sprawy zawierają materiał dowodowy, który niejednoznacznie wskazuje na podmiot /podmioty/, który dopuścił się usunięcia drzew i krzewów. W szczególności z postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. z dnia 30 października 2001 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie przedmiotowych drzew wynika, że usunięcia drzew dokonywali nie tylko pracownicy skarżącej Spółki ale także okoliczni mieszkańcy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła "K." Spółka z o. o. w K. twierdząc, iż nie może ponosić odpowiedzialności za usunięcie drzew i krzewów, gdyż nie była uprawnionym podmiotem do otrzymania zezwolenia na ich usunięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż skarga nie jest zasadna, bowiem dotyczy ona decyzji kasacyjnej, wydanej w trybie art. 138 (2 kpa, zaś Kolegium wskazało okoliczności, których organ I instancji nie wyjaśnił a których uzupełnienie jest konieczne, aby określić zgodnie z prawem podmiot, do którego należy skierować decyzję określającą karę pieniężną za wycięcie drzew i krzewów bez zezwolenia. Ustalenie tych okoliczności wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, w związku z czym zaskarżona decyzja odpowiada dyspozycji art. 138 (2 kpa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "K." Spółka z o.o. w K., zastępowana przez radcę prawnego J. P., zarzucając:
1/ naruszenie prawa procesowego, to jest art. 145 (1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", poprzez nieuwzględnienie skargi strony mimo naruszenia przez organy obu instancji prawa materialnego - art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska poprzez przyjęcie, że skarżąca posiada legitymację do poniesienia odpowiedzialności wskazanej w dyspozycji powołanego przepisu prawa materialnego, 2/ naruszenie prawa materialnego, to jest art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska
- - które to naruszenia /prawa procesowego i prawa materialnego/ miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarte są szerokie wywody dotyczące kwestii legitymacji podmiotu, któremu wymierza się przedmiotową karę pieniężną.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wnosząc o jej oddalenie. Kolegium wywodzi, iż skarga kasacyjna nie odpowiada wymogom określonym w art. 174 ppsa. Podkreśla przy tym, iż zaskarżona decyzja uwzględnia odwołanie, w którym strona wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Przepis art. 175 (1 ppsa stanowi, iż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie wskazuje się jako podstawy skargi kasacyjnej naruszenie prawa procesowego - art. 145 (1 pkt 1 lit a ppsa, poprzez nieuwzględnienie skargi strony mimo naruszenia przez organy obu instancji prawa materialnego, - art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska wobec przyjęcia, że skarżąca ma legitymację do poniesienia odpowiedzialności określonej w tym przepisie, a także naruszenie prawa materialnego - art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, stwierdzając iż zarówno naruszenie prawa procesowego jak i prawa materialnego miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Wnoszący skargę kasacyjną zdaje się jednak nie dostrzegać, że kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzja została wydana na podstawie art. 138 (2 kpa i uchyla decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów przekazując sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi właśnie z tej przyczyny, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ pierwszej instancji nie wyjaśniono podstawowych okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Kwestią kluczową wymagającą dokładnego zbadania jest przede wszystkim szczegółowe ustalenie podmiotu, który dopuścił się usunięcia drzew i krzewów, czyli podmiotu, na który ma być nałożony będący przedmiotem orzekania obowiązek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w precyzyjnie sporządzonym uzasadnieniu jednoznacznie wskazał, że rację ma organ odwoławczy stosując art. 138 (2 kpa, skoro zaistniała określona w tym przepisie przesłanka, to jest konieczność przeprowadzenia w całości postępowania ponownie przez organ administracji pierwszej instancji.
Nie można zatem uznać za usprawiedliwiony zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem określonego przepisu prawa materialnego, skoro w wyroku tym bezspornie wskazano, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji nie pozwalał na obciążenie obowiązkiem poniesienia przedmiotowej kary pieniężnej strony wnoszącej skargę kasacyjną. Tym samym nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa procesowego, jedynym bowiem rozstrzygnięciem, jakie w sprawie mógł wydać Wojewódzki Sąd Administracyjny, było oddalenie skargi.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.