Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1026/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..]. z dnia [..] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nakazu usunięcia odpadów.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 21 września 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] wpłynęło odwołanie R. S. od decyzji Wójta Gminy [..] z dnia [..] czerwca 2015 r. w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów na działkach nr [..] w miejscowości [..]. Wraz z odwołaniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Do odwołania zostały dołączone kserokopie zaświadczeń lekarskich, z których treści wynikało, że R. S. przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresach od dnia 20 lipca 2015 r. do dnia 2 sierpnia 2015r., od dnia 3 sierpnia 2015 r. do dnia 16 sierpnia 2015 r. i następnie od dnia 17 sierpnia 2015 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] postanowieniem z dnia [..] października 2015 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Następnie kolejne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] lipca 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało uchylone wyrokiem w/w Sądu z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1139/16. W wyroku tym Sąd wskazał, że organ nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych i nie podjął czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Postanowieniem z dnia [..] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] kolejny raz odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu skarżącego stanowił jednozdaniowe stwierdzenie: "w związku z tym, że przebywałem na zwolnieniu chorobowym, odwołanie składam w dniu 14 września 2015 r.". Organ odwoławczy wskazał, że R. S. w okresie od 6 lipca 2015 r. do 9 września 2015 r. był chory na rwę kulszową. W tym okresie pięciokrotnie był w gabinecie lekarskim w [..] przy ul. [..]. Każdorazowo zaświadczenia lekarskie zawierało zaś wskazanie: "chory może chodzić". Między ówczesnym miejscem zamieszkania skarżącego a gabinetem lekarza mieszczą się dwa urzędy pocztowe. Biorąc pod uwagę ilość znajdujących się na najkrótszej drodze jego przejazdów urzędów pocztowych mógł skorzystać z tych urzędów i nadać odwołanie.
Rozpoznając skargę od tego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że bezsporne jest, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [..], gdyż doręczono ją skarżącemu w dniu 23 czerwca 2015 r., a odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone w dniu 14 września 2015 r., a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania (7 lipca 2015 r.).
W ocenie Sądu, choroba skarżącego i okoliczności sprawy nie stanowią obiektywnej przyczyny, która uniemożliwiałaby skarżącemu dochowanie należytej staranności i wniesienia odwołania w terminie. Przedstawione przez skarżącego zaświadczenia lekarskie nie dają podstaw do przyjęcia, że jego choroba uniemożliwiała mu właściwe wykonywanie obowiązków. Z dołączonych do wniosku zaświadczeń wynika, że we wskazaniach lekarskich wpisano – "2" – chory może chodzić. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę względy doświadczenia życiowego, wskazać należy, że stan choroby nie był na tyle poważny, aby chory nie mógł samodzielnie wykonywać czynności życiowych.
Nadto z akt sprawy wynika, że skarżący w okresie od dnia 6 lipca 2015 r. do dnia 9 września 2015 r. aż pięciokrotnie odbywał wizyty lekarskie. W drodze z miejsca zamieszkania skarżącego do gabinetu lekarskiego mieszczą się 2 urzędy pocztowe, co oznacza, że skarżący mógł z nich skorzystać i nadać przesyłkę.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł R.S., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
- 1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku przyczyn, dla których zaniechano sięgnięcia po opinię biegłego celem oceny stanu zdrowia skarżącego, jak również powodów dla których doszło do nieuwzględnienia skargi na postanowienie z dnia [..] czerwca 2017 r. w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego sądowego celem uzyskania wiadomości na temat możliwości i zdolności poruszania się skarżącego w okresie choroby (rwy kulszowej) dopuszczając się naruszenia art. 84 § 1 K.p.a., co powoduje, że wskazane uchybienie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie z dnia [..] czerwca 2017 r. w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, zaś w sprawie zachodziła potrzeba podjęcia dodatkowych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak i również wyjaśnienia, czy skarżący mógł być wyręczony w sporządzeniu i złożeniu odwołania oraz tego, czy mógł poruszać się o własnych siłach, czy w przedmiotowym czasie faktycznie przechodził koło poczty, w której mógł nadać odwołanie, co powoduje, że wskazane uchybienie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- 3) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 i art. 81 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżącemu nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu na żadnym jego etapie, a w szczególności nie dopuszczono do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz uznano okoliczności faktyczne za udowodnione bez możliwości wypowiedzenia się skarżącego co do dowodów, tj. udania się skarżącego samodzielnie do przychodni, co powoduje, że wskazane uchybienie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnosząc jednocześnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. nie jest zasadny. Wbrew ocenie skarżącego, w tej sprawie materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z regułami wynikającymi z w/w przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego regulujących zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] czerwca 2017 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [..] z dnia [.] czerwca 2015 r. W toku postępowania organ miał za zadanie ustalić, czy faktycznie uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło tak jak podnosi skarżący bez jego winy. Celem ustalenia tej okoliczności organ podjął wszelkie wymagane czynności faktyczne. Ocenił bowiem oświadczenie samego skarżącego zawarte we wniosku o przywrócenie terminu oraz załączone do niego zaświadczenia lekarskie.
Zarówno oświadczenie, które jest bardzo lakoniczne (jednozdaniowe), jak i przedstawione przez stronę zaświadczenia lekarskie, opatrzone zaleceniami lekarza, że skarżący "może chodzić", nie stanowią dowodów, które uprawdopodabniałyby, że doszło do niezawinionego uchybienia terminu. Wskazania zawarte w w/w zaświadczeniach lekarskich jednoznacznie potwierdzają, że skarżący mógł poruszać się samodzielnie. Brak jakichkolwiek powodów, dla których organy i Sąd miałyby kwestionować te zalecenia i prowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia tej okoliczności. W toku postępowania wyjaśniającego organy administracji publicznej obowiązuje swobodna ocena dowodów, zgodnie z którą to organ może zdecydować, które dowody uznaje za niezbędne dla wyjaśnienia istoty sprawy, o ile ocena ta mieści się w granicach prawa. W tej sprawie załączone do oświadczenia skarżącego zaświadczenia lekarskie w pełni obrazowały, że stan zdrowia skarżącego nie uniemożliwiał mu samodzielnego poruszania się, a zatem i udania się do urzędu pocztowego.
Co więcej, należy uwzględnić, że skarżący aż pięciokrotnie w okresie od 6 lipca do 9 września 2015 r. odbywał wizyty lekarskie, a w drodze od jego miejsca zamieszkania do gabinetu lekarskiego znajdowały się dwa urzędy pocztowe, w których to skarżący mógł nadać przesyłkę niejako "wykorzystując" nawet okoliczność udania się na wizytę lekarską. Nie uczynił jednak tego, a zatem nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, co oznacza, że zawinił uchybieniu terminu.
Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 oraz 81 K.p.a. jest nieuzasadniony. W tej sprawie nie mogło dojść do pozbawienia skarżącego udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, bowiem poza analizą dołączonych do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczeń lekarskich organ nie prowadził postępowania dowodowego, przy prowadzeniu którego to mógłby pominąć skarżącego. Zarzut ten jest zatem całkiem bezpodstawny i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. jest chybiony. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, zaskarżone orzeczenie czytelnie obrazuje, dlaczego Sąd podtrzymał argumentację organu o zawinionym uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Spowodowały to jednoznaczne wnioski wynikające z analizy zaświadczeń lekarskich i zawartych w nich zaleceniach lekarskich oraz względy doświadczenia życiowego, które wskazują, że udając się na wizyty lekarskie skarżący mógł swobodnie skorzystać z usług urzędów pocztowych celem nadania przesyłki do organu. Wyczerpująca argumentacja Sądu w tym zakresie wyjaśnia jednocześnie, dlaczego nie przeprowadzono innych dowodów w sprawie, skoro wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione na podstawie analizy akt sprawy. Zaskarżone uzasadnienia zawiera wszystkie elementy wymagane art. 141 § 4 p.p.s.a. i nadaje się do kontroli instancyjnej.
Z kolei art. 151 p.p.s.a. ma charakter wyłącznie wynikowy, co oznacza, że jego zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji jest następstwem oceny legalności zaskarżonego aktu. W tej sprawie Sąd I instancji dokonał oceny legalności zaskarżonego postanowienia, która odpowiada kryteriom ustawowym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w oparciu o art. 184 p.p.s.a.