Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 września 2009 r. sygn. akt II SA/Po 179/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę C. J. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Gminy O. w dniu [...] lipca 2008 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie oddziaływania fermy drobiu położonej w obrębie O. – P. na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...], na sąsiednie nieruchomości.
Burmistrz Miasta i Gminy O. decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w przedmiocie oddziaływania fermy drobiu należącej do G. P. na sąsiednie nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, że do akt sprawy załączono protokół z kontroli fermy drobiu dokonanej w dniu 8 lutego 2007 r. przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska – Delegatura w K.. Zgodnie z ustaleniami powyższej kontroli działalność polegająca na hodowli kurcząt była prowadzona bez uchybień. Jedyne nieścisłości dotyczyły nie wywiązywania się z obowiązków formalnych i w wyniku wydanego zarządzenia pokontrolnego nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. zostały one usunięte, co wykazała kontrola przeprowadzona w dniu [...] lipca 2008 r. W dalszej kolejności wskazano, że w toku prowadzonego w ciągu trzech miesięcy postępowania, które obejmowało dwa cykle chowu brojlerów, nie udało się ustalić, aby ferma drobiu należąca do G. P. negatywnie oddziaływała na środowisko.
Podniesiono również, że J. J. wyraził sąsiedzką zgodę na lokalizację nowego kurnika. Ponadto stwierdzono, że analiza terenu dokonana podczas wizji lokalnej oraz plan miasta wskazują, że lokalizacja kurnika w innym miejscu nie byłaby możliwa z uwagi na istniejące ograniczenia. Podkreślono, że zgodnie z wynikami przeprowadzonej kontroli, inwestor prowadzi działalność w sposób jak najmniej uciążliwy. Wreszcie podniesiono, że jakkolwiek ferma drobiu stanowi źródło odoru to jego emisja nie ma charakteru ciągłego, występuje okresowo, a na intensywność odoru wpływają różne czynniki, do których można zaliczyć pogodę oraz końcowy etap produkcji. Wskazano, że nie ma skutecznej metody zmierzenia intensywności zapachu w oparciu o urządzenia pomiarowe oraz brak jest przepisów dotyczących problematyki odoru w ustawodawstwie krajowym i unijnym.
C. J. i J. J. pismem z dnia 30 października 2008 r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] października 2008 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] października 2008 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w świetle przeprowadzonych czynności nie stwierdzono, aby ferma oddziaływała negatywnie na nieruchomość skarżących. Podkreślono również, że pomimo informowania wnioskodawców o możliwości zawiadomienia straży miejskiej o wystąpieniu uciążliwości związanych z funkcjonowaniem fermy, do dnia wydania decyzji takiego zgłoszenia nie odnotowano. Wskazano, iż na fermie już wcześniej – w dniu 8 lutego 2007 r., Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. – Delegatura w K. przeprowadził kompleksową kontrole, która nie ujawniła występowania uciążliwości.
Pismem z dnia 2 stycznia 2009 r. C. i J. J. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 września 2009 r. sygn. akt II SA/Po 179/09, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę C. J. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2008 r.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż podczas trwania postępowania administracyjnego Burmistrz dokonał kilkakrotnych oględzin nieruchomości, na której zlokalizowane są kurniki, oraz oględzin nieruchomości skarżących. Zgodnie ze sporządzonymi z powyższych czynności protokołami, działania kontrolne nie wykazały występowania uciążliwości dla otoczenia, których źródłem miały być kurniki. W ocenie Sądu czynności kontrolne podejmowane przez organ I instancji miały miejsce w okresie 3 miesięcy, a więc w czasie trwania dwóch cyklów chowu. Podejmowane działania nie ujawniły jednakże, ażeby ferma w jakikolwiek sposób oddziaływała negatywnie na środowisko. W szczególności nie stwierdzono obecności odorów w powietrzu oraz białego nalotu na roślinach, co podnosili wielokrotnie skarżący. Czynności kontrolne były podejmowane w miesiącu sierpniu i wrześniu, w okresie letnim, kiedy to, zdaniem skarżących dochodzi do intensyfikacji negatywnego oddziaływania kurnika na ich nieruchomość.
Zdaniem Sądu relacja skarżących (jak również ich sąsiadów) nie stanowi dostatecznego dowodu w sprawie – jest jedynie wyrazem subiektywnego odczucia skarżących, która musi zostać poddana weryfikacji w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie organ administracji, pomimo prowadzenia postępowania w poszanowaniu nadrzędnej zasady postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, nie ustalił w sposób bezsprzeczny, aby przedmiotowa ferma podczas normalnej eksploatacji stanowiła źródło uciążliwości uzasadniających wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 154 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Podkreślono, że w toku prowadzonych czynności kontrolnych organ informował skarżących o prowadzonych postępowaniach, jak również umożliwił wypowiedzenie się im co do zebranego materiału dowodowego w sprawie. Pomimo czynnego udziału skarżących w postępowaniu nie wykazano, aby instalacja powodowała nadmierne uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości skarżących lub też aby negatywnie oddziaływała na środowisko, także w zakresie wskazanym przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Wskazać bowiem należy, iż dopiero na tym etapie skarżący zwrócili uwagę na uciążliwości związane z hałasem emitowanym przez pojazdy podczas dostawy i odbioru kurczaków, a wcześniej takich zarzutów skarżący nie formułowali, w tym uciążliwości w tym zakresie nie zgłaszali podczas przeprowadzanych w ich obecności oględzin. W protokołach kontroli nie odnotowano przy tym, aby funkcjonowanie fermy stanowiło źródło nadmiernego hałasu.
W ocenie Sądu, zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na hodowli kurczaków z pewnością stanowi działalność, która negatywnie oddziałuje na środowisko, w szczególności w najbliższym sąsiedztwie takiej inwestycji. Jednakże, jak trafnie wskazał organ I instancji, emisja uciążliwości nie ma w tym przypadku charakteru ciągłego i jest w dużej mierze uzależniona od czynników zewnętrznych, do których zaliczyć należy m.in. warunki atmosferyczne, w tym ciśnienie atmosferyczne. Z akt sprawy wynika, iż inwestor podejmuje wszystkie niezbędne kroki w celu ograniczenia oddziaływania kurnika na nieruchomości sąsiadów. Okoliczność powyższa niewątpliwie wpływa na sposób oddziaływania spornego kurnika na nieruchomość należącą do C. i J. J. i przyczynia się do ograniczania ewentualnego negatywnego wpływu inwestycji na środowisko. Zważyć także należy, iż przedmiotowa ferma zlokalizowana jest na terenie wiejskim, a jej umiejscowienie w innym miejscu nie było możliwe z uwagi na istniejącą linię energetyczną, granicę miasta oraz inne istniejące zabudowania.
Pismem z dnia 27 listopada 2009 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2009 r. sygn. akt II SA/Po 179/09 złożyli C. J. i J. J. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
- 1) art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;
- 2) art. 75, art. 77 oraz art. 78 k.p.a. poprzez niepełne, tendencyjne przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie wniesionej skargi, także nie przeprowadzenie dowodu, pomimo że skarżący taki dowód zgłaszali. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2009 r., uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz o uchylenie Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] października 2008 r.
Pismem z dnia 14 stycznia 2011 r. G. P. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w aspekcie przesłanek z art. 183 § 2 p.p.s.a.
Związanie Sądu kasacyjnego zarzutami skargi kasacyjnej oznacza, iż zakres rozpoznawania sprawy wyznacza sama strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jeszcze raz należy podkreślić, iż związanie Sądu kasacyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Stwarza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawnych, którym zdaniem skarżącej strony uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia ich naruszenia. W przypadku zgłoszenia zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu ocenę zasadności zarzutów a tym samym wyklucza możliwość kontroli zaskarżonego wyroku.
Z tej przyczyny art. 175 § 1–3 p.p.s.a. zawiera wymóg by była ona sporządzana przez profesjonalnego prawnika dla zapewnienia zgodności z wymogami prawnymi. Z art. 176 p.p.s.a. wynika jasno, że autor skargi kasacyjnej ma przytoczyć podstawy skargi i uzasadnić je. Nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisu art. 174 p.p.s.a.
Konieczne jest wskazanie, które przepisy ustawy (oznaczone nr artykułu, paragrafu i punktu) zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki wpływ mogło mieć na wynik sprawy. Powtórzyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje pod względem zgodności z prawem wyrok Sądu pierwszej instancji, to oczywiście skarga kasacyjna winna wskazywać przepisy prawne naruszone przez ten Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym oceniającym zaskarżony akt.
Wyżej przytoczonych wymogów prawnych nie spełnia skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej, mimo iż została sporządzone przez radcę prawnego.
Autor tej skargi kasacyjnej nie wskazując wcale podstaw kasacyjnych podnosi w dwóch punktach naruszenie art. 7 k.p.a. oraz naruszenie art. 75, art. 77 i 78 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niepełne i tendencyjne przeprowadzenie postępowania dowodowego a także nieprzeprowadzenie dowodu zgłoszonego przez skarżących.
Stwierdzić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne uregulowane jest przepisami ustawy wskazanej na wstępie rozważań – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i tylko te przepisy stosują Sądy administracyjne dokonując kontroli zarzutów skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Nie mógł zatem Sąd pierwszej instancji naruszyć przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w skardze kasacyjnej skoro ich nie stosował. Ponadto wyjaśnić trzeba, że sądy administracyjne nie przeprowadzają postępowania dowodowego, nie dokonują ustaleń faktycznych. Są to powinności należące do organów administracji, które wg swej właściwości prowadzą postępowanie administracyjne. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej także wynika, iż zarzuty dotyczą postępowania administracyjnego – a nie sądowego, w którym zapadł wyrok, od którego tylko może być wniesiona skarga kasacyjna.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka zrelacjonowała tok postępowania administracyjnego zgłaszając uwagi krytyczne skarżących i brak skuteczności przeprowadzonych kontroli w zakresie uciążliwości funkcjonowania spornej fermy drobiu z zarzuceniem, iż w tej sprawie Sądy administracyjne uchyliły wydawane decyzje. Sugeruje to zdaniem skarżących tendencyjność postępowania dowodowego. Na takim postępowaniu dowodowym oparte zostało orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zakwestionowane niniejszą skargą kasacyjną.
Wbrew tak sformułowanemu zarzutowi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji zgodnie z wymogami art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeprowadzić wnikliwą ocenę całego zebranego w tym postępowaniu materiału dowodowego. Dokonał oceny przeprowadzonych dowodów w aspekcie przepisów prawnych ustawy o ochronie środowiska. Odniósł się także w swej ocenie do wyników przeprowadzonych kontroli i prawidłowo podkreślił, iż nie wykazały one uciążliwości w funkcjonowaniu spornych kurników w takim stopniu jak to twierdzą skarżący. Słusznie też Sąd ten uznał, iż skarżący żadnym dowodem nie potwierdzili swoich zarzutów zarówno co do uciążliwości funkcjonowania tych obiektów jak i skutków w postaci naruszenia ich stanu zdrowia. Uzasadniona jest zatem ocena tego Sądu, iż podniesione zarzuty skarżących są wynikiem ich subiektywnego odczucia.
Co do zarzutu przekroczeń hałasu słusznie ocenił Sąd pierwszej instancji, iż skarżący nie podnosili takiego zarzutu podczas kontroli przez organy administracyjne, a dopiero zgłosili je w skardze bez poparcia jakimkolwiek dowodem.
W świetle przeprowadzonej oceny i wyczerpującego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność oddalenia skargi.
Wadliwość skargi kasacyjnej jak i brak sprecyzowania zarzutów podważających wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzasadnia oddalenie przedmiotowej skargi kasacyjnej.
Z mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.