Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę "F. K." Sp. z o.o. w S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu magazynowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wszczął postępowanie w sprawie wybudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu magazynowego do składowania płyt pilśniowych o wymiarach 12,0 m x 9,0 m i wysokości ok. 5,0 m o konstrukcji stalowej i ścianach osłonowych z blachy trapezowej ocynkowanej na działce nr [...] położonej przy ul. L. w Z. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nałożył na skarżącą Spółkę, będącą właścicielką działki, na której usytuowany jest obiekt obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy: zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu zagospodarowania działki lub terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z uzgodnieniami i oceną techniczną, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pismem z dnia 6 października 2010 r. skarżąca zwróciła się o przedłużenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów, w związku z tym, że obiekt znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej i konieczne jest uzyskanie dodatkowych uzgodnień i opinii.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał na podstawie art. 48 ust. 4 i art. 52 Prawa budowlanego skarżącej Spółce wykonanie rozbiórki obiektu magazynowego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. L. w Z., ponieważ skarżąca nie dopełniła obowiązku przedłożenia dokumentów, nałożonego na nią postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że obiekt magazynowy został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Słusznie zatem organ pierwszej instancji wezwał skarżącą Spółkę do przedłożenia stosownych dokumentów. Organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek Spółka w wyznaczonym terminie nie wywiązała się z nałożonych obowiązków, to przed wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu wymagane było rozpoznanie wniosku Spółki dotyczącego przedłużenia terminu wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Organ pierwszej instancji w ogóle na ten wniosek nie odpowiedział. Uchybienie to w ocenie organu odwoławczego ma na tyle istotne znaczenie, że pomimo prawidłowości pozostałych czynności wyjaśniających, podjętych przez organ pierwszej instancji, koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę Spółki, podzielił stanowisko organu drugiej instancji, że nierozpoznanie przez organ pierwszej instancji wniosku skarżącej o przedłużenie, wyznaczonego postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., terminu do złożenia dokumentów umożliwiających ewentualną legalizację obiektu, powinno skutkować uchyleniem decyzji o rozbiórce obiektu i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji celem rozpoznania tego wniosku i załatwienia sprawy. Decyzja o rozbiórce obiektu magazynowego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skarżącej, że organ odwoławczy zobowiązany był do merytorycznego załatwienia sprawy i rozważenia kwestii ewentualnej legalizacji obiektu, w tym szczegółowego zagadnienia związanego z uzyskaniem zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 3 § 1, art. 133 §1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9 i 48 ust. 2-5 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej, wadliwie Sąd pierwszej instancji uznał zasadność wydania przez organ odwoławczy decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy możliwe było wydanie decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy, tj. wydanie decyzji legalizującej samowolę budowlaną przy zastosowaniu instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych stosowaną nie tylko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, ale także w postępowaniu dotyczącym legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.
Zdaniem skarżącej nie ma przeszkód do dokonywania, na etapie postępowania legalizacyjnego, oceny zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego w powiązaniu z możliwością uzyskania zgody na odstępstwo od tych przepisów. Przesłanką uzyskania zgody na odstępstwo jest wyłącznie istnienie szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego wyrażenie takiej zgody. Istnienie tej przesłanki nie jest uzależnione od terminu złożenia wniosku o udzielenie zgody na odstępstwo. Przesłanki udzielenia zgody na odstępstwo nie przestaną istnieć tylko dlatego, że budynek został wybudowany samowolnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazał, czy w postępowaniu przed organem drugiej instancji jest możliwa do podjęcia decyzja o rozbiórce przy założeniu, zastosowania wynikającej z przepisu art. 9 Prawa budowlanego, instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych.
Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd może odnieść się do tych zarzutów, które przytoczone są w podstawach kasacyjnych jako zarzuty naruszenia wskazanych przepisów prawnych. W okolicznościach tej sprawy przytoczone podstawy kasacyjne sprowadzają się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1, art. 133 § 1 i 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 2-5 i art. 9 Prawa budowlanego oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że nie było możliwe wydanie przez organ drugiej instancji "decyzji legalizującej samowolę budowlaną przy zastosowaniu instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowalnych". Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty i wnioski są całkowicie chybione.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] czerwca 2011 r. wydana w postępowaniu legalizacyjnym, po rozpoznaniu odwołania skarżącej Spółki, uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o nakazie rozbiórki obiektu magazynowego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. L. w Z., z uwagi na nierozpoznanie przez organ pierwszej instancji wniosku skarżącej o przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. W skardze kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia art. 48 ust. 2-5 i art. 9 Prawa budowlanego oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., całkowicie pominięto to, iż podstawę wydania zaskarżonej decyzji i wyroku Sądu pierwszej instancji, stanowiło ustalenie, że skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. (nie przedstawiła wymaganych dokumentów), ale jednocześnie wniosła o przedłużenie terminu do ich wykonania, co zostało pominięte przez organ pierwszej instancji.
Do tej kwestii skarżąca w ogóle się nie odniosła w skardze kasacyjnej i nie kwestionuje ustalenia co do tego przyjętego przez organ odwoławczy i Sąd pierwszej instancji. Kwestia ta ma zaś zasadnicze znaczenie, albowiem stosownie do przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia obowiązku przedłożenia wskazanych dokumentów, w wyznaczonym terminie, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego (art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Tak więc skoro skarżąca wybudowała obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w warunkach samowoli budowlanej, to zalegalizowanie tego obiektu było możliwe jedynie pod warunkiem stwierdzenia zgodności tej budowy z przepisami Prawa budowlanego oraz o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co wymaga przedłożenia, w zakreślonym przez organ nadzoru budowlanego terminie, dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2010 r. Natomiast skarżąca konsekwentnie zarówno w skardze, jak i w skardze kasacyjnej pomija tę kwestię i żąda "wydania decyzji legalizującej samowolnie wybudowany obiekt przy zastosowaniu instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych stosowaną nie tylko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, ale także w postępowaniu dotyczącym legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego".
Tymczasem kwestia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie ma znaczenia na tym etapie postępowania i nie mogła być oceniana przez organy nadzoru budowlanego, a zasadniczy problem w tej sprawie dotyczył tego, jakie znaczenie miało nierozpoznanie wniosku skarżącej o przedłużenie terminu do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. w zakresie przedłożenia wymaganych dokumentów. Oznacza to, że zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za całkowicie chybione, albowiem nie uwzględnią one w żaden sposób przepisów Prawa budowlanego i nie odnoszą się do istoty sprawy.
Należy także zwrócić uwagę, że w skardze kasacyjnej zawarty został jedynie wniosek o uchylenie decyzji, podczas gdy przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym jest wyrok Sądu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.