Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 29 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1270/09

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 521/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" w P. – A. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] października 2008 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] nakładające na A. K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 300,00 zł w związku z niewykonaniem nakazów wynikających z prawomocnej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...].

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.

1. 1. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu nałożył na A. K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 300 zł. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podał, że przedmiotowa grzywna została nałożona na skarżącego wobec niewykonania przez niego dobrowolnie obowiązku, wynikającego z decyzji ostatecznej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2007 r., dotyczącego sklepu cukierniczego na Os. J. [...] w P. a polegającego na zapewnieniu stałego dopływu bieżącej wody z sieci wodociągowej, doprowadzeniu do właściwego stanu sanitarno-higienicznego ścian w pomieszczeniach sklepu i posadzki na zapleczu sklepu oraz zapewnieniu personelowi sklepu możliwości korzystania z toalety.
2. 2. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. K. domagając się jego uchylenia w całości i umorzenia grzywny. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, podnosząc przy tym, iż jest po udarze mózgu i choruje na serce. Ponadto podkreślił, iż uchybienia związane z prowadzeniem sklepu cukierniczego nie istnieją i nie ma podstaw do karania go grzywną.
3. 3. Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji podkreślił, że podczas kontroli sanitarnej obecny był A. K. Nie wniósł on uwag i zastrzeżeń do stwierdzonego stanu faktycznego, co zostało potwierdzone jego podpisem. Zdaniem organu II instancji, na podstawie powyższego protokołu można stwierdzić, że zakład nie posiadał jeszcze stałego dopływu bieżącej wody z sieci wodociągowej, właściciel nie doprowadził do właściwego stanu sanitarno-higienicznego ścian w pomieszczeniu sklepu i nie zapewnił personelowi sklepu możliwości korzystania z toalety.
4. 4. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł A. K., żądając jego uchylenia. Skarga nie zawierała uzasadnienia.
5. 5. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
6. 6. Wyrokiem z dnia [...] maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2007 r. nakładająca na skarżącego wykonanie szeregu obowiązków, spełniała wymogi określone w art. 27 § 1 ustawy z dani 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954). Mogła zatem stanowić tytuł wykonawczy będący podstawą do powadzenia egzekucji. Również postanowienie nakładające grzywnę spełniało wymagania określone w przepisach obowiązujących, tj. zawierało wszystkie elementy określone w art. 112 § 2 cytowanej ustawy. Sąd analizując przesłanki wymierzenia skarżącemu grzywny stwierdził, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dnu 29 sierpnia 2008 r. ustalono, iż obowiązki nałożone decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nie zostały spełnione. Przedmiotowa kontrola przeprowadzona została w obecności skarżącego, który miał możliwość wniesienia do protokołu swoich uwag i zastrzeżeń. Z możliwości tej nie skorzystał. W ocenie Sądu nie można zarzucić organom egzekucyjnym uchybień w zakresie tak prawa procesowego, jak i materialnego, które powodowałyby konieczność uchylenia postanowienia o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie bowiem z art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy niespełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności. Również ustalając wysokości grzywny organ nie naruszył granic uznania administracyjnego. Jej wysokość jest stosunkowo niska co sugeruje, że organ wziął pod uwagę możliwości finansowe skarżącego.
7. 7. A. K. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono wyrokowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez uznanie, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia było zgodne z prawem, a organom egzekucyjnym nie można zarzucić żadnych uchybień.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że w dniu kontroli sanitarnej przedmiotowy lokal spełniał wszelkie wymogi higieniczno-sanitarne. Jedynie w wyniku przestępczego działania osób postronnych dokonano odcięcia wody i prądu przez upiłowanie rury i przecięcie przewodu elektrycznego. Skarżący doprowadził wodę i prąd we własnym zakresie. Zdaniem skarżącego nie ciążył na nim obowiązek zapewnienia personelowi możliwości korzystania z toalety, albowiem takiego personelu nie posiadał. Skarżący był jedyną osobą, jaka pracowała w sklepie i miał on zapewniony dostęp do toalety. Jednakże z uwagi na warunki, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, skarżący nie jest w stanie spełnić wszystkich wymogów stawianych mu przez władze sanitarne.

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

1. 1. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. sprawa podlega rozpoznaniu w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to między innymi związanie sądu podniesionymi w niej zarzutami (podstawami kasacyjnymi).
2. 2. Artykuł 151 P.p.s.a. nakazuje sądowi oddalenie skargi, jeżeli w toku dokonanej kontroli nie stwierdzi naruszenia prawa materialnego i procesowego.

W rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wymagało czy skarżący wykonał nakazy wynikające z ostatecznej decyzji z dnia 18 grudnia 2007 r. w zakreślonym terminie. Ustalenia w tym zakresie przyniosła kontrola, przeprowadzona w dniu 29 lipca 2008 r., której wyników skarżący nie podważył. Ustalenia z tej kontroli posłużyły za podstawę faktyczną wymierzenia grzywny.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżący w uzasadnieniu tego zarzutu wskazał, że w dniu kontroli lokal spełniał wszystkie wymogi higieniczno-sanitarne. Tego twierdzenia nie wsparł jednak zarzutem o charakterze procesowym, zmierzającym do wykazania, że stan faktyczny sprawy został wadliwie ustalony.

Brak zarzutu tego rodzaju uniemożliwia sądowi kasacyjnemu kontrolę zaskarżonego wyroku w zakresie odnoszącym się do ustaleń faktycznych dokonanych w toku postępowania administracyjnego. Stąd też zastosowanie art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należało ocenić na tle stanu faktycznego, przyjętego za podstawę postanowienia o nałożeniu grzywny. Stan ten nie może być kwestionowany poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego jakim jest art. 119 cyt. ustawy. Przepis ten zobowiązuje organ egzekucyjny do nałożenia grzywny w celu przymuszenia między innymi w sytuacji, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznanej sprawie, w której egzekwowano obowiązki ustalone decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r.

W ustalonym a nie podważonym skutecznie stanie faktycznym sprawy nałożenie grzywny w celu przymuszenia było obowiązkiem organu wynikającym wprost z przepisu ustawy. Z kolei obowiązkiem Sądu I instancji wynikającym z art. 151 P.p.s.a. było oddalenie skargi na zgodne z prawem postanowienie.

Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 P.p.s.a.

Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie o jakim mowa w tym przepisie.