Uzasadnienie
II OSK 1278 / 12
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 12 i art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) ustalił lokalizację inwestycji na rzecz Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu, polegającą na rozbudowie węzła "Antoninek" w ciągu ulicy [...] i [...] (droga krajowa nr 92) w Poznaniu, zatwierdził projekt podziału nieruchomości oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Na skutek wniesionych przez R. N., J. B., A. T., J. T. oraz M. T. odwołań, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając skargę M. T., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1128/09) uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2008 r. w odniesieniu do działki [...]/4 z arkusza [...] (pkt 1), natomiast w pozostałej części skargę oddalił (pkt 2). Zdaniem Sądu organ przedstawił zarzut i żądanie skarżącej odnośnie wyłączenia działki nr [...]/4 w kontekście poszerzenia pasa drogowego ciągu ulicy [...] przewidzianej do lokalizacji stacji transformatorowej, stanowiącej jej własność, ale się do niego nie ustosunkował.
Natomiast istotę odwołania stanowił zarzut, iż wywłaszczenie nieruchomości skarżącej nie jest bezwzględnie konieczne, a zatem, że doszło do nadmiernej ingerencji organów w prawo własności. Organ w szczególności powinien był rozważyć zwrócenie się do inwestora o zajęcie w powyższym zakresie stanowiska, które następnie winien zweryfikować pod kątem tego, czy uwzględnienie postulatów skarżącej nie jest możliwe, a co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Następnie Sąd ustosunkował się do kwestii podłączenia nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji do kolektora kanalizacji sanitarnych, podzielając stanowisko organu.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjną M. T., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2010 r. (sygn. akt II OSK 1128/10) uchylił powyższy wyrok w pkt 2 oraz uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury w części nieobjętej pkt 1 wyroku. Wskazując na znaczenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w procesie przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, poglądy formułowane w tym zakresie przez Trybunał Konstytucyjny, Sąd kasacyjny uznał, że w sprawie nie został wyjaśniony wyczerpująco stan faktyczny związany z twierdzeniami skarżącej, że zgodnie z obowiązującym na przedmiotowym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, należąca do niej nieruchomość, bezpośrednio sąsiadująca z terenem lokalizacji przedmiotowej drogi, miała być podłączona do kolektora ściekowego usytuowanego w miejscu przebiegu tej drogi, a budowa tej drogi, w szczególności planowanego w sąsiedztwie wiaduktu uniemożliwi albo bardzo utrudni takie podłączenie.
Jeżeli te twierdzenia mają oparcie w rzeczywistości, to skarżąca ma interes prawny wynikający z prawa własności i uprawnień właścicieli gruntów sprecyzowanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zaś przeprowadzenie inwestycji drogowej może naruszyć jej uzasadniony interes prawny i może ona żądać zamieszczenia w decyzji lokalizacyjnej postanowienia dotyczącego ochrony takiego interesu.
Rozpoznając ponownie sprawę, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2008 r.
Przedstawiając stanowiska zajęte w wyniku przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego, organ odwoławczy wskazał na pisma inwestora z dnia 7 lutego 2011 r. i 4 kwietnia 2011 r., odnoszące się do kwestii zasadności objęcia liniami rozgraniczającymi teren inwestycji działki nr ewid. [...]/4 oraz żądania przez M. T. poszerzenia zakresu inwestycji drogowej o kanalizację sanitarną w pasie drogowym ulicy [...].
Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Minister zgodził się z argumentami inwestora i stwierdził, że konieczne jest zajęcie działki stanowiącej własność skarżącej pod budowę stacji transformatorowej. Żądanie skarżącej dotyczące poszerzenia planowanej inwestycji drogowej o budowę kanalizacji sanitarnej uznano za bezpodstawne. Powołując się na treść art. 32 ust. 1 ustawy o drogach publicznych organ wyjaśnił, że zlokalizowana na działkach nr ewid. 11/1 i 15/1 ark. 24, funkcjonująca obecnie stacja transformatorowa kolidowała z projektowaną inwestycją drogową, w związku z czym inwestor miał obowiązek zbudowania jej w innym miejscu.
Mając na względzie stanowisko [...], właściciela stacji, inwestor wskazał nową lokalizację stacji transformatorowej na działce nr [...], w sąsiedztwie Głównego Punktu Zasilającego "Antoninek", do którego prowadzi istniejąca droga dojazdowa stanowiąca działkę [...]/7. Z uwagi na konieczność budowy odrębnego pasa wyłączenia, ze względu na klasę drogi stanowiącej ulicę [...], powyższe rozwiązanie jest najbardziej ekonomiczne.
Minister podkreślił również, że z art. 20 ustawy o drogach publicznych nie wynika, aby obowiązkiem zarządcy drogi było wykonanie, w ramach budowy infrastruktury drogowej, pełnej infrastruktury technicznej, która nie będzie służyła obsłudze przedsięwzięcia drogowego. Zgodnie z art. 32 ww. ustawy inwestor nie ma kompetencji do budowy nieistniejącej dotychczas kanalizacji sanitarnej.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza tylko jedną obligatoryjną lokalizację kanalizacji sanitarnej odprowadzającą ścieki z działek skarżącej, organ wskazał na § 4 ust. 2 tego planu, który wprowadza załącznik graficzny nr 2, stanowiący rysunek pt. "Plansza zbiorcza uzbrojenia", jednak zapis § 14 ust. 1 pkt 2 mówi o przewidywanym układzie sieci z orientacyjną lokalizacją przewodów, a tym samym wskazany w nim układ sieci nie jest obligatoryjny. Także bezpodstawna jest obawa strony, iż realizacja planowanej inwestycji pozbawi ją możliwości podłączenia w przyszłości do miejskiej sieci kanalizacyjnej (§ 14 ust. 1 pkt 6 planu). Nowe odcinki kanalizacji sanitarnej będą mogły być zrealizowane w przyszłości zarówno na terenach publicznej infrastruktury transportowej (§ 13 ust. 2 planu), jak również poza pasem drogowym.
Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji objęła swym zakresem sporną stację transformatorową, gdyż integralną jej częścią jest załącznik graficzny nr 1, stanowiący mapę, przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Zgodnie z tym załącznikiem, na działce nr ewid. [...] zlokalizowano stację transformatorową służącą do zasilania oświetlenia drogowego węzła "Antoninek".
Skargę na powyższą decyzję wniosła M. T., zarzucając jej niezasadne wywłaszczenie działki nr [...]/4 oraz naruszenie jej prawa do uzbrojenia terenu. Powołując się na art. 21 Konstytucji RP oraz art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) skarżąca podniosła, iż brak jest podstaw do wywłaszczenia, gdyż już w prowadzonej z Zarządem Dróg Miejskich w Poznaniu korespondencji wyrażała wolę spisania umowy cywilno- prawnej i zadeklarowała bezpłatne użyczenie działki [...]/4.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego, pomimo zmian tej ustawy (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 154, poz. 958).
Sąd pierwszej instancji wskazując na art. 153 p.p.s.a. i 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) stwierdził, iż przepisy prawa materialnego, które stanowią podstawę orzekania nie uległy zmianie, a jedynie ich wykładnia oraz tryb postępowania uległ istotnej modyfikacji. Wskazując na zapadłe w sprawie wyroki, Sąd stwierdził, że Minister Infrastruktury w kwestii objęcia przebiegiem projektowanej inwestycji działki nr [...]/4 był obowiązany dostosować się do oceny prawnej oraz wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r. (art. 153 p.p.s.a), bowiem w tym zakresie wyrok nie został zaskarżony.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny nie wypowiadał się odnośnie stwierdzonych wadliwości w rozpatrzeniu odwołania skarżącej w części zarzutu objęcia lokalizacją działki o nr ew. [...]/4. Zawarty, zatem w wyroku z dnia 3 grudnia 2009 r. pogląd prawny oraz wskazówki, co do dalszego postępowania były wiążące przy rozpoznawaniu odwołania w części działki nr [...]/4. Cytując i analizując art. 153 p.p.s.a., Sąd przytoczył wyrażoną w wyroku z dnia 3 grudnia 2009 r. ocenę, że organ odwoławczy nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego i nie sporządził prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia wykazującego, iż odjęcie prawa własności uzasadnione jest konkretną potrzebą związaną z realizacją celu publicznego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organ w wydanej ponownie decyzji zastosował się zarówno do wskazówek, co do dalszego prowadzenia postępowania, jak również przeprowadził całe postępowanie wyjaśniające zgodnie z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sporządzone uzasadnienie wypełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim organ, wykonując wskazówki Sądu zwrócił się do inwestora, tj. Prezydenta Miasta Poznania o wyjaśnienie zasadności objęcia liniami rozgraniczającymi działki o nr ew. [...]/4, obręb [...], przeznaczonej pod lokalizację stacji transformatorowej. Wnioskodawca pismem z dnia 7 lutego 2011 r. wyjaśnił, że na terenie planowanej inwestycji znajdowała się stacja transformatorowa, której lokalizacja pozostawała w kolizji z rozbudowywanym układem drogowym. Z tego względu konieczne było przeniesienie w inne miejsce tego urządzenia. Lokalizacja na działce stanowiącej własność skarżącej jest kompromisem zawartym z [...] Sp. z o.o., która nie wyraziła zgody na lokalizację tej stacji na terenie istniejącego Głównego Punktu Zasilającego.
Tymczasem działka nr [...]/4 pozostaje w sąsiedztwie tego Punktu przy istniejącej drodze dojazdowej do Punktu, do której projektowany jest dodatkowy pas wyłączeniowy z drogi klasy GP. Pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. inwestor podtrzymał swoje poprzednie stanowisko odnośnie zasadności lokalizacji stacji na działce skarżącej. Zdaniem Sądu, organ w zaskarżonej decyzji przyjął, zatem wariant zaproponowany we wniosku o lokalizację, szczegółowo uzasadniony powyższymi pismami inwestora. Wskazano, że funkcjonująca dotychczas stacja transformatorowa kolidowała z projektowaną inwestycją i wobec tego zarządca drogi miał obowiązek zbudowania jej w innym miejscu (art. 32 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Wybrana została działka nr [...]/4 arkusz 18 ze względu na jej położenie w sąsiedztwie Głównego Punktu Zasilającego "Antoninek".
Ponadto z uwagi na konieczność budowy odrębnego pasa wyłączenia ze względu na klasę drogi stanowiącą ul. [...], rozwiązanie takie jest najbardziej ekonomiczne. Organ dalej podniósł, że co prawda zaskarżona decyzja nie wymienia odrębnie stacji transformatorowej jako etapu planowanej inwestycji, jednakże integralną częścią decyzji jest załącznik graficzny stanowiący mapę w skali 1:1000, przedstawiający proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych. Zgodnie z tym załącznikiem zlokalizowano stację transformatorową służącą do zasilania oświetlenia drogowego węzła "Antoninek".
W ocenie Sądu rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji w sposób pełny realizują wskazówki zawarte w wyroku z dnia 3 grudnia 2009 r. odnośnie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zdaniem Sądu organ dokonał oceny lokalizacji stacji na działce skarżącej wskazując, że lokalizacja taka po pierwsze jest konieczna ze względu na konieczność zapewnienia oświetlenia dla budowanego węzła drogowego, a po drugie, że wybór miejsca na posadowienie takiego urządzenia jest najbardziej adekwatny do sytuacji. Przedstawiona argumentacja w ocenie Sądu, jest logiczna, racjonalna i przekonująca, wynika z niej, że przejęcie tej działki ingerując w prawo własności jest uzasadnione konkretną potrzebą związaną z realizacją omawianego celu publicznego.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewidywały, że do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi załącza się w szczególności mapę w skali co najmniej 1:5000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponieważ ustawa ta nie definiuje pojęcia "obiektu budowlanego" i posiłkując się definicją z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zasadnie wskazał organ, że stacja transformatorowa jest obiektem budowlanym służącym do prawidłowego działania planowanego węzła drogowego i została objęta liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Skutkiem objęcia danego terenu liniami rozgraniczającymi było przejęcie nieruchomości wydzielonych tymi liniami na własność, w tym wypadku Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o lokalizacji drogi stała się ostateczna (art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.).
Z kolei postulat zgłoszony przed sądem administracyjnym, aby ze względu na gabaryty urządzenia (stacji transformatorowej) została przejęta jedynie część działki nr [...]/4, mógłby teoretycznie zostać uwzględniony, tzn. linia rozgraniczająca teren inwestycji mogłaby zostać poprowadzona w taki sposób, że stanowiłaby jednocześnie linię podziału nieruchomości, to jednak w ocenie Sądu, w tym konkretnym wypadku nie byłoby to celowe. Powierzchnia spornej działki i jej położenie między pasem drogowym, a Głównym Punktem Zasilającym oraz przy istniejącej drodze dojazdowej do tego Punktu powoduje, że nie ma faktycznej możliwości wykorzystania pozostałej jej części.
Przechodząc do kwestii zapewnienia skarżącej w decyzji lokalizacyjnej dostępu do kanalizacji sanitarnej z uwagi na możliwości podłączenia do kolektora Ks 400 w przebiegu ul. [...], bo w istocie taka jest intencja skarżącej, co zostało wyraźnie stwierdzone na rozprawie przed sądem administracyjnym- poprzez zapis w decyzji oparty na art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy, Sąd wskazał na swoje związanie wykładnią prawa wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r.
Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, iż skarżąca pozostaje właścicielem działek po obydwu stronach ul. [...] położonych na terenach przeznaczonych w planie miejscowym pod funkcje U/P, ZL2 i U. M. T. wnosiła o zagwarantowanie jej w zaskarżonej decyzji, że działki stanowiące jej własność będą mogły zostać podłączone do istniejącego kolektora sanitarnego Ks 400 (na południe od węzła Antoninek). Jak wynika z części graficznej planu miejscowego kolektor ten mógłby obsłużyć jedynie tereny oznaczone w planie symbolem U/P. Natomiast tereny ZL2 i U podlegałyby włączeniu do projektowanego kolektora przy węźle L. Z ogólnych zapisów tego planu nie można wywieść uprawnienia, na jakie skarżąca powoływała się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jak wskazał nadto Sąd, organ przeprowadził analizę zapisów oraz rysunku planu i zasadnie stwierdził, że w planie przewidziano możliwość lokalizacji nowych kanałów sanitarnych na terenach P i U/P, co oznacza, że w przyszłości będzie możliwa budowa przez zarządcę sieci sanitarnej takiej kanalizacji, ale po wybudowaniu odpowiedniego uzbrojenia tej sieci.
Nie oznacza jednak taki zapis, że skarżąca z postanowień planu może wywodzić, że ma zagwarantowany dostęp do tej sieci właśnie poprzez wskazywany przez nią kolektor. W konsekwencji po ustaleniu stanu faktycznego - jak zlecił Sąd w wyroku z dnia 22 września 2010 r. organ zasadnie stanął na stanowisku, że skarżąca nie może skutecznie domagać się zapisu w decyzji lokalizacyjnej, bowiem nie ma uzasadnionego interesu prawnego polegającego na zagwarantowanym w planie miejscowym dostępie do istniejącego kolektora sanitarnego w przebiegu ul. [...].
Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd pierwszej instancji na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. T., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4 lit. a w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 i z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (w brzmieniu na dzień 3 czerwca 2008 r.) w związku z art. 21 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że w świetle okoliczności sprawy objęcie decyzją lokalizacyjną całej działki numer [...]/4 o powierzchni 1167 m2 jest niezbędne dla realizacji inwestycji, podczas gdy dla celów inwestycji wystarczające było włączenie do pasa drogowego części działki niezbędnej dla potrzeb stacji transformatorowej o wymiarach 1,9 m na 3,12 m, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia przebiegu linii rozgraniczającej w sposób naruszający prawo własności skarżącej i w sposób wykraczający poza zakres niezbędny do zrealizowania inwestycji drogowej;
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących podnoszonego przez skarżącą zarzutu niezasadności objęcia decyzją lokalizacyjną całej działki numer [...]/4, podczas gdy Sąd dostrzegł, że w świetle okoliczności sprawy taka możliwość teoretycznie istnieje.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie na wypadek uznania przez Sąd, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, na podstawie art. 188 p.p.s.a wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzającej go decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. oraz decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2008 r. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu kasacji skarżąca podniosła, że wydając zaskarżony wyrok Sąd a priori przyjął, że wprawdzie teoretycznie istniała możliwość przejęcia na potrzeby realizowanej inwestycji wyłącznie części działki nr [...]/4, niemniej w świetle okoliczności sprawy przyjęcie takiego rozwiązania nie byłoby celowe, gdy tymczasem strona podkreślała we wniesionej skardze, że w świetle okoliczności sprawy włączenie do pasa drogowego całej dziatki numer [...]/4 o powierzchni 1167 m2 nie jest niezbędne dla realizacji inwestycji. Wystarczające byłoby włączenie do pasa drogowego wyłącznie części działki odpowiadającej powierzchni stacji transformatorowej o powierzchni ok. 12 m2, z pozostawieniem pozostałej części działki poza linią rozgraniczającą. Stacja transformatorowa jest wybudowana w sposób niewymagający ogrodzenia, zatem pozostała część działki może zostać wykorzystana przez skarżącą zgodnie z jej przeznaczeniem.
Sąd pierwszej instancji pominął również fakt, że działka nr [...]/4 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego została oznaczona symbolem ZL (zieleń leśna), a zatem położenie nieruchomości, które nie zmieniło się w wyniku modernizacji węzła Antonimek, tj, położenie przy istniejącej drodze dojazdowej do GPZ, GPZ oraz pasem drogowym, nie uniemożliwia - wbrew twierdzeniu Sądu - jej wykorzystania w dotychczasowy sposób. Organy odjęły właścicielowi działki więcej własności, niż jest to uzasadnione dla realizacji przedmiotowego celu publicznego.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a skarżąca wskazała, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku we wskazanym zakresie jest lakoniczne i stanowi wyłącznie powtórzenie argumentacji Ministra Infrastruktury, co z uwagi na fakt, że możliwość wywłaszczenia wyłącznie części działki nr [...]/4 stanowiła podstawę zarzutów podniesionych w skardze, jest niewystarczające z punktu widzenia wymogów uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach wyznaczonych przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a i nie dostrzegając przy tym zaistnienia przypadków nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za bezzasadną należało uznać podstawę opartą na naruszeniu dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć trzeba, iż stosownie do tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy. Stwierdzić też trzeba, iż Sąd pierwszej instancji wyjaśnił względy, z jakich podzielił stanowisko organu zawarte w kontrolowanej decyzji, a dotyczące niecelowości częściowego wykorzystania działki nr [...]/4. W związku z zawartymi w uzasadnieniu wniesionej kasacji wywodami wyjaśnić należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe podważenie oceny skarżonej decyzji dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.
Nie można było również podzielić zarzutu naruszenia art. 12 ust. 4 lit. a w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z art. 21 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP. Zauważyć trzeba, iż przedstawiając analizowany zarzut kasacji, jej autor starał się wykazać, iż objęcie kontrolowaną w niniejszym postępowaniu decyzją lokalizacyjną całej działki należącej do strony skarżącej nr [...]/4 stanowiło nadmierną ingerencję w prawo własności, bowiem wystarczające dla realizacji inwestycji drogowej było przejęcie jedynie części tej działki. Z tak sformułowaną argumentacją nie sposób jednak się zgodzić z następujących przyczyn.
Jak trafnie eksponował Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego w ponownie prowadzonym postępowaniu było uwzględnienie wskazań zawartych w zapadłych uprzednio w sprawie wyrokach. Odnośnie przedmiotowej działki nr [...]/4 podstawowe znaczenie miał tu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r., którego ocena w odniesieniu do tej działki nie została podważona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2010 r. Słusznie przyjął, zatem Sąd pierwszej instancji, iż organ w pełni zrealizował zalecenia zawarte w tym wyroku, zwracając się do inwestora o odniesienie się do postulatów strony i wyjaśnienie konieczności przejęcia całej działki. W pismach z dnia 7 lutego 2011 r. i 4 kwietnia 2011 r. Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu wyjaśnił powody niezbędności pozyskania dla realizowanej inwestycji całości przedmiotowej działki, zaś tłumaczeniom tym nie sposób poczynić zarzutu dowolności, czy jakichkolwiek sprzeczności.
Szczególnie istotne wydają się być w tej kwestii ustalenia, jakie inwestor poczynił z dystrybutorem energii elektrycznej [...]Sp. z o.o., który uzależniał dokonanie pozytywnego uzgodnienia dokumentacji projektowej od uregulowania stanu prawnego gruntu pod stację transformatorową, a także od zobowiązania inwestora do ustanowienia na rzecz [...] służebności gruntu. Z tych też przyczyn założenie inwestycyjne przedstawione we wniosku o wydanie decyzji o lokalizacji drogi krajowej, obejmujące całość działki nr [...]/4 jak również sama decyzja w tym przedmiocie były uzasadnione i nie można dopatrzeć się w nich naruszenia przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., wymienionych w rozpoznawanym zarzucie poprzez wydanie zaskarżonej decyzji.
Także twierdzenia skarżącej, iż wystarczyłoby włączenie do pasa drogowego wyłącznie części działki o powierzchni około 12 m2, uznać należało za dowolne. Nie uwzględniają one, bowiem ani powyżej wskazywanych wymogów dystrybutora energii elektrycznej stawianych inwestorowi ani tego, że funkcjonowanie stacji transformatorowej wiązało się z koniecznością zapewnienia dojazdu do niej, wybudowania stosownej infrastruktury towarzyszącej tej stacji oraz zapewnienia bezpieczeństwa jej funkcjonowania i bezpieczeństwa osobom trzecim. Szacowana, zatem przez skarżącą powierzchnia wymagająca zajęcia była znacząco zaniżona. Uwzględniając te uwarunkowania, jak również powierzchnię oraz usytuowania działki nr [...]/4 pomiędzy Głównym Punktem Zasilającym a pasem drogowym oraz przeznaczenie tej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego za uprawnione należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż organ wykazał zasadność ustalenia przebiegu linii rozgraniczających dla inwestycji określonej w kontrolowanej decyzji.
Z powyższych przyczyn, wobec braku przedstawienia w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutów, które zasługiwałyby na uwzględnienie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę kasacyjną.