Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Po 557/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...], a także określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, jak również zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę 757,00 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania dnia [...] czerwca 2007 r., wydaną na wniosek Z. L., ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynków jednorodzinnych dwumieszkaniowych w zabudowie bliźniaczej z częścią handlowo-usługową na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] i [...] w Poznaniu.
Skarżąca B. M. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) poprzez przyjęcie, że spełniony został wymóg, by co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, jaką jest budownictwo jednorodzinne. W dalszej kolejności skarżąca wskazywała na naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 7, 4 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) poprzez uznanie, że możliwe jest określenie gabarytu planowanego obiektu budowlanego w wysokości max. 8,5 m oraz w zakresie prawidłowości wyznaczenia linii zabudowy i szerokości elewacji frontowej.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie zaszło istotne naruszenie zasad ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy, określonych w § 3 i 9 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r., a także reguł procesowych określonych w art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071). Brak zaś staranności w skompletowaniu akt administracyjnych (zwłaszcza I instancji), błędy w oznaczeniu działek będących przedmiotem postępowania, ograniczyły równocześnie możliwość kontroli decyzji organów obu instancji ze strony Sądu.
Sąd pierwszej instancji uznał, że naruszenia przepisów postępowania stanowiły wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji organów obu instancji i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji zaskarżonego wyroku.
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że argumentacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż zabudowa o funkcji "rynku" przewidziana była w uchylonych planach zagospodarowania przestrzennego, a także w projektowanym "nowym" planie może być traktowana jedynie pomocniczo, a sprawie stanowi jedyny argument za odstąpieniem od parametrów zabudowy osiedla. Sąd wskazał również, że w przypadku budownictwa jednorodzinnego, jakie dominuje w okolicy działek przy ul. [...], wprowadzenie zabudowy szeregowej mieszkaniowo-usługowej w kształcie "rynku" może być dopuszczone, jeżeli w toku postępowania wskazane zostaną wystarczająco uzasadnione racje za tym przemawiające.
Sąd pierwszej instancji wskazał również, że nie miał możliwości rozważenia pozostałych zarzutów skargi dotyczących wymagań nowej zabudowy, których prawidłowość jest pochodną rzetelnie sporządzonej analizy urbanistycznej, która z kolei wymaga weryfikacji z przyczyn formalnych, stąd też Sąd nie badał prawidłowości przyjętych w niej, a w konsekwencji także i w decyzji o warunkach zabudowy, parametrów inwestycji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca B. M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez błędne uzasadnienie wyroku i zawarte w nim błędne ustalenia, że sposób zabudowy działek objętych postępowaniem proponowanym przez wnioskodawcę może być dopuszczalny z punktu widzenia decyzji o warunkach zabudowy, pod warunkiem odpowiedniego uzasadnienia przez organ administracji oraz że nieobowiązujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego mogą mieć pomocniczą rolę w postępowaniu o uzyskanie warunków zabudowy, a także art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozważnie w uzasadnieniu wyroku wszystkich zarzutów skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nierozpoznanie sprawy co do jej istoty, a w szczególności pominięcie zarzutów skargi dotyczących parametrów planowanej zabudowy, mimo że rozstrzygnięcie w przedmiocie tych zarzutów było możliwe w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew jej twierdzeniom Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skoro stosownie do wymogów tego przepisu zwięźle przedstawił stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także wskazania co do dalszego postępowania. I właśnie na tej ostatniej kwestii skarżąca B. M. koncentruje zarzuty, podnosząc, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż regulacja nieobowiązującego już miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ustalenia planu projektowanego mogą odgrywać pomocniczą rolę w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji oraz że wprowadzenie zabudowy bliźniaczej mieszkaniowo-usługowej w kształcie "rynku" może być dopuszczone, jeżeli w toku postępowania wskazane zostaną wystarczająco uzasadnione racje w tej mierze.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno w przypadku jednego, jak i drugiego twierdzenia skarżącej doszło do "nadinterpretacji" stanowiska Sądu pierwszej instancji. W pierwszym przypadku z całokształtu uzasadnienia wynika coś zgoła odmiennego, mianowicie to, że ani plan poprzednio obowiązujący, ani projekt planu nie mogą być podstawą do wydania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ("stanowić" argument, a tym bardziej "jedyny", przemawiający za dopuszczeniem kwestionowanej zabudowy). Jeżeli zaś chodzi o drugi przypadek to stanowisko Sądu odczytywane w kontekście całego uzasadnienia, a nie tylko twierdzenia wyrwanego z tego kontekstu, inaczej niż obowiązek dogłębnej analizy możliwości zrealizowana przedsięwzięcia zamierzonego przez inwestora. Takiej analizy stanu sprawy niewątpliwie zabrakło i dlatego nie było możliwe oczekiwane przez stronę skarżącą rozpoznanie sprawy co do jej istoty, nieusprawiedliwionym czyniąc zarzuty skargi kasacyjnej i w tej mierze. Gdyby bowiem Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę merytorycznie i rozstrzygał w sprawie czyniłby to w tym stanie sprawy przedwcześnie.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 przywołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.