Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. S. na opinię Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie nie wyrażenia zgody na zwrot ściągniętej części grzywny.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Miechowie postanowieniem z [...] kwietnia 2005 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2005 r., nałożył na J. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 13.838,80 zł. Grzywna została wyegzekwowana w wysokości 4.003,94 zł.
Pismem z dnia 24 lutego 2010 r. J. S. poinformował organ egzekucyjny o wykonaniu obowiązku rozbiórki i zwrócił się o zwrot uiszczonej grzywny.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie pismem z dnia [...] maja 2010 r. nie wyraził zgody na zwrot ściągniętej części grzywny. Pismo zostało doręczone J. S. w dniu 17 maja 2010 r. W dniu 9 czerwca 2010 r. zobowiązany ponownie wniósł o zwrot wyegzekwowanej grzywny. W odpowiedzi, organ pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. poinformował go, że nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie. Pismo to zostało doręczone J. S. w dniu 8 lipca 2010 r., który 4 sierpnia 2010 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie pismem z dnia 13 września 2010 r., doręczonym J. S. w dniu 16 września 2010 r. wskazał, że stanowisko w przedmiocie zwrotu grzywny zostało zajęte przez niego w piśmie z dnia [...] maja 2010 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. domagał się uchylenia powyższej opinii Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odrzucając skargę, wskazał na treść art. art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) i podkreślił, że podstawę prawną zaskarżonego pisma z dnia [...] maja 2010 r. stanowił art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Cytując treść tego przepisu, Sąd uznał, że opinia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu wyższego stopnia w rozumieniu ww. przepisu nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych.
Ze wskazanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł J. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż opinia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie jako organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych zawartych w art. 3 § 2 p.p.s.a.;
- 2. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;
- 3. art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nie zweryfikowanie w trybie ww. artykułu przez sąd administracyjny opinii Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nie wyrażenia zgody na zwrot ściągniętej części grzywny.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które ani w całości, ani w części nie zostały zapłacone, a także o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że skarga dotyczy opinii objętej zakresem właściwości sądów administracyjnych i nie może być odrzucona. Wskazując na poglądy doktryny, skarżący uznał, że postanowienie wydawane w trybie art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być poddane kontroli na zasadzie art. 54 tej ustawy. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zajął natomiast stanowiska w formie wymaganej przez art. 17 ww. ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Oceniając w granicach wyznaczonych treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. wniesioną skargę kasacyjną za pozbawiony podstaw, a ponadto oderwany od okoliczności faktycznych sprawy należało uznać zarzut naruszenia art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sygnalizując jedynie kwestię, iż przepis ten został podzielony na szereg podjednostek redakcyjnych (paragrafów), których autor kasacji, pomimo ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku, nie precyzuje, zauważyć przede wszystkim należało, iż przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie były czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora ani na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, o których mowa w tym przepisie.
Nadto zgodnie z § 4 właściwym do rozpoznania skarg na ww. czynności egzekucyjne jest organ nadzoru, a nie sąd administracyjny. W związku z tym nieuprawnionym pozostaje zarzut kasacji, że w trybie tego przepisu nie zweryfikowano "przez sąd administracyjny opinii Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nie wyrażenia zgody na zwrot ściągniętej części grzywny".
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów kasacji, stwierdzić trzeba, iż nie są one również usprawiedliwione. Zgodnie z treścią art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. O zwrocie grzywny postanawia organ egzekucyjny. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Z konstrukcji tego przepisu w świetle art. 17 § 1 ww. ustawy nie można uznać, jak czyni to skarżący, by stanowisko organu wyższego stopnia w przedmiocie wyrażenia zgody wymagało wydania postanowienia. Taką formę procesową przyjmuje jedynie postanowienie o zwrocie grzywny, które zresztą z mocy art. 17 § 1 cyt. ustawy jest nie zaskarżalne.
Nie można również uznać, by uzyskanie tej zgody, jako wymaganego elementu do dokonania zwrotu ściągniętej grzywny, należało zakwalifikować jako inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a do czego zmierza argumentacja kasacji. Opinia w tym zakresie nie wywołuje, bowiem następstw w zakresie uprawnień lub obowiązków, skoro organowi egzekucyjnemu nawet po uzyskaniu tej zgody, ustawodawca pozostawia swobodę w rozstrzygnięciu wniosku ("Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę...", "w uzasadnionych przypadkach").
Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając wystąpienia przesłanek z art. 183 § 2 p.p.s.a., na podstawie art. 184 tej ustawy oddalił skargę kasacyjną.
Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania wyjaśnić trzeba, iż wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisanych art. 258- 261 p.p.s.a.