Uzasadnienie
Dnia 4 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. obejmującej południową część osiedla S..
W uzasadnieniu Sąd podał, że uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Rada Miejska w Ł. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 i 645), art. 14 ust. 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647, 951 i 1445 oraz z 2013 r. poz. 21 i 405) w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 130, poz. 871), uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. obejmującej południową część osiedla S..
Pismem z dnia 20 lutego 2014 r., doręczonym organowi w dniu 7 marca 2014 r. A. W. wezwał Radę Miejską w Ł. do usunięcia naruszenia prawa zawartego we wspomnianej wyżej uchwale, w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej jego własność, położonej w Ł. przy ul. [...], składającej się z działek nr ewid. [...], która według zapisów planu przeznaczona została pod tereny ogrodów działkowych.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Rada Miejska w Ł. uznała za niezasadne wezwanie A. W. do usunięcia naruszenia prawa. Rzeczona uchwała została doręczona A.W. w dniu 19 maja 2014 r.
W dniu 28 maja 2014 r. A.W. złożył za pośrednictwem Rady Miejskiej w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z dnia [...] października 2013 r., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.
Sąd wskazał na wstępie, że oceny zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., należy dokonać uwzględniając treść art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") oraz uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt. II OPS 2/07 (opubl. ONSAiWSA 2007/3/60, ZNSA 2007/2/83). W myśl art. 53 § 2 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. i wspomnianej wyżej uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., skargę do sądu administracyjnego należy wnieść za pośrednictwem organu gminy w terminie trzydziestu dni od dnia, otrzymania odpowiedzi tego organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd wskazał, że jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji, A. W. w dniu 7 marca 2014 r. powołując się na art. 101 u.s.g. wezwał Radę Miejską w Ł. do usunięcia naruszenia prawa wspomnianą wyżej uchwałą. W tej sytuacji rozpoczął swój bieg sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi, który uległby przerwaniu wyłącznie wówczas, gdyby organ udzielił stronie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, doręczając w tym terminie odpowiedź. Termin do wniesienia skargi biegł zatem od dnia 8 marca 2014 r. do dnia 6 maja 2014 r. i upłynął bezskutecznie. W tym terminie Rada Miejska w Ł. nie udzieliła skarżącemu odpowiedzi na rzeczone wezwanie. Wprawdzie w trakcie biegu sześćdziesięciodniowego terminu Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. o uznaniu za niezasadne wezwania skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, to jednak okolicznością niesporną jest, że doręczenie tej uchwały do rąk skarżącego nastąpiło w dniu 19 maja 2014 r, czyli po upływie terminu do wniesienia skargi, a co za tym idzie nie przerywało biegu sześćdziesięciodniowego terminu, o którym wyżej mowa. Skarżący wniósł skargę do tutejszego sądu w dniu 28 maja 2014 r., czyniąc to z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł A.W., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 2, art. 54 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 83 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, tj. odrzucenie skargi z powodu przyjęcia, że jej złożenie nastąpiło po upływie terminu do jej wniesienia, podczas gdy skarga została we właściwym terminie nadana w urzędzie pocztowym (przyjęta do przesłania), co w konsekwencji doprowadziło do braku merytorycznego ustosunkowania się do podniesionych w skardze zarzutów.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w sprawie nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, gdyż skarżący w terminie 60- dniowym, tj. w dniu 6 maja 2014 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę na powyższą uchwałę, nie otrzymawszy w tym terminie odpowiedzi organu. List polecony wysłany dnia 6 maja 2014 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej nie dotarł do adresata, o czym skarżący powziął wiadomość dopiero na skutek czynności podjętych po ogłoszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowienia o odrzuceniu jego skargi z powodu uchybienia terminu. Po uzyskaniu wiadomości o treści powyższego postanowienia od pełnomocnika, skarżący odszukał dowód nadania skargi ze stemplem pocztowym datowanym na dzień 6 maja 2014 r.. Wtedy też rozpoczęto poszukiwanie listu zawierającego skargę, a skierowanego do Rady Miejskiej w Ł.. Jak wynika z informacji uzyskanej na Poczcie, a także według danych z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej dostępnej w internecie, przesyłka ta nie została doręczona, co więcej prawdopodobnie nie wyszła z placówki pocztowej.
W statusie przesyłki widnieje tylko informacja, że przesyłkę nadano 6 maja 2014 r. o godz. 15.30. w FUP Warszawa 27. Brak jest także w tym systemie jakichkolwiek informacji o doręczeniu czy zwrocie przesyłki. W związku z powyższym w dniu 11 grudnia 2014 r. została złożona reklamacja. Pismem z dnia 9 stycznia 2015 r. Poczta Polska rozpatrzyła reklamację i poinformowała, że reklamacja ta została uznana za uzasadnioną. W wyniku przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego przedmiotową przesyłkę uznano za zaginioną. W tej sytuacji z całą pewnością brak jest winy po stronie skarżącego.
Skarżący zwrócił również uwagę, że we wskazanym okresie nie procedował z Radą Miejską w Ł. w żadnej innej sprawie, w której konieczne byłoby kierowanie do tego organu jakiejkolwiek korespondencji. Jedyną sprawą, w jakiej skarżący korespondował z Radą Miejską w Ł. była skarga na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] października 2013 r.
Skarżący podał ponadto, że po otrzymaniu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa od Rady Miejskiej w Ł., przesłał do tego organu kolejne pismo, stanowiące uzupełnienie skargi, aczkolwiek również zatytułowane "Skarga". Treść obu pism była jednakże inna, po zapoznaniu się z treścią uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], skarżący uzupełnił bowiem treść skargi i przesłał pismo do Rady Miejskiej w Ł. dnia 28 maja 2014 r. - nie zmieniając również daty.
Końcowo skarżący podniósł, że dopiero z dniem odrzucenia jego skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powziął wątpliwość, czy jego skarga dotarła do adresata i dopiero z tym dniem poinformował swojego pełnomocnika o tym, że w rzeczywistości dwukrotnie przesłał do Rady Miejskiej w Ł. dokument nazwany skargą, wskazując przy tym, iż czynności zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w Ł.i dokonał w terminie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miejska w Ł. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy wobec okoliczności przedstawionych w skardze kasacyjnej i zarzutów w niej podniesionych może ostać się w obrocie prawnym postanowienie odrzucające skargę A. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] października 2013 r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w motywach rozstrzygnięcia podniósł, że skarga na przedmiotową uchwałę została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Tymczasem skarżący kasacyjnie wywodzi, że pismo, które Sąd potraktował jako skarga, jest w rzeczywistości uzupełnieniem skargi z dnia 29 kwietnia 2014 r., nadanej w terminie, tj. 6 maja 2014 r. w urzędzie pocztowym. Skarga ta nie została jednak doręczona adresatowi, bowiem, co wykazało przeprowadzone postępowanie reklamacyjne, zaginęła. Do skargi kasacyjnej skarżący dołączył następujące załączniki: dowód nadania przesyłki pocztowej poleconej z dnia 6 maja 2014 r. adresowanej do Rady Miejskiej w Ł.; reklamację tej przesyłki skierowaną do Poczty Polskiej, w której szczegółowo podano jej zawartość, wskazując, iż zawierała ona skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] października 2013 r., nr [...]; pismo Poczty Polskiej z dnia 9 stycznia 2015 r. informujące pełnomocnika skarżącego, iż reklamacja została uznana za uzasadnioną, bowiem zareklamowana przesyłka zaginęła.
Natomiast do złożonego wcześniej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co wynika z treści wniosku oraz wykazu załączników, skarżący dołączył skargę z dnia 29 kwietnia 2014 r., której oryginał - jak twierdzi - stanowił zawartość przesyłki będącej przedmiotem postępowania reklamacyjnego. W tym miejscu należy wskazać, że pismo to nie zostało przez Sąd pierwszej instancji dołączone w sposób trwały do akt sprawy, tak jak to miało miejsce w przypadku pozostałych załączników dołączonych zarówno do wniosku o przywrócenie terminu, jak i do skargi kasacyjnej.
Przedłożenie przez skarżącego przedmiotowej skargi oraz okoliczności, na które powołuje się strona w skardze kasacyjnej są o tyle istotne, że pozwalają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, iż dochowano terminu do wniesienia skargi wynikającego z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. i rozpoznać ponownie sprawę z jej uwzględnieniem. Skarżący uprawdopodobnił bowiem, że zgodnie z treścią art. 83 § 3 p.p.s.a. nadał skargę w polskiej placówce pocztowej w dniu 6 maja 2014 r., jednak z przyczyn od niego niezależnych przesyłka nie dotarła do adresata. Za uwzględnieniem argumentów podnoszonych w skardze kasacyjnej przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Jeżeli istnieją bowiem uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania.
Zaznaczyć również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, iż strona nie może ponosić ujemnych skutków nienależytego wykonywania zleconych zadań przez podmioty pośredniczące, tj. przez pocztę (por. np. postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 1324/12, z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 104/07, dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Jeżeli skarżący oddał pismo w polskim urzędzie pocztowym, a z winy placówki pocztowej nastąpiło jej niewłaściwie doręczenie lub w ogóle do doręczenia nie doszło, to nie można zarzucać stronie, że nie wypełniła warunków określonych w art. 83 § 3 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w petitum skargi kasacyjnej są zasadne, co skutkować musi uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności dołączy trwale do akt sprawy skargę z dnia 29 kwietnia 2014 r. nadesłaną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Następnie, z uwagi na fakt, iż skarga ta nie stanowi oryginału, wezwie pełnomocnika skarżącego do podpisania skargi osobiście przez skarżącego bądź przez pełnomocnika lub do nadesłania podpisanej skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Ponadto Sąd weźmie pod uwagę, że w tym stanie rzeczy pismo z dnia 29 kwietnia 2014 r. zatytułowane "skarga", a nadane w urzędzie pocztowym 28 maja 2014 r. stanowić będzie uzupełnienie skargi nadanej 6 maja 2014 r.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.