Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 224/06 po rozpoznaniu skargi Gminy Kąkolewnica Wschodnia na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego z dnia 31 marca 2006 r. Nr PN/BP.WB.II. 0911-70/2006 o stwierdzeniu nieważności uchwały tej Gminy z dnia 27 lutego 2006 r. Nr XXXI/171/2006 w przedmiocie podziału gminy na okręgi wyborcze, określenia ich granic, numerów i liczb radnych wybieranych w każdym okręgu - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, iż rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody zostało wydane na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ oraz art. 92 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 lipca 1996 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw /Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm./. Na podstawie tej regulacji Rada Gminy Kąkolewnica wschodnia dokonała podziału Gminy na 10 okręgów wyborczych, z których wybieranych będzie 15 radnych. Z mocy art. 92 ust. 1 Ordynacji wyborczej podział gminy na okręgi wyborcze jest stały, zaś możliwa jest zmiana granic okręgów wyborczych i to najpóźniej na 3 miesiące przed upływem kadencji, jeżeli konieczność taka wynika ze zmiany w podziale terytorialnym państwa, zmiany liczby mieszkańców danej gminy, zmiany liczby radnych w radzie gminy lub zmiany liczby radnych wybieranych w okręgach wyborczych.
Wojewoda uznał, że żaden z tych warunków nie wystąpił w Gminie Kąkolewnica Wschodnia, a ponadto dokonane kwestionowaną uchwałą zmiany w podziale na okręgi wyborcze rażąco zwiększają odstępstwa od normy przedstawicielstwa określonej w art. 92 ust. 2 Ordynacji wyborczej.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniosła Gmina Konkolewnica Wschodnia zarzucając naruszenie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, art. 89 ust. 2 i art. 92 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej. Według skarżącej Gminy fakt, iż podział na okręgi wyborcze został dokonany przez Wojewodę w trybie art. 203a ust. 2 Ordynacji wyborczej, dającym podstawę do wydania przez Wojewodę zarządzenia zastępczego /mającego w istocie charakter tymczasowy gdy Gmina nie skorzysta z jej ustawowej kompetencji, nie stoi na przeszkodzie podjęciu przez Radę Gminy w każdym czasie uchwały w przedmiocie zmiany podziału gminy na okręgi wyborcze w celu usunięcia błędów popełnionych przez Wojewodę. W skardze wywodzi się, iż właśnie wystąpiła taka sytuacja, że trzeba było naprawić błędy zarządzenia Wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, iż skarga nie jest zasadna. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska strony wnoszącej skargę, iż zarządzenie Wojewody w przedmiocie ustalenia okręgów wyborczych wydane na podstawie art. 203a ust. 2 Ordynacji wyborczej ma charakter tymczasowy. Sąd uznał, że jest to pogląd dowolny, nie znajdujący oparcia w treści ustawy, zwłaszcza w braku odrębnej regulacji trybu dokonania zmiany takiego podziału. Sąd zauważył, iż nie ulega wątpliwości, że to władze gminy mają lepsze niż wojewoda warunki dla ustalenia okręgów wyborczych, a społeczność lokalna ma prawo i powinna samodzielnie regulować takie kwestie, dlatego też ustawodawca konstrukcyjnie założył, że organy gminy /rada gminy na wniosek wójta, burmistrza, prezydenta miasta/ dokonują podziału gminy na okręgi wyborcze. Jeżeli jednak nie są one w stanie tego dokonać, zastępcze rozstrzygnięcie wojewody jest konieczne, wiążące i trwałe na równi z podziałem w trybie uchwały podjętej przez radę gminy.
Nadto bez znaczenia w ocenie Sądu jest podnoszona w skardze kwestia zmiany liczebności mieszkańców w poszczególnych sołectwach rzędu 1 - 2 %, nie zmieniająca w znaczący sposób proporcji pomiędzy sołectwami.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Kąkolewnica Wschodnia reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to:
1/ art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 203a ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw poprzez przyjęcie, że podział gminy na okręgi wyborcze dokonany przez wojewodę jest stały, 2/ art. 92 ust. 1 zdanie drugie powyższej ustawy poprzez przyjęcie, że Rada Gminy Kąkolewnica Wschodnia nie mogła dokonać nowego podziału Gminy na okręgi wyborcze, ponieważ zmiana liczby mieszkańców Gminy nie była wystarczająca.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarte jest stwierdzenie, iż Sąd błędnie zinterpretował przepisy, zaś uznanie, że prawo uniemożliwia wyeliminowanie błędnego podziału Gminy na okręgi wyborcze "jest złym prawem". Ponadto przepis art. 92 ust. 1 Ordynacji wyborczej nie wskazuje jak duża ma być zmiana liczby mieszkańców. Sąd również nie podaje "jak duża powinna to być zmiana".
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma kwestia, czy rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrażając pogląd, że stosownie do art. 92 ust. 1 Ordynacji wyborczej ustalenie okręgów wyborczych ma charakter stały i to bez względu na to, czy ustalenie okręgów wyborczych nastąpiło przez radę gminy działającą w ramach swoich ustawowych kompetencji, czy też zarządzeniem zastępczym wojewody, który dokonał tego ustalenia w sytuacji, gdy rada gminy nie wywiązała się z tego obowiązku.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażone w zaskarżonym wyroku stanowisko, że przepis art. 91 ust. 1 Ordynacji wyborczej stanowi, iż podział na okręgi wyborcze ma charakter stały i to bez względu na to, który z wymienionych wyżej organów podziału tego dokonał. Nie może budzić wątpliwości, że rację ma Sąd I instancji, iż zarządzenie zastępcze wojewody w sprawie ustalenia okręgów wyborczych nie może być potraktowane jako unormowanie tymczasowe, zaś rada gminy jeżeli uzna, że wojewoda się pomylił i nieprawidłowo ustalił okręgi wyborcze, może bez względu na pozostawanie w obrocie prawnym zarządzenia zastępczego wojewody, we własnym zakresie dokonać ponownego ustalenia okręgów wyborczych. Bezwzględnie sprzeciwia się temu kategoryczna treść art. 92 ust. 1 Ordynacji wyborczej przesądzająca o stałym ustaleniu okręgów wyborczych.
Skoro Rada Gminy nie mogła ponownie ustalić okręgów wyborczych, jak to zasadnie przyjął Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku oddalając skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, to tym samym nie mogła dokonać także pozostałych ustaleń zawartych w zakwestionowanej przez Wojewodę uchwale. Zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej nie mogą być więc uznane za usprawiedliwione.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.