Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 7 lutego 2023r., sygn. akt II SA/Bk 14/23, oddalił skargę J. G. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2022 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 4 października 2022 r. nr [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych na budynku gospodarczo-garażowym na działce o nr geod. [...]przy ul. [...]w [...] gm. [...].
Skargą kasacyjną J. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia podnosząc, że utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem postanowienie pierwszej instancji powoduje powstanie po stronie skarżącego obowiązku legalizacji oraz konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej o znacznej wysokości. Jest to kwota, której skarżący nie jest w stanie pokryć – nie prowadzi on bowiem żadnej działalności gospodarczej ani nie jest zatrudniony na umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną u jakiegokolwiek podmiotu. Jedynymi źródłami jego dochodu jest świadczenie emerytalne oraz prowadzona działalność rolnicza, które nie pozwalają na pokrycie wskazanej kwoty.
Ponadto skarżący wskazał, że ma na utrzymaniu żonę, która nie pracuje i opiekuje się [...]-letnią niepełnosprawną matką. Tym samym w ocenie skarżącego brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej.
Uczestnik H. S. w odpowiedzi na ww. wniosek zawartej w odpowiedzi na skargę kasacyjną podniósł, że budynek skarżącego zamiast tylko na działce nr [...]jest także pobudowany na działkach nr [...]i [...]. Taka budowa jest zatem w ogóle niezgodna z prawem i powinna dawno podlegać rozbiórce. Ponadto w odpowiedzi wskazano, że konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej jest konsekwencją niezachowania przez skarżącego procedur prawa budowlanego, z którą skarżący jako inwestor powinien się liczyć. Zwrócono także uwagę, że żona skarżącego, jak wynika z CEiDG, prowadzi od kwietnia 2021 r. działalność gospodarczą, a skarżący jest pełnomocnikiem tego przedsiębiorcy.
Ponadto na stronie internetowej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie skarżący widnieje jako inspektor do spraw niejawnych. W związku z tym, zdaniem ww. uczestnika, podawane przez skarżącego informacje dotyczące jego stanu majątkowego są nieprawdziwe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ma ona służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa zasadniczo na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mając na uwadze treść postanowienia objętego wnioskiem o zastosowanie ochrony tymczasowej oraz argumentację skarżącego na poparcie wniosku, stwierdzić należy, że nie wykazał on ziszczenia się w przedmiotowej sprawie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy bowiem mieć na uwadze, iż treścią zaskarżonego postanowienia jest wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych. Postanowienie to nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji wznoszonego obiektu. Postanowienie to dopiero uruchamia tryb postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Ewentualna konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej powstanie natomiast dopiero na dalszym etapie postępowania. Bezpośrednim skutkiem zaskarżonego postanowienia nie jest obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej.
Postanowienie takie może zostać wydane w toku ewentualnego postępowania legalizacyjnego, na dalszym jego etapie. Z tych przyczyn przedmiotowy wniosek nie mógł odnieść zamierzonego przez jego autora skutku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.