Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.J. na decyzje Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął T.J. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II K 53/11 Sąd Rejonowy w Radomsku uznał skarżącego winnym popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 2 k.k., tj. kierowania rowerem w stanie nietrzeźwości po drodze publicznej. W związku z powyższym organ uznał, że skarżący jest osobą, wobec której istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co zgodnie z powołanymi wyżej przepisami uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T.J., zarzucając organowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozważnie wszystkich okoliczności popełnienia czynu zabronionego z art. 178a § 2 k.k. oraz brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a także naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji polegające na dowolnym przyjęciu, iż skazanie za jakiekolwiek przestępstwo nakazuje cofnąć pozwolenie na broń. Skarżący podniósł, że organ nie wykazał adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy popełnionym przez skarżącego przestępstwem, cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, a powstaniem uzasadnionej obawy, iż posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego.
Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wskazał tylko przykładowy katalog okoliczności dających podstawę do uznania osoby posiadającej lub ubiegającej się o pozwolenie na broń za osobę, w stosunku do której zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przepis ten stanowi zatem dla organu tylko wskazówkę interpretacyjną w zakresie ustalania podstaw prawnych i faktycznych odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń. Czyn wymieniony w art. 178a § 3 k.k. nie został wymieniony w powołanym przepisie, a jego głównym przedmiotem ochrony jest bezpieczeństwo w komunikacji, to jednak faktycznie chronione są życie i zdrowie uczestników komunikacji oraz mienie.
Zdaniem organu, skoro strona będąc w stanie nietrzeźwości zdecydowała się na jazdę na rowerze po drodze publicznej, narażając siebie oraz innych uczestników ruchu drogowego na ewentualne tragiczne skutki swojego nierozważnego postępowania, to nie można wykluczyć sytuacji, iż w takim stanie mogłaby także użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ odwoławczy zauważył również, iż z akt sprawy karnej oraz uzasadnienia wyroku wynika, że postawę życiową strony charakteryzuje to, iż dążyła ona do uniknięcia poniesienia odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwo.
Ponadto skarżący został ukarany upomnieniem przez Zarząd Koła Łowieckiego "Łoś" za brak odnotowania w książce pobytu na łowisku faktu oddawania w dniach 21 i 23 września 2010 r. strzałów oraz wpisu dotyczącego zakończenia polowania we wskazanych dniach. Zdaniem organu, jest to okoliczność, która dodatkowo negatywnie charakteryzuje stronę, bowiem od osób posiadających pozwolenie na niebezpieczne narzędzie, jakim jest każdy rodzaj broni palnej bez względu na cel jej przeznaczenia, należy wymagać bezwzględnego przestrzegania wszystkich regulacji dotyczących jej użycia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T.J., zarzucając organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że przepisy te uzasadniają cofnięcie pozwolenia na broń osobie, która pomimo skazania wyrokiem karnym, nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Następnie zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę okoliczności przemawiających za prawidłowym i zgodnym z warunkami pozwolenia na broń używaniem broni przez skarżącego.
Skarżący podniósł także błędną i wyrywkową ocenę materiału dowodowego w postaci opinii i zaświadczeń organizacji, do których należy skarżący oraz przyjęcie, że fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. uzasadnia już obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego pomimo tego, że nie wykazano związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przestępstwa a przewidywaną możliwością użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Stanowiło to przyjęcie niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej, poprzez uznanie, że przestępstwo z art. 178a § 2 k.k. umiejscowione w rozdziale XXI k.k., "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" można traktować jak "Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu" zamieszczone w rozdziale XIX k.k.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Oddalając skargę wymienionym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji w pełni zgodził się ze stanowiskiem zajętym przez organy w niniejszej sprawie. Podkreślił, że skutki przestępstwa opisanego w art. 178a § 2 k.k. mogą być – i nierzadko są – wymierzone w życie lub zdrowie nie tylko sprawcy, ale i innych użytkowników dróg. Zachowanie skarżącego polegające na świadomym lekceważeniu podstawowych zasad obowiązujących wszystkich uczestników ruchu drogowego świadczy o jego nieodpowiedzialności i uzasadnia obawę, że nie daje on gwarancji, iż będzie przestrzegać innych przepisów prawa, w tym dotyczących posiadania i używania broni i amunicji. Zdaniem Sądu świadome godzenie się skarżącego na wystąpienie ewentualnych następstw kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, daje podstawę do uznania, iż należy on do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Sąd podkreślił, że miarą osobistej odpowiedzialności jest to, aby będąc w stanie nietrzeźwości nie prowadzić jakiegokolwiek pojazdu. W przeciwnym razie odpowiedzialność ta jest podważana, co rozciąga się na pozostałe działania skarżącego, w tym ocenę, czy gwarantuje on prawidłowe i bezpieczne korzystanie z broni palnej. Nie wymaga dowodzenia fakt, że osoba będąca w stanie nietrzeźwości ma nie tylko osłabione reakcje psychofizyczne, ale również osłabione postrzeganie rzeczywistości. Prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości skarżący musiał co najmniej godzić się z tym, że może doprowadzić do uszkodzenia ciała innych osób, a nawet ich śmierci. Oznacza to, że po spożyciu alkoholu skarżący traci umiejętność racjonalnego kierowania swoim działaniem. Okoliczności powyższe bez wątpienia, zdaniem Sądu, wykazują adekwatny związek przyczynowy pomiędzy przestępstwem popełnionym przez skarżącego a przewidywaną możliwością użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T.J. domagając się jego uchylenia i uchylenia decyzji organów i i II instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję organu, pomimo zebrania materiału dowodowego w sposób niewystarczający i niekompletny, aby wydać decyzję i co implikuje dowolną ocenę materiału dowodowego. W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust.1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, iż popełnienie przez skarżącego przestępstwa niebędącego przestępstwem przeciwko zdrowiu życiu lub mieniu może być okolicznością wystarczającą do zastosowania tych przepisów bez konieczności zbadania całokształtu postępowania strony.
Nadto zarzucono naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, iż w stosunku do skarżącego z powodu popełnienia przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. istnieje przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń określona w tym przepisie, a także poprzez brak wykazania związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez skarżącego czynu za który został skazany, jego cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem – co jest konieczne w sytuacji zastosowanie tego przepisu. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej przy interpretacji norm ograniczających jakiekolwiek prawa poprzez uznanie, że przestępstwo z art. 178a § 2 k.k. umiejscowione w rozdziale XXI k.k. "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" można zrównywać stosując socjotechnikę z przestępstwami "Przeciwko życiu i zdrowiu" zamieszczonych w rozdziale XIX k.k., pomimo oczywistej różnicy w przedmiocie ochrony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania został sformułowany w sposób wadliwy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nie precyzując o którą część tego przepisu chodzi, mimo iż składa się on z trzech części oznaczonych literami a, b, c, mających różną treść. Ponadto mają one sformułowanie na tyle ogólne, że dla ich zastosowania konieczne jest wykazanie naruszenia innych, konkretnych przepisów prawa. Skarga kasacyjna takich, naruszonych przepisów nie wskazała a Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany zarzutami tej skargi nie jest uprawniony do ich uzasadniania czy precyzowania. Podniesiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. mógłby ewentualnie być powiązany z podniesionym zarzutem naruszenia przepisów regulujących prawo materialne, gdyby zarzut ten okazał się uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że również zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest nieuzasadniony. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, iż do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy samo stwierdzenie, że posiadacz takiego pozwolenia popełnił przestępstwo z art. 178a § 2 Kodeksu karnego. Sąd stwierdził natomiast, że podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń jest stwierdzenie, że posiadacz takiego pozwolenia należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to jest, iż stwarza on uzasadnioną obawę, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Fakt popełnienia przestępstwa był główną, lecz nie jedyną przesłanką, do wyprowadzenia takiego wniosku.
Z bezspornego faktu, iż skarżący rażąco naruszył prawo narażając się na odpowiedzialność karną a także naruszył obowiązki związane z wykonywaniem łowiectwa Sąd I instancji wyprowadził wniosek, że osoba nieprzestrzegająca prawa może też użyć broni w sposób wskazany w art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.i a. Wniosek Sądu jest oparty na prognozie, która nie musiała się sprawdzić, jednakże logiczne jest rozumowanie, że osoba rażąco naruszająca prawa stwarza uzasadnioną obawę, iż może też użyć broni niezgodnie z wymogami porządku czy bezpieczeństwa. Trafne jest bowiem stwierdzenie Sądu I instancji, że ściśle reglamentowane prawo do posiadania broni wymaga, by otrzymywali je obywatele o szczególnych kwalifikacjach, ściśle przestrzegający prawa. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma przy tym istotnego znaczenia, że skarżący popełnił przestępstwo niezwiązane z posiadaniem broni oraz, że czyn za który został skazany – w wyniku zmian legislacyjnych – przestał być przestępstwem i stał się wykroczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył wiec wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego ani przez ich wadliwą wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie. Należy przy tym stwierdzić, iż w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zapadło wiele już wyroków stwierdzających, że poruszanie się pojazdami po drogach publicznych przez kierowców znajdujący się w stanie nietrzeźwym uzasadnia zastosowanie względem nich art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, gdyż popełnienie takiego przestępstwa zwykle zagraża bezpieczeństwu innych użytkowników ruchu drogowego i pośrednio zagraża ich zdrowiu a nawet życiu. Przykładem takiego orzeczenia jest powołany również przez WSA wyrok z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1553/09.
Skoro więc, zaskarżony wyrok odpowiada prawu a skarga kasacyjna nie przedstawiła uzasadnionych zarzutów, to podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.