Uzasadnienie
C. M., reprezentowana przez adwokata, złożyła w dniu 16 stycznia 2013 r. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Starosty K. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania aktu nadania.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej odrzucenie.
W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 20 lutego 2013 r., skarżącą wezwano do usunięcia braku formalnego skargi przez wykazanie, że przed jej wniesieniem wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zarzucanym przewlekłym prowadzeniem postępowania oraz do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł.
Adwokat skarżącej odebrał wezwania w dniu 25 lutego 2013 r. i w wymaganym terminie uiścił wpis od skargi oraz odpowiedział na wezwanie w sprawie braku formalnego pismem z 4 marca 2013 r. W piśmie tym wskazał, że przed wniesieniem skargi C. M. nie wezwała Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zarzucanym przewlekłym prowadzeniem postępowania, albowiem przepis art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) nie dotyczy kwestii, która jest przedmiotem postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie służących stronie w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Środek zaskarżenia, który służył C. M. zarzucającej Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w O. przewlekłe prowadzenie sprawy, to wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przez wydanie aktu lub podjęcie czynności, co do której organ jest bezczynny lub prowadzi przewlekłe postępowanie.
Sąd podniósł, że Skarżąca wyjaśniła, iż nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym nie wyczerpała wyżej opisanego trybu. Powyższe skutkowało koniecznością odrzucenia skargi przez Sąd, jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dniu 29 marca 2013 r. C. M. reprezentowana przez pełnomocnika złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo zatytułowane "Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18.3.13r.
II SAB/Op 8/13 o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania", wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wskazując, iż przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania i taka sytuacja nie jest przewidziana wśród środków opisanych w art. 52 § 2 lub § 3 powołanej ustawy. Dlatego też Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do żądania przedłożenia dowodu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie tego przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności zważyć należy, że od postanowienia o odrzuceniu skargi przysługuje skarga kasacyjna, która jest sformalizowanym środkiem prawnym w stosunku do zażalenia (por. art. 176 oraz art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo C. M. z dnia 29 marca 2013 r. zatytułowane "zażalenie (...)", mimo błędnej nazwy stanowi w istocie skargę kasacyjną, spełnia bowiem ustawowe wymogi tego środka odwoławczego.
Przechodząc do oceny podniesionego zarzutu naruszenia przepisu postępowania, wskazać należy, że w myśl z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi zatem niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez samorządowe kolegium odwoławcze, zaś przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują nad nim organu wyższego stopnia. Zatem skarga wniesiona przez C. M. winna zostać poprzedzona wezwaniem Kolegium do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a., co w rozpoznawanej sprawie – jak wynika z wyjaśnień skarżącej - nie miało miejsca. Brak wezwania Kolegium do usunięcia naruszenia prawa obligowało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Ponadto, wbrew prezentowanemu w skardze kasacyjnej stanowisku jej autora, katalog środków zaskarżenia wymienionych w art. 52 § 2 p.p.s.a. nie jest wyczerpujący, gdyż ustawodawca wskazując na te środki użył słów: "taki jak", co świadczy o ich przykładowym wyliczeniu. W kontekście powyższych rozważań za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 52 § 2 p.p.s.a.
Ze wskazanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.