Uzasadnienie
II OSK 1330 / 05
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] czerwca 2004r. wydaną na podstawie art. 104 kpa i art. 105 § 1 kpa, którą to decyzją umorzono postępowanie administracyjne dotyczące zgodności realizacji rozbudowy istniejącego zakładu przetwórstwa mięsnego z warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa.
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznający skargę C. S. stwierdził, iż wszczęte na wniosek skarżącej postępowanie miało na celu kontrolę zgodności realizacji rozbudowy istniejącego zakładu przetwórstwa mięsnego z warunkami decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przepisami prawa budowlanego.
W toku przeprowadzonych przez organ czynności kontrolnych ustalono, że inwestycja realizowana jest na podstawie ostatecznej decyzji Starosty G. z dnia [...] października 2003 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, a roboty budowlane wykonywane są zgodnie z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanymi.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż zasadne było stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości o jakiej mowa w art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu dokonane ustalenie, iż roboty budowlane prowadzone są bez odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu architektoniczno-budowlanego spowodowało, iż organ nadzoru budowlanego w ramach swoich kompetencji nie miał podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego działania.
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę, z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zostało z urzędu wznowione i decyzją z dnia [...] lutego 2005r. Starosta G. uchylił decyzję z dnia [...] października 2003 r. zmienioną decyzją z dnia 10 sierpnia 2004r. o pozwoleniu na rozbudowę zakładu przetwórstwa mięsnego i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. W konsekwencji więc, zdaniem Sądu, dopiero wycofanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę stwarza po stronie organów nadzoru budowlanego podstawę do podjęcia działań przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej P.p.s.a. skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła C. S. zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na art. 174 pkt 2 P.p.s.a. tj. zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 i art. 50 P.p.s.a. w zw. z art.105 § 1 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i doprowadzenie przez to do utrzymania w obrocie prawnym decyzji oczywiście wadliwej.
Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej, na podstawie art.176 P.p.s.a. strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2005 r. i uchylenie decyzji nr 765/04 Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 lipca 2004 r. ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku.
W uzasadnieniu wniesionej kasacji stwierdzono, że błędny jest pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, akceptujący stanowisko organu administracji, iż w sprawie, w której poczynione przez niego ustalenia prowadzą do wniosku, że nie zachodzą przesłanki podjęcia działań postulowanych przez wnioskodawcę i że właściwym sposobem załatwienia sprawy jest umorzenie postępowania. Taki stan rzeczy w ocenie strony skarżącej nie daje podstaw do umorzenia postępowania, lecz wymaga merytorycznej decyzji organu administracji odmawiającej podjęcia określonych działań. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnej wymaga, aby prawo strony żądającej czynności organu zostało zawsze rozstrzygnięte przez decyzję orzekającą o istocie sprawy, o jakiej mowa w art.104 k.p.a. (przez uwzględnienie bądź nieuwzględnienie jego żądania), a nie w drodze zastosowania instytucji służącej zgoła odmiennym celom proceduralnym.
Taką instytucją jest zaś umorzenie postępowania, w sytuacji gdy postępowanie stało się zbędne. Nie jest jednak zbędne, jeśli strona żąda od organu działania, niezależnie od tego czy ma rację, czy nie.
Sanując wadliwą pod względem proceduralnym decyzję organu administracji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył przepisy art. 3 i art. 50 P.p.s.a. w zw. z art.105 k.p.a. Przez odmowę udzielenia skarżącej należytej ochrony prawnej w sprawie dotyczącej kontroli legalności decyzji administracyjnej, naruszony został bowiem interes skarżącej. Tym samym naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.
W myśl art. 174 P.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Koniecznym jest też podkreślenie, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach zarzutów przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie zauważyć należy, iż autor kasacji ograniczył się do przedstawienia zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 3 i art. 50 P.p.s.a. w zw. z art.105 § 1 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i doprowadzenie przez to do utrzymania w obrocie prawnym decyzji oczywiście wadliwej.
Przytoczony w skardze kasacyjnej przepis art. 3 P.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych. O uchybieniu tej normie prawnej można byłoby mówić w sytuacji, gdyby Sąd odmówił objęcia kontrolą sądową określonego aktu, poprzez stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia skargi do Sądu, bądź też objął kontrolą akt pozostający poza kognicją Sądu. Taka jednak sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała.
Kolejna norma, której uchybienie przez Sąd pierwszej instancji zarzucił autor kasacji to przepis art. 50 P.p.s.a. Artykuł 50 P.p.s.a. określa kategorie podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi do Sądu. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odmówił skarżącej przymiotu strony, nie zakwestionował też w żaden inny sposób posiadania przez nią legitymacji uzasadniającej udział skarżącej w niniejszym postępowaniu. Tym samym nie sposób dopatrzeć się naruszenia również i tegoż przepisu.
Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.
W związku z wywodami zawartymi w uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej stwierdzić trzeba, iż przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowiący podstawę prawną wydania kontrolowanej przez Sąd decyzji przewiduje tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i nie może być interpretowany oczywiście rozszerzająco, ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją. Z tym poglądem strony wnoszącej kasację oczywiście należy się zgodzić. Jednakże, co pomija autor kasacji, przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 9 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNAPiUS 1996, nr 11, poz. 150). Przepis art. 105§ 1 k.p.a. odnosi się bowiem do sytuacji, gdy nastąpiła bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego.
Ustalenie przez organ braku przedmiotu postępowania administracyjnego wskazanego przez stronę jako dysponenta określonego postępowania, skutkuje umorzeniem przez organ tegoż postępowania. Istotny przy tym jest stan istniejący w dacie wydawania decyzji kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji. Na zaistnienie takiej sytuacji wskazał w niniejszej sprawie Sąd w zaskarżonym wyroku, a strona skarżąca we wniesionej skardze kasacyjnej nie przedstawiła takich zarzutów, które wskazywałyby, iż Sąd pierwszej instancji oparł się na błędnych czy to ustaleniach faktycznych, czy też aby Sąd ten dokonał błędnej wykładni przepisów w oparciu, o które wydany został zaskarżony akt.
Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił na mocy art. 184 P.p.s.a.