Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1784/16, oddalił skargę M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do akt stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyła M Z. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1330/17, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił przedstawić składowi siedmiu sędziów następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: Czy przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. 2014 r. poz. 1741 ze zm.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792), dopuszcza transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci.
Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. Fundacja [...] z siedzibą w W. (dalej: Fundacja) zwróciła się z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Do wniosku załączono m.in. kopię statutu Fundacji i informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu wniosku Fundacja powołała się m.in. na swoje cele statutowe oraz interes społeczny i wskazała, że występujący w niniejszej sprawie problem prawny, czyli kwestia dopuszczalności dokonania transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia, w którym jako rodziców dziecka wpisano osoby tej samej płci, jest zasadniczo związany ze statutowymi celami Fundacji, którymi są m.in. "Działanie na rzecz poszanowania małżeństwa, jako związku kobiety i mężczyzny, rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa oraz poszanowania rozwiązań prawnych służących ich ochronie" (§ 7 ust. 3 statutu Fundacji) oraz "Działanie na rzecz prawnej ochrony dzieci przed demoralizacją i deprawacją" (§ 7 ust. 5 statutu Fundacji).
Nadto Fundacja wskazała, iż mając na uwadze zasadnicze znaczenie uchwały dla możliwości dokonywania transkrypcji aktów stanu cywilnego w sposób umożliwiający wpisanie jako rodziców dziecka osób tej samej płci, a także potencjalną sprzeczność takiego działania z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i art. 18 Konstytucji RP, w niniejszej sprawie występuje interes społeczny w przystąpieniu Fundacji do postępowania i zaprezentowania swego stanowiska w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) - dalej: P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
W świetle tego przepisu każdy cel działania określony w statucie nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie (regulaminie) organizacji, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. Organizacja społeczna może działać na rzecz jednej ze stron, wzmacniając jej pozycję w postępowaniu, a może też nie wiązać swoich czynności procesowych z interesami żadnej ze stron, mając na uwadze tylko zachowanie wymagań interesu społecznego.
Zwrócić także należy uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2015 r., sygn. akt II OPS 4/05, w której stwierdzono, że "udział organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych i sądowych ma na celu umożliwianie tym organizacjom prezentowanie własnego stanowiska w kwestiach, które mają znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy. W samym założeniu więc celem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest nie tyle wspieranie strony, której interesu prawnego sprawa dotyczy, co przedstawianie własnego stanowiska odnośnie rozpoznawanej sprawy, z wykorzystaniem środków procesowych przysługujących stronie. Taki też jest cel udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na podstawie art. 25 § 4 i art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za udziałem Fundacji [...] z siedzibą w W. w przedmiotowym postępowaniu przemawia zarówno interes społeczny, jak i fakt, że przedmiot niniejszego postępowania dotyczy jej działalności statutowej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., uwzględnił wniosek.