Uzasadnienie
S. N. i Z. N. (dalej jako skarżący) w piśmie z dnia 18 stycznia 2018 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodziskim z dnia [...] września 2017 r., nr [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę stawu – z wyłączeniem istniejącego wcześniej na działce rowu melioracyjnego- na działce nr ew. [...] (po podziale działka [...]) przy ul. K. w miejscowości S. gm. J. W skardze tej, powołując się na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako MWINB).
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie poinformował, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] znak: [...] wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji (k. 30 akt sądowych, akta adm.). Organ w postanowieniu tym stwierdził, że nie występują przesłanki negatywne uniemożliwiające wstrzymanie wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Organ uznał że charakter przedmiotowej sprawy przemawia za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, której wykonanie spowoduje skutek prawno-materialny w postaci rozbiórki stawu na działce nr ew. [...] przy ul. K. w miejscowości S. gm. J. Z kolei okoliczność ta może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody (majątkowej) po stronie wnioskodawców.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 12 czerwca 2018 r. (k.
- 53) stwierdził, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji został rozpoznany i skierował sprawę do oczekujących na termin rozprawy.
Wyrokiem z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 385/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżących.
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Podnieśli stosowne zarzuty i przedstawili ich uzasadnienie. Wśród wielu wniosków skargi kasacyjnej złożono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podnoszą, że wykonanie przedmiotowej decyzji doprowadziłoby do powstania szkody majątkowej po stronie skarżących w związku z kosztami zasypania zbiornika wodnego (stawu). Zwracają też uwagę, że w dniu [...] grudnia 2018 r. przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu została wydana decyzja legalizująca urządzenie wodne w postaci zbiornika wodnego znajdującego się na działce [...] (po podziale działka [...]). Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.)
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku przez Sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucję wstrzymania wykonania aktu lub czynności reguluje art. 61 P.p.s.a. Zasadniczo wniesienie skargi nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (§ 1). W ramach wyjątku od tej zasady przewidziano możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez organ administracyjny (art. 61 § 2 P.p.s.a.) lub przez sąd administracyjny po przekazaniu mu skargi wniesionej za pośrednictwem organu (art. 61 § 3 P.p.s.a.).
W pierwszym wypadku jest to dozwolone w terminie określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. do czasu przekazania skargi sądowi, w drugim – od chwili wpływu akt do sądu. Adresatem zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie aktu lub czynności w zależności od podstawy prawnej będzie zatem albo organ, albo sąd. Jeżeli w podstawie powołano art. 61 § 2 P.p.s.a., wniosek powinien rozpoznać organ. Rozpoznanie wniosku przez sąd w takiej sytuacji jest możliwe po wezwaniu strony do uzupełnienia wniosku o wskazanie prawidłowej podstawy prawnej a także przez powołanie się na jedną z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Jeżeli jako podstawę wniosku strona podała art. 61 § 3 P.p.s.a., jego adresatem jest sąd. Organ może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności przy spełnieniu wskazanych w art. 61 § 2 P.p.s.a. warunków zarówno na wniosek jak i z urzędu. Brak rozstrzygnięcia organu w tym zakresie powoduje, że wniosek rozpozna sąd bez potrzeby jego ponawiania.
Jednocześnie podkreślić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez organ w pierwszym lub drugim wypadku czyni postępowanie przed sądem administracyjnym w tej kwestii bezprzedmiotowym (por. postanowienie NSA z 18.06.2004 r., FZ 143/04, niepubl.), chyba że wniosek adresowany do sądu organ rozpoznał tylko w części.
Bezprzedmiotowość takiego wniosku skutkuje jego oddaleniem, a nie umorzeniem postępowania. Ustawa P.p.s.a. podstawę umorzenia postępowania wskazuje w ściśle określonych przepisach (art. 118 § 2, art. 130 § 1, art. 161, 189, 282 § 2), wśród których nie ma odwołania do art.
- 61. Wskazane w ustawie wypadki odnoszą się do całkowitego umorzenia postępowania sądowego, podczas gdy postępowanie o ochronę tymczasową jest postępowaniem incydentalnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie zawarty przez skarżących w skardze kasacyjnej podlega oddaleniu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że MWINB przekazując skargę do sądu administracyjnego wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej skargą decyzji MWINB z [...] grudnia 2017 r., której to wstrzymania domagają się skarżący wnosząc skargę kasacyjną. Skoro już na etapie postępowania przed sądem I instancji zaskarżona decyzja została wstrzymana przez organ, a nadto sąd rozpoznając skargę w wyroku z dnia 25 października 2018 r. skargę tę oddalił, to skutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez organ, stosownie do art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a., utrzymuje się aż do czasu uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Zatem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji trwa do czasu kiedy NSA wyrokiem swym oddali skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, zdaniem NSA, rozpatrywanie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej, która de facto nadal pozostaje wstrzymana, jest bezprzedmiotowe i wniosek w tym zakresie zasługuje na oddalenie.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ wywiera takie same skutki prawne jak wstrzymanie przez sąd a zatem do czasu prawomocnego oddalenia skargi lub wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę skarżący nie są zobowiązani do jej wykonania.
Należy zatem uznać, że obecnie niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania incydentalnego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta przez organ administracji.
Wobec powyższego aby nie narażać się na zarzut nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.(sprawa taka została już prawomocnie osądzona), NSA na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. odmawia uwzględnienia wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w sentencji.