Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 720/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargi B. W. oraz Towarzystwa [...] w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. Decyzją tą uchylona została decyzja Wójta Gminy Niemce z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wytwórni mas bitumicznych, o co wystąpiła Sp. z o.o. [...] z siedzibą w P., a sprawę przekazano Wójtowi do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium wyjaśniło, że sprawa środowiskowych uwarunkowań była już przedmiotem rozpoznania i wówczas została uchylona decyzja Wójta odmawiająca uzgodnień i sprawa przekazana mu do ponownego rozpoznania. Zalecono organowi I instancji, który odmówił mocy dowodowej raportowi oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ustalenie kręgu stron postępowania i rozważenia wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o braki, jakie organ w nim dostrzegł. Kolegium stwierdziło, że ponownie odmawiając dokonania uzgodnień Wójt Gminy nie wykonał zaleceń decyzji uchylającej, bowiem nie dał wiary raportowi wskazując na jego wady i braki, natomiast ustalenia dotyczące ustalenia stron postępowania oparł na tym raporcie, właściwie w ponownym postępowaniu nie dokonał innych nowych ustaleń, a rozstrzygniecie oparł o materiał dowodowy taki jak w poprzednim postępowaniu. Organ I instancji wskazał na takie okoliczności jak przekroczenie poziomów dopuszczalnych, rozszerzenie oddziaływania poza granice nieruchomości, brak tytułu prawnego wnioskodawcy do nieruchomości, jednak nie wskazał na podstawie jakich dokumentów i ustaleń doszedł do takich konstatacji, podkreśliło Kolegium.
Rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wydanie decyzji o środowiskowych warunkach przedsięwzięcia wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w którym muszą być przedstawione dokumenty spełniające wymagania określone przepisami, wyjaśnił jakie elementy powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko. Sąd podkreślił, że skoro organ I instancji uznał, iż raport ma wady i jest niekompletny to powinien wezwać wnioskodawcę do jego poprawienia i uzupełnienia, a ponownie tego nie uczynił. Zgodzić należy się z Kolegium, że nie wykonał zaleceń i nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, zatem rozstrzygniecie wniosku polegające na odmowie uzgodnień środowiskowych było przedwczesne, a Kolegium zasadnie uchyliło decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Reprezentowana przez adwokata B. W. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium lub, po uchyleniu, przekazania sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając, na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a.:
- I. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj.:
- a) art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie za prawidłowe stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, jakoby organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie usunął istniejących wątpliwości i nie dokonał prawidłowej oceny dowodów, w szczególności przedstawionego przez wnioskodawcę raportu,
- b) art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie za prawidłowe stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, jakoby organ pierwszej instancji w sposób niewłaściwy określił strony postępowania,
- c) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania było uzasadnione,
- d) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 ustawy P.p.s.a. przez oddalenie skargi opierając się na bezpodstawnym twierdzeniu, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
- II. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a., tj.:
- 1) art. 55 w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i w związku z art. 47 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) – przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż:
- a) braki postępowania wyjaśniającego i niepełny materiał dowodowy nie dawały podstaw do wydania decyzji odmownej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.
[...] Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ocena zatem Sądu sprowadzała się do tego, czy w sprawie taka decyzja zgodna była z prawem, tj. art. 138 § 2 k.p.a. czy też organ odwoławczy mógł wydać rozstrzygniecie co do istoty sprawy.
Odwołanie od decyzji organu I instancji powoduje, że organ odwoławczy ma uprawnienia do rozpoznania sprawy od początku co do jej meritum, włącznie z przeprowadzeniem uzupełniającego postępowania dowodowego, w ramach art. 136 k.p.a. Jednak w niniejszej sprawie zgodzić należało się i z Samorządowym Kolegium Odwoławczym i z Wojewódzkim Sądem, iż błędy organu I instancji nie mogły być wyeliminowane w postępowaniu odwoławczym.
Wójt Gminy Niemce odmówił Sp. z o.o. [...] wydania uzgodnień środowiskowych uwarunkowań realizacji wytwórni mas bitumicznych, przy czym była to już druga decyzja w sprawie, bowiem wydana na skutek uchylenia wcześniejszej identycznie rozstrzygającej wniosek. Odmowę uzgodnień po raz pierwszy uzasadniono wadami raportu oddziaływania na środowisko, takiego rodzaju, które wykluczały ten dokument jako dowód w sprawie. Rozpoznając sprawę po raz pierwszy Samorządowe Kolegium, uchylając decyzję nakazało uzupełnienie materiału dowodowego skoro zgromadzony nie odpowiadał na wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Wydając ponownie decyzję Wójt Gminy Niemce miał za podstawę ten sam materiał dowodowy, nie dokonał żadnych nowych ustaleń co do oddziaływania inwestycji. Chociaż uznał, że raport nie może być dowodem w sprawie z powodu jego braków i wad to odmówił uzgodnień, zatem doszedł do wniosku, że przedsięwzięcie będzie oddziaływało na środowisko w sposób wykluczający jego lokalizację. Z takim stanowiskiem nie zgodziło się Samorządowe Kolegium.
Zasadnie Kolegium uznało, że skoro w sprawie istniały wątpliwości i niewyjaśnione okoliczności to należało je wyjaśnić, bo taki jest obowiązek organu prowadzącego postępowanie. Jeżeli Wójt uznał, iż raport oddziaływania ma wady i nie odpowiada na istotne wątpliwości to należało wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia, stwierdziło Kolegium. Zgodzić się z tym należy, a oceniając rozstrzygniecie Kolegium należało zbadać czy ono samo w trybie art. 136 k.p.a. nie mogło przeprowadzić postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia sprawy. Na takie pytanie jednak należy odpowiedzieć przecząco.
Organ I instancji odmówił uzgodnień środowiskowych z uwagi na wady i braki raportu, w takiej sytuacji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie nie uzupełniające, jak to przewiduje art. 136 k.p.a. ale za organ pierwszoinstancyjny, bowiem raportowi organ ten odmówił mocy dowodowej. Rozstrzygnięcie Kolegium na podstawie materiału dowodowego niekompletnego, wymagającego znacznego uzupełnienia powodowałoby prowadzenie postępowania za organ I instancji i pozbawiło strony jednej instancji. Uchylenie zatem decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było zgodne z prawem.
Ocenie Wojewódzkiego Sądu uznającej rozstrzygnięcie Kolegium za zgodne z prawem nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).