Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2220/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę M. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2007 r., znak [...], odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji Starosty Jasielskiego z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...], znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Państwu Z. i A. S. pozwolenia na budowę budynku garażowego na dwa samochody osobowe o pow. zabudowy 29,0 m², pow. użytkowej 26,3 m², kubaturze 80 m³, na działce położonej w Jaśle przy ul. [...], nr ewid. [...] (obręb nr [...] Zachód).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. D. zarzuciła postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w skutek uznania, iż rozstrzygnięcie w sprawie rozszerzenia zakresu służebności nie stanowi zagadnienia wstępnego, mającego istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem rozpatrywanego pozwolenia na budowę. Podniosła także, iż orzecznictwo przytoczone przez organ nadzoru budowlanego nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż w ocenie skarżącej kwestie zakresu służebności należy interpretować jako zagadnienie wstępne, a nie jako kwestię wymagającą oceny przez organ administracji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki stanowiące podstawę do zawieszenia przez organ z urzędu postępowania, zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił brak istnienia związku pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustalenia przed Sądem Rejonowym w Jaśle w postępowaniu toczącym się z wniosku skarżącej o rozszerzenie zakresu służebności działki nr ewid. [...], będącej własnością skarżącej, nie stanowią zagadnienia wstępnego w postępowaniu dotyczącym decyzji Starosty Jasielskiego z dnia [...] kwietnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę garażu dla A. i Z. S. Organ może ocenić sprawę w oparciu o przepisy prawa budowlanego bez oczekiwania na orzeczenie sądu cywilnego.
Ponadto Sąd stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności potwierdzających jej stanowisko, że orzeczenie sądu o zmianie zakresu służebności będzie kolidowało z budową garażu, natomiast w aktach sprawy znajduje się pismo A. i Z. S., z którego wynika, iż nawet przy zmianie zakresu służebności zgodnie z wnioskiem M. D., nie będzie to kolidowało z budową garażu. Na potwierdzenie swego stanowiska A. i Z. S. przedstawili zarys pomiarowy z oznaczenia projektowanej drogi koniecznej stanowiącej poszerzenie istniejącej służebności drogowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 2220/07 złożyła skarżąca M. D., zaskarżając wyrok w całości. Skarga kasacyjna oparta została na naruszeniu przepisów postępowania, a to art. 141 § 4 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na uznaniu, że rozstrzygnięcie w sprawie przed Sądem Rejonowym w Jaśle sygn. akt I.Ns. 192/07 o ustanowienie służebności gruntowej na działce [...] własności Państw Z. i A. S., zamieszkałych w Jaśle ul. [...] nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego mającego istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem rozpatrywanego pozwolenia na budowę, które to naruszenia miały istotny wpływ na wydanie zaskarżonego wyroku. Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Sąd pierwszej instancji zasadnie stanął na stanowisku, że oczekiwane przez skarżącą rozszerzenie zakresu służebności gruntowej nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest przede wszystkim z tego względu, że powództwo o ustanowienie służebności gruntowej jest powództwem o ukształtowanie prawa, a wyrok sądu cywilnego w tej mierze tworzy nowy lub zmienia istniejący stan prawny, a jeżeli tak, to nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada stosowania stanu prawnego i faktycznego w dacie podejmowania decyzji. To oznacza, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie mając na uwadze istniejący stan prawny i faktyczny na gruncie. Winny to czynić tym bardziej wówczas, gdy – jak w niniejszej sprawie – strona nie przedstawia żadnych okoliczności potwierdzających jej stanowisko, że zmiana zakresu istniejącej już służebności będzie kolidowała z zamierzoną budową określonego obiektu budowlanego.
To wszystko prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa wskazanych w skardze kasacyjnej, co z kolei zobowiązywało Naczelny Sąd Administracyjny do oddalenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).