Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 20 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 1364/22

Uzasadnienie

Wyrokiem z 7 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 5/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie oddalił sprzeciw E. M. od decyzji Nr 536/2021 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (MWINB) z 7 grudnia 2021 r., znak WOB.7721.547.2015.AJAN, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - Powiat Grodzki w Krakowie (PINB) decyzją z 29 października 2013 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010, Nr 243, poz. 1623, uPb) po stwierdzeniu wykonania obowiązku nałożonego własną decyzją z 13 grudnia 2011 r. (znak: ROiK.II.JLE.7355-174/11), utrzymaną w mocy decyzją MWINB nr 245/2012 z 30 marca 2012 r. (znak: WOB.7721.18.2012.APAZ):

1. - w punkcie I zatwierdził inwestorowi W. S. projekt budowlany zamienny dla inwestycji pod nazwą "Zjazd indywidualny z ul. [...], działki nr [...],[...] przez działki nr [...],[...] do działki [...] obręb [...] w K.", realizowanej w okolicznościach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 4 uPb;
2. - w punkcie II pozwolił na wznowienie robót budowlanych;
3. - w punkcie III nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

W wyroku II SA/Kr 5/22 przywołano dalej, że odwołanie od tej decyzji wnieśli B. G. oraz S. G. Kolejno wskazano, że MWINB decyzją z 2 kwietnia 2014 r. (znak: WOB.7721.621.2013.MPAT), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.) oraz art. 51 ust. 4 uPb, utrzymał zaskarżoną odwołaniem decyzję w mocy.

Po rozpoznaniu skargi B. G. i S. G. na ww. decyzję MWINB WSA w Krakowie wyrokiem z 13 października 2014 r., II SA/Kr 869/14, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Decyzją nr 623/2014 z 2 grudnia 2014 r., znak: ROIK 11.5121.170.2014.JLE, PINB udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie zjazdu indywidualnego z ul. [...] w K. W dniu 20 lipca 2015 r. PINB w Krakowie - Powiat Grodzki wydał decyzję nr 239/2015. znak: ROIK II.5160.56.2015.JLE, którą na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania obowiązku nałożonego w decyzji PINB z 13 grudnia 2011 r., znak: ROIK.II.JLE. 7355-174/11, tj. przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego, a dotyczącą zjazdu z działek drogowych nr [...], [...] obręb [...] poprzez działki nr [...], [...] obręb [...] na działkę nr [...] obręb [...] wraz z przebudową rowu polegającą na wykonaniu przepustu komunikacyjnego pod zjazdem w celu obsługi komunikacyjnej istniejącej zabudowy na działce nr [...] obręb [...] w Krakowie przy ul. [...] [...] w K., po uchyleniu wyrokiem WSA w Krakowie z 13 października 2014 r., II SA/Kr 869/14, decyzji MWINB i poprzedzającej ją decyzji PINB z 29 października 2013 r., zatwierdzającej projekt zamienny, jako bezprzedmiotowe.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli B. i S. G. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że MWINB powołaną na wstępie decyzją z 7 grudnia 2021 r. uchylił zaskarżoną odwołaniem decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

W ocenie organu odwoławczego istnienie w obrocie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stanowi przeszkodę do procedowania w ramach postępowania nadzorczego. Zwrócono uwagę na fakty znane MWINB z urzędu. W wyroku WSA w Krakowie z 13 października 2014 r., II SA/Kr 869/14 (uchylającego decyzję MWINB z 2 kwietnia 2014 r. i decyzję PINB z 29 października 2013 r.) wznowiono postępowanie. Wyrokiem z 5 października 2016 r., II SA/Kr 1455/15 WSA w Krakowie oddalił skargę o wznowienie postępowania.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyła W. S., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., II OSK 238/17, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Krakowie wyrokiem z 12 kwietnia 2019 r., II SA/Kr 112/19, uchylił wyrok WSA w Krakowie z 13 października 2014 r., II SA/Kr 869/14; uchylił decyzję Nr 226/2014 MWINB z 2 kwietnia 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji tj. decyzję z 29 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku wyrokiem z 23 marca 2021 r., II OSK 328/20.

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja MWINB z dnia 2 kwietnia 2014 r., znak: WOB.7721.621.2013.MPAT, kończyła postępowanie naprawcze, uregulowane w przepisach art. 50-51 uPb. Wskazano, że prawomocne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 uPb powoduje zaistnienie w stosunku do decyzji udzielającej pozwolenie na użytkowanie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Pomiędzy decyzjami organów nadzoru budowlanego, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego przez sąd administracyjny, a decyzją zezwalającą na użytkowanie ww. inwestycji istnieje związek, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., tj. ww. decyzje są od siebie zależne. Decyzja organu powiatowego zatwierdzająca projekt budowlany spornej inwestycji stanowiła podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. inwestycji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji zatwierdzających projekt budowlany zamienny oraz wskazania Sądu co do dalszego procedowania w sprawie, uzasadniają konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na użytkowanie celem prawidłowego przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o stosowne przepisy uPb oraz biorąc pod uwagę wytyczne zawarte w ww. wyroku.

W świetle przedstawionych wyżej okoliczności organ odwoławczy wskazał, że na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia brak jest przesłanek, które wskazywałyby na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wykonania obowiązku nałożonego w decyzji PINB z 13 grudnia 2011 r., tj. przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła sprzeciwem do WSA w Krakowie E.M. Podniosła w nim, że PINB odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W postępowaniu poprzedzającym udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Podkreśliła również, że przepust pod przejazdem jest drożny (czyszczony).

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie oddalił sprzeciw.

Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że umarzając postępowanie w tej sprawie organ I instancji oparł się wyłącznie na fakcie wydania pozwolenia na użytkowanie dla przedmiotowego zjazdu, uznając, iż okoliczność ta czyni dalsze postępowanie w trybie art. 51 uPb bezprzedmiotowym.

Zdaniem tegoż sądu MWINB w zaskarżonej decyzji słusznie uznał to stanowisko za wadliwe. Kierował się przy tym jednoznacznymi wskazaniami WSA w Krakowie zawartymi w wyroku II SA/Kr 112/19 oraz NSA w sprawie II OSK 328/20. NSA stwierdził: "(...) analiza dokumentacji przedstawiona przez Sąd Wojewódzki wykazała, że organy nadzoru obu instancji nie sprawdziły projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. (...) W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie miała więc merytoryczna analiza części opisowej i rysunkowej projektu zagospodarowania działki w zakresie: powiązań przedmiotowego zjazdu z układem komunikacyjnym (wjazdem na sąsiednią nieruchomość), ukształtowania terenu, uzbrojenia terenu (odprowadzanie wód opadowych) – stosownie do § 8 ust. 2 pkt 3, pkt 8, ust. 3 pkt 2, pkt 3, pkt 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. (...) w sprawie należało uwzględnić również § 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.

Zgodnie z wymienionymi przepisami oraz ustaleniami pozwolenia wodnoprawnego wymagane było rzetelne sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie wskazanym przez Sąd Wojewódzki. W szczególności zgodzić się należało z wytycznymi Sądu wskazującymi na potrzebę dodatkowego sprawdzenia projektu zamiennego pod kątem spełnienia warunków wynikających z uzgodnień z zarządcą drogi. Trafnie przy tym stwierdził sąd wojewódzki, że zapewnienie drożności przepustu pod zjazdem nie stanowi wyłącznie obowiązku cywilnoprawnego właściciela nieruchomości jak przyjął organ odwoławczy, lecz powinno być uregulowane w postępowaniu naprawczym tak, aby zatwierdzony projekt gwarantował rozwiązania, które chronić będą grunty sąsiednie przed zalewaniem wodami opadowymi". Wskazania te winny zostać uwzględnione przez organ I instancji w ponownie prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła E.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając te orzeczenie w całości i zarzucając mu:

1. - naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:
2. • art. 64e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329, Ppsa) poprzez błędną ocenę istnienia przesłanek do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 K.p.a., tj. przesłanek powodujących konieczność uchylenia przez organ II instancji decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji, w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie obowiązku przedłożenia przez inwestora 4 egzemplarzy projektu zamiennego jest bezprzedmiotowe;
3. • art. 151a § 1 Ppsa poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że uchylenie decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. było działaniem w pełni prawidłowym, podczas, gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do utrzymania w mocy w całości decyzji organu I na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.,
4. • art. 151a § 2 Ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu sprzeciwu i nieuwzględnieniu sprzeciwu skarżącej, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do utrzymania (w mocy) w całości decyzji organu I instancji na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego;
5. - naruszenie prawa materialnego:
6. • art. 59 ust. 1 uPb w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 uPb w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez brak zastosowania i pominięcie istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji PINB z 2 grudnia 2014 r. udzielającej pozwolenie na użytkowanie zjazdu indywidualnego z ul. [...] w K. na posesję przy ul. [...] [...] w K., a tym samym poprzez naruszenie zasady praworządności;
7. • art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy orzekanie o obowiązku przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego nałożonego na Inwestora stało się bezprzedmiotowe.

Wobec powyższego skarżąca kasacyjnie wnosi o:

1. 1. na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 Ppsa w zw. z art. 188 Ppsa - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpatrzenie sprzeciwu poprzez uchylenie w całości decyzji MWINB, utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; ewentualnie:
2. 2. na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 Ppsa w zw. art. 185 § 1 Ppsa - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie,
3. 3. na podstawie art. 176 § 2 Ppsa - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
4. 4. na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa - zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie trafnie organ I instancji decyzją z 20 lipca 2015 r. orzekł o umorzeniu postępowania, gdyż kontynuowanie postępowania co do egzekwowania obowiązku nałożonego na inwestora decyzją z 13 grudnia 2011 r. jest bezprzedmiotowe wobec przedłożenia przez niego stosownego projektu zamiennego i m. in. na tej podstawie ostatecznego oddania do użytkowania zjazdu, który w sposób nie zagrażający nieruchomościom sąsiednim funkcjonuje na podstawie takiej decyzji od ponad 6 lat. Strona skarżąca zwraca uwagę, że gdyby wykonanie zjazdu było nieprawidłowe i zagrażało nieruchomościom sąsiednim to z pewnością organy nadzoru budowlanego podjęłyby odpowiednie kroki w ramach swoich kompetencji nadzorczych celem wyeliminowania takiego stanu. Takich działań nie podjęto, co – jej zdaniem – tylko potwierdza słuszność pozostawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w mocy, a obowiązek przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego jest bezprzedmiotowy (zwłaszcza, iż został on przecież wykonany).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1[...] § 2a Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Sprawa tego rodzaju może być przekazana do rozpoznania na rozprawie, jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że ma to znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł takiej potrzeby, stąd też wniosek skarżącej kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie – bliżej nie uzasadniony – nie podlegał uwzględnieniu.

Zgodnie zaś z art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 Ppsa, a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 Ppsa odnośnie przesłanek odrzucenia sprzeciwu (art. 58 § 1 w zw. z art. 64b § 1 Ppsa), które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku sądu pierwszej instancji, Sąd dokonał takiej kontroli jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze kasacyjnej – do ocen o charakterze prawnomaterialnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 Ppsa).

A. Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów w pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem oceny dokonanej w zaskarżonym wyroku była decyzja organu odwoławczego – MWINB – wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Charakter i zakres zaskarżonej decyzji, tj. decyzji kasacyjnej, powoduje, że przedmiotem rozważań w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie były kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, ale wyłącznie zagadnienia dotyczące wydania w postępowaniu odwoławczym tego – szczególnego rodzaju decyzji.

Wobec powyższego ocena sądu pierwszej instancji sprowadzała się wyłącznie do skontrolowania kwestii zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Kontrola ta nie może natomiast, co do zasady, obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. W wyniku rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym sprawa wraca do organu I instancji w celu dokonania niezbędnych ustaleń, których dokonanie jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a które wykraczały poza zakres dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jakie mógł przeprowadzić organ odwoławczy na podstawie przepisów art. 136 K.p.a.

B. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 64e Ppsa, art. 151a § 1 Ppsa (poprzez jego niezastosowanie) oraz art. 151a § 2 Ppsa (poprzez jego niewłaściwe zastosowanie).

Zasadność tych zarzutów należy wiązać z tym, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., w konsekwencji, zależy to od tego, czy zaistniała przesłanka koniecznych do wyjaśnienia w sprawie okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie kontrolowanej przez sąd wojewódzki sprawy administracyjnej.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W wyniku podjętego rozstrzygnięcia sprawa wraca na etap postępowania przed organem I instancji w celu poczynienia niezbędnych ustaleń, których dokonanie jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a które wykraczają poza zakres postępowania, jakie mógł przeprowadzić organ odwoławczy na podstawie art. 136 K.p.a.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując na brak podstaw do przyjęcia, iż postępowanie w sprawie w sprawie wykonania obowiązku nałożonego w decyzji PINB w Krakowie - Powiat Grodzki nr 379 z 13 grudnia 2011 r. znak: ROIK.II.JLE.7355-174/11 tj. przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego, jest bezprzedmiotowe. Od razu należy stwierdzić, że ocena MWINB oraz sądu pierwszej instancji o braku bezprzedmiotowości jest trafna.

Rozpoznając niniejszą sprawę, m. in. w następstwie wydania przez WSA w Krakowie wyroku o sygn. II SA/Kr 112/19 oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II OSK 328/20, aktualnie kontrolujący decyzję kasacyjną organu odwoławczego sąd pierwszej instancji uwzględnił dokonaną w w/w wyrokach wykładnię przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie i wskazania co do dalszego postępowania, co do właściwego rozumienia przepisów art. 35 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb, trafnie przy tym podzielając ocenę MWINB o wadliwości stanowiska organu I instancji, zgodnie z którym wobec zakończenia robót budowlanych i przyjęcia przedmiotowego zjazdu do użytkowania ostateczną decyzją PINB z 2 grudnia 2014 r. dalsze postępowanie jest bezprzedmiotowe.

Przypomnieć należy, że decyzja MWINB nr 226/2014 z 2 kwietnia 2014 r. kończyła postępowanie naprawcze, uregulowane w przepisach art. 50-51 uPb. Wskazano, iż prawomocne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 uPb powoduje zaistnienie w stosunku do decyzji udzielającej pozwolenie na użytkowanie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Trafnie wskazano, że pomiędzy decyzjami organów nadzoru budowlanego, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego przez sąd administracyjny, a decyzją zezwalającą na użytkowanie ww. inwestycji istnieje związek, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., tj. ww. decyzje są od siebie zależne. Decyzja organu powiatowego zatwierdzająca projekt budowlany spornej inwestycji stanowiła podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. inwestycji. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji zatwierdzających projekt budowlany zamienny oraz wskazania sądu co do dalszego procedowania w sprawie, uzasadniają konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na użytkowanie celem prawidłowego przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o stosowne przepisy uPb oraz biorąc pod uwagę wytyczne zawarte w ww. wyroku.

Powyższe uzasadniało stanowisko o braku przesłanek, które wskazywałyby na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wykonania obowiązku nałożonego w decyzji PINB z 13 grudnia 2011 r., tj. przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zamiennego.

Trafnie wskazano, że przy ponownym badaniu przedmiotu postępowania organ I instancji winien zweryfikować przedłożony projekt zamienny w zakresie rozwiązań dotyczących zjazdu z działek drogowych nr [...], [...] obręb [...] poprzez działki nr [...] i [...] obręb [...] na działkę nr [...] obręb [...] wraz z przebudową rowu polegającą na wykonaniu przepustu komunikacyjnego pod zjazdem w celu obsługi komunikacyjnej istniejącej zabudowy na działce nr [...] obręb [...] w K. przy ul. [...] [...] w K. - zgodnie ze wskazaniami zawartymi w ww. wyrokach.

Przypomnieć należy, że NSA w ostatnim z powyżej przywołanych wyroków podkreślił, iż: (...) sąd wojewódzki zasadnie wskazał na wadliwą ocenę projektu zamiennego, który stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robot budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Słusznie sąd wojewódzki zwrócił uwagę na potrzebę wnikliwego sprawdzenia przez organ nadzoru zachowania wymogów wynikających z obowiązujących przepisów, uzgodnień i decyzji, w tym pozwolenia wodnoprawnego".

Dalej NSA podkreślił, że "o ile weryfikacja projektu architektoniczno-budowlanego przez organ jest ograniczona w związku z regulacją art. 35 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 uPb, to w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu obowiązki organu są szersze. Mianowicie zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki i terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie miała merytoryczna analiza części opisowej i rysunkowej projektu zagospodarowania działki w zakresie: powiązań przedmiotowego zjazdu z układem komunikacyjnym (wjazdem na sąsiednią nieruchomość), ukształtowania terenu, uzbrojenia terenu (odprowadzanie wód opadowych) - stosownie do § 8 ust. 2 pkt pkt 3 i pkt 8, ust. 3 pkt 2, 3 i 6 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Dodatkowo wskazano, że w sprawie należało uwzględnić również § 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Zgodnie z wymienionymi przepisami oraz ustaleniami pozwolenia wodnoprawnego wymagane było rzetelne sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie wskazanym przez sąd wojewódzki. W szczególności wytyczne Sądu wskazują na potrzebę dodatkowego sprawdzenia projektu zamiennego pod kątem spełnienia warunków wynikających z uzgodnień z zarządcą drogi. Zapewnienie drożności przepustu pod zjazdem nie stanowi wyłącznie obowiązku cywilnoprawnego właściciela nieruchomości jak przyjął organ odwoławczy, lecz powinno być uregulowane w postępowaniu naprawczym tak, aby zatwierdzony projekt gwarantował rozwiązania, które chronić będą grunty sąsiednie przed zalewaniem wodami opadowymi".

Zarówno zatem organ odwoławczy, jak i sąd pierwszej instancji, zastosowały się do poglądów prawnych i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonych w prawomocnych wyrokach WSA w Krakowie II SA/Kr 112/19 oraz NSA II OSK 328/20. Wskazać przy tym należy, że ujawnione przez organ odwoławczy wady procesowe postępowania organu I instancji nie mogły być konwalidowane przez organ odwoławczy także w trybie art. 136 § 1 K.p.a. i muszą zostać usunięte na etapie postępowania przed organem I instancji. W związku z tym zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez MWINB sąd a quo zasadnie uznał za prawidłowe.

Tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

C. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 59 ust. 1 uPb w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 uPb w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez brak zastosowania i pominięcie istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji PINB z 2 grudnia 2014 r., zauważyć należy, że kwestia ta była już przedmiot rozważań NSA w wyroku z 23 marca 2021 r. II OSK 328/20, który podkreślił, iż "Całkowicie nieskuteczny okazał się zarzut kasacyjny wskazujący na nieuwzględnienie przy wyrokowaniu ostatecznej decyzji z 2 grudnia 2014 r. udzielającej inwestorowi pozwolenia na użytkowanie obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny we wcześniejszym wyroku z 19 grudnia 2018 r., II OSK 238/17, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 59 Prawa budowlanego przesądził, że wydanie decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie nie mogło mieć wpływu na kontrolę decyzji WINB z dnia 2 kwietnia 2014 r., albowiem nastąpiło po wydaniu zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny zaś orzeka według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji.

Wskazał przy tym, że ewentualne prawomocne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego skutkować będzie zaistnieniem w stosunku do decyzji udzielającej pozwolenie na użytkowanie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.".

Zasadnie w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że na obecnym etapie postępowania decyzje obu instancji wydane na podstawie art. 51 ust. 4 uPb zostały prawomocnie wyeliminowane z obrotu prawnego. Jako, że właśnie z tych decyzji wynikał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (został nałożony na inwestora w punkcie III decyzji PINB z 29 października 2013 r.) – obecnie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w tym zakresie.

Powyższe powoduje, że wskazany powyżej zarzut również nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.

D. Skoro brak było przesłanek, które wskazywałyby na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wykonania obowiązku nałożonego w decyzji PINB z 13 grudnia 2011 r., także drugi zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 105 § 1 K.p.a. okazał się nieusprawiedliwiony.

E. Nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 1[...] § 2a i § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji.