Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1375/13, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody Lubelskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 827/12, w sprawie ze skargi M. A. W. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska, w punkcie 1. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, w punkcie 2. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 3 marca 2015 r. M. A. W. wniósł o zmianę uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2014 r., zarzucając, iż w treści uzasadnienia bezkrytycznie przyjęto stanowisko Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w W. zawarte w decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. W ocenie skarżącego bezzasadnie wywiedziono, że "faktu posługiwania się przez skarżącego nazwiskiem "von [...]" nie potwierdzają dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę. Większość z nich dotyczy bowiem firmy, w której pojawia się nazwisko "von [...]", co nie może być uznane jako okoliczność potwierdzająca, że takim nazwiskiem posługuje się sam wnioskodawca - używa takiego nazwiska. Ratio legis ustawy wskazuje, że dotyczy ona zmian imion i nazwisk, nie zaś firm i ich identyfikatorów". Opiniodawca popełnił błąd postrzegania i wnioskowania wbrew dowodom zgromadzonym w aktach sprawy. Zwracając bowiem uwagę na cechy nieistotne dokumentu, które nie mają wagi dowodowej (na pieczątkę lub nagłówek firmy, w której obecna jest partykuła "von" ale przed imieniem i nazwiskiem a nie przed nazwiskiem), nie zauważył, że to własnoręczny podpis w tych dokumentach świadczy o posługiwaniu się przez skarżącego nazwiskiem von [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o zmianę uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą jest, że sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, a jeżeli wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym - od podpisania sentencji wyroku (art. 144 w związku z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - P.p.s.a.). Oznacza to, że wyrok (sentencja lub uzasadnienie) może ulec zmianie tylko w wypadkach i na zasadach przewidzianych ustawą. Rektyfikacji wyroków sądowych służą instytucje sprostowania, uzupełnienia i wykładni.
Zgodnie z art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Z wnioskiem takim wystąpić może również strona postępowania (art. 159 P.p.s.a.). Wykładnia gramatyczna powyższego przepisu wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tj. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak również z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami.
W myśl art. 157 § 1 P.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Brzmienie cytowanych przepisów jednoznacznie wskazuje na to, że uzupełnić można tylko sentencję wyroku, a nie jego uzasadnienie. Żądanie wykładni uzasadnienia wyroku nie może stanowić podstawy do żądania rozszerzenia (uzupełnienia) wyroku o dodatkowe motywy. W szczególności nie można żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczenia, poprzez zamieszczenie w nim określonych kwestii, bowiem takie działanie w istocie zmierza nie do uzupełnienia, lecz do zmiany uzasadnienia poprzez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności.
Stosownie natomiast do art. 158 P.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwość co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia czy też do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy.
Mając powyższe rozważania na uwadze, należy wskazać, iż żądania M. A. W. nie można zakwalifikować ani jako wniosku o sprostowanie, ani jako wniosku o uzupełnienie czy też wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2014 r. Wywody strony zmierzają bowiem do merytorycznej zmiany treści uzasadnienia wyroku, a w konsekwencji do podważenia prawidłowości podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia. Polemika ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie niewątpliwie wykracza poza zakres zastosowania instytucji uregulowanych w art. 156, art. 157 i art. 158 P.p.s.a. Ponowne rozstrzyganie przez Sąd kwestii posługiwania się przez wnioskodawcę nazwiskiem z przyimkiem "von" jest niedopuszczalne, ponieważ merytoryczne odniesienie się do powyższego zagadnienia prowadziłoby do nadania wnioskowi strony charakteru właściwego środkowi zaskarżenia od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.