Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 599/20 oddalił skargę E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2019 r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działkach nr [...],[...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2020 r. z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącej kasacyjnie brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, że inwestor będzie mógł zainicjować postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ośmiu budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej.
Z kolei po uzyskaniu ostatecznej decyzji w tym przedmiocie inwestor będzie uprawniony do rozpoczęcia prac budowlanych. Ponadto skarżąca kasacyjnie wskazała, że poprzednio wydane decyzje organu pierwszej instancji zostały uchylone przez Kolegium, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w podobnej sprawie prowadzonej pod sygn. akt II SA/Rz 1046/19 prawomocnym wyrokiem z 16 grudnia 2019 r. uchylił decyzję organu odwoławczego wydaną w tym samym przedmiocie dla identycznego zamierzenia inwestycyjnego tego samego wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77).
Stosownie natomiast do art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tak więc w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, żądanie takie powinno zostać potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia sądu w trybie przewidzianym w art. 61 § 4 p.p.s.a. Powoduje to, że zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., ile wymaga uwzględnienia treść art. 61 § 4 p.p.s.a. A zatem odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez Sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 2 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 599/20 odmówił skarżącej wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2020 r., nr [...]. Sąd wskazał, że rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odbywa się bez dokonania oceny potencjalnej wadliwości tej decyzji, a ogranicza się wyłącznie do weryfikacji, czy w związku z jej wykonaniem zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu decyzja ustalająca warunki zabudowy nie uprawnia sama w sobie do realizacji obiektu budowlanego, a jedynie do wystąpienia przez inwestora do właściwego organu administracji architektoniczno–budowlanej o uzyskanie stosownego pozwolenia na budowę. Podzielając więc nawet szerokie rozumienie wykonania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy Sąd podniósł, że ewentualne trudne do odwrócenia skutki związane ze zrealizowaniem inwestycji mogą wystąpić w związku z wykonaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
A zatem wystąpienie przez inwestora do właściwego organu o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi w stosunku do skarżącej okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaniem Sądu skarżąca nie wykazała więc w jaki sposób wykonanie decyzji o warunkach zabudowy może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zwłaszcza, że ewentualna decyzja o pozwoleniu na budowę może stanowić odrębny przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego, a co za tym idzie – również przedmiot merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie jej wykonania.
Jak wynika z akt sprawy, powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone, co doprowadziło do jego uprawomocnienia się. W tej sytuacji NSA, rozpoznając obecnie ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2020 r., jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 p.p.s.a.
Oceniając zatem w powyższym zakresie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zawarty w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że nie zawiera on żadnych dodatkowych argumentów w stosunku do wniosku zawartego w skardze, który nie został uwzględniony przez Sąd pierwszej instancji. Wniosek ten jest niemal identyczny w swej treści z poprzednim wnioskiem i nie zawiera stosownych twierdzeń i dokumentów na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Oznacza to, że skarżąca nie wykazała zmiany okoliczności, które można by rozpatrywać w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, że etap procesu inwestycyjno-budowlanego, w którym następuje uzyskanie warunków zabudowy, nie powoduje żadnych skutków, w tym uciążliwości dla terenów sąsiednich. Istotne znaczenie ma okoliczność, że decyzja o warunkach zabudowy nie stanowi aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym praw strony w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków.
W szczególności nie może powodować takich skutków możliwość uzyskania w przyszłości decyzji o pozwoleniu na budowę. Tak więc sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny mając zatem na uwadze art. 61 § 4 p.p.s.a nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 2 lipca 2020 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.