Uzasadnienie
J. G. (dalej jako skarżący) w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Jelenia Góra z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] nakazującą skarżącemu rozbiórkę części budynku gospodarczego położonego na posesji przy ul. J. [...] (dz. nr [...]) w J. W skardze tej, powołując się na art. 61 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej jako DWINB) a w razie jego nieuwzględnienia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez WSA we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ przedłożył do akt sprawy własne postanowienie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] znak: [...], którym wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji (k. 16 akt sądowych). Organ w postanowieniu tym stwierdził, że nie występują przesłanki negatywne uniemożliwiające wstrzymanie wykonania decyzji. Nie stoi temu na przeszkodzie także interes publiczny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie zajmował się kwestią wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i wyznaczył termin rozprawy w niniejszej sprawie.
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 736/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę wniesioną przez skarżącego.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Podniósł stosowne zarzuty i przedstawił ich uzasadnienie. Wśród wniosków skargi kasacyjnej znalazł się wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Jelenia Góra z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku gospodarczego położonego na posesji przy ul. J. [...] (dz. nr [...]) w J. na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 192 P.p.s.a. (powinno być art. 193 P.p.s.a.). Skarżący podnosi, że skutkiem realizacji przedmiotowej decyzji jest niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W jego ocenie z uwagi na oddalenie skargi przez WSA we Wrocławiu zachodzi obecnie potrzeba wstrzymania decyzji PINB jako ostatecznej i wykonalnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku przez Sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucję wstrzymania wykonania aktu lub czynności reguluje art. 61 P.p.s.a. Zasadniczo wniesienie skargi nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (§ 1). W ramach wyjątku od tej zasady przewidziano możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez organ administracyjny (art. 61 § 2 P.p.s.a.) lub przez sąd administracyjny po przekazaniu mu skargi wniesionej za pośrednictwem organu (art. 61 § 3 P.p.s.a.).
W pierwszym wypadku jest to dozwolone w terminie określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. do czasu przekazania skargi sądowi, w drugim – od chwili wpływu akt do sądu. Adresatem zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie aktu lub czynności w zależności od podstawy prawnej będzie zatem albo organ, albo sąd. Jeżeli w podstawie powołano art. 61 § 2 P.p.s.a., wniosek powinien rozpoznać organ. Rozpoznanie wniosku przez sąd w takiej sytuacji jest możliwe po wezwaniu strony do uzupełnienia wniosku o wskazanie prawidłowej podstawy prawnej a także przez powołanie się na jedną z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Jeżeli jako podstawę wniosku strona podała art. 61 § 3 P.p.s.a., jego adresatem jest sąd. Organ może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności przy spełnieniu wskazanych w art. 61 § 2 P.p.s.a. warunków zarówno na wniosek jak i z urzędu. Brak rozstrzygnięcia organu w tym zakresie powoduje, że wniosek rozpozna sąd bez potrzeby jego ponawiania.
Jednocześnie podkreślić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez organ w pierwszym lub drugim wypadku czyni postępowanie przed sądem administracyjnym w tej kwestii bezprzedmiotowym (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r., FZ 143/04, niepubl.), chyba że wniosek adresowany do sądu organ rozpoznał tylko w części.
Bezprzedmiotowość takiego wniosku skutkuje jego oddaleniem, a nie umorzeniem postępowania. Ustawa P.p.s.a. podstawę umorzenia postępowania wskazuje w ściśle określonych przepisach (art. 118 § 2, art. 130 § 1, art. 161, 189, 282 § 2), wśród których nie ma odwołania do art.
- 61. Wskazane w ustawie wypadki odnoszą się do całkowitego umorzenia postępowania sądowego, podczas gdy postępowanie o ochronę tymczasową jest postępowaniem incydentalnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie zawarty przez skarżącego w skardze kasacyjnej podlega oddaleniu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że DWINB przekazując skargę do sądu administracyjnego wydał w dniu [...] września 2018 r. postanowienie o wstrzymaniu wykonania własnej, zaskarżonej skargą decyzji z [...] lipca 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB dla Miasta Jelenia Góra z dnia [...] maja 2018 r. o nakazie rozbiórki, której to wstrzymania domaga się skarżący wnosząc skargę kasacyjną. Skoro na etapie postępowania przed sądem I instancji zaskarżona decyzja została wstrzymana przez organ, to wstrzymanie to dotyczy także utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Z przepisów K.p.a. wynika, że wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji - art. 130 § 2 K.p.a. Wobec tego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, która jest efektem rozpoznania odwołania i jako ostateczna podlegałaby wykonaniu powoduje, że wstrzymana wniesieniem odwołania decyzja organu I instancji także nie wywołuje skutków prawnych. Skoro wykonanie decyzji ostatecznej zostało wstrzymane to tym bardziej wstrzymaniu podlega decyzja nieostateczna wobec której samo wniesienie odwołania skutkuje wstrzymaniem jej wykonania.
Organ czy Sąd w razie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej, której skarga dotyczy, nie wypowiada się w odrębnym postanowieniu odnośnie do wstrzymania także decyzji organu I instancji bowiem skutkiem wstrzymania zaskarżonej decyzji ostatecznej (wydanej przez organ II instancji) jest także wstrzymanie wykonania utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w tym przypadku decyzji PINB.
Dodatkowo zaznaczyć należy, że sąd rozpoznając skargę w wyroku z dnia 5 grudnia 2018 r. skargę tę oddalił. Wobec powyższego skutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez organ, stosownie do art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a., utrzymuje się aż do czasu uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Zatem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a tym samym i decyzji organu I instancji trwa do czasu kiedy NSA wyrokiem swym oddali skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, zdaniem NSA, rozpatrywanie wniosku o wstrzymanie decyzji organu I instancji tj. PINB dla Miasta Jelenia Góra z [...] maja 2018 r. zawartego w skardze kasacyjnej, która de facto nadal pozostaje wstrzymana, jest bezprzedmiotowe i wniosek w tym zakresie zasługuje na oddalenie.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ powoduje automatycznie wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją. Wstrzymanie wykonania przez organ administracji wywiera takie same skutki prawne jak wstrzymanie przez sąd a zatem do czasu prawomocnego oddalenia skargi lub wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę skarżący nie jest zobowiązany do jej wykonania.
Należy zatem uznać, że obecnie niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania incydentalnego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, utrzymanej zaskarżoną decyzją, która to została wstrzymana przez organ odwoławczy na etapie wniesienia skargi. Kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta przez organ administracji.
Wobec powyższego NSA, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., odmawia uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, o czym orzeczono w sentencji.