Uzasadnienie
II OSK 1419 / 09
Wyrokiem z dnia 15 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi S. I. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] września 2008 r., którą to decyzją cofnięto S. I. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż S. I. w 1984 r. otrzymał pozwolenie na broń myśliwską.
Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. powiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń z uwagi na informację o toczącym się postępowaniu karnym w sprawie o czyn z art. 278 § 5 k.k. W toku postępowania organ uzyskał wywiad środowiskowy o stronie, a także informację z Polskiego Związku Łowieckiego o posiadaniu przez stronę uprawnień selekcjonerskich oraz o braku przynależności do Koła Łowieckiego. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r. Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim sygn. akt IV K [...] uznał S. I. winnym zarzucanego mu czynu z art. 278 § 5 k.k. tj. kradzieży energii, za co wymierzono mu karę grzywny.
Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Komendant Stołeczny Policji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.- zwanej dalej ustawą o broni i amunicji) cofnął S. I. pozwolenie na broń palną myśliwską.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. I. podnosząc, iż jest osobą niewinną, bowiem padł on ofiarą przestępczego działania osób, którym wynajmował lokal, a pozbawienie go możliwości uprawiania myślistwa jest wysoce krzywdzące, jako pozbawiające go możliwości wypoczynku poprawiającego stan zdrowia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż bezspornym w sprawie było to, że S. I. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] czerwca 2008 r. został skazany za czyn, o którym mowa w art. 278 § 5 k.k. Wskazując na treść art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji organ II instancji podkreślił, że ustawodawca nakazał właściwym organom Policji cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, została skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, jak miało to miejsce w niniejszym przypadku. Obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem publicznym wynika wprost z treści przepisów ustawy o broni i amunicji, które zabraniają wydania pozwolenia osobom spełniającym przesłankę zawartą w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy.
W skardze wniesionej przez S. I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż faktem jest, że S. I. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] czerwca 2008 r. za występek z art. 278 § 5 k.k.- kradzież energii elektrycznej. Skarżący odwołał się od tego wyroku, jednakże nieskutecznie z powodu uchybienia terminu do wniesienia apelacji. W wyjaśnieniach skierowanych do organu administracji podał przyczynę, dla której dobrowolnie poddał się karze, stwierdzając jednocześnie, że kradzieży energii elektrycznej dopuścili się wynajmujący pomieszczenie, dla którego był zainstalowany odrębny licznik prądu. Najemcy opuścili pomieszczenie przed kilku laty i skarżący nie sprawdził, w jakim stanie pozostawili licznik energii elektrycznej. Przez cały czas po wyprowadzeniu się najemców nie korzystał z prądu w opuszczonych pomieszczeniach i dlatego opłacał jedynie abonament. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ administracji oparł kontrolowaną decyzję jedynie na fakcie skazania S. I., a nie przeprowadził, z naruszeniem art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, analizy dotychczasowego zachowania skarżącego pod kątem jego cech charakteru, które uzasadniałyby zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia w ocenie Sądu, sam fakt skazania za przestępstwo przeciwko mieniu, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni może jej użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dlatego koniecznym jest logiczne powiązanie czynu zarzuconego skarżącemu z uzasadnionym niebezpieczeństwem użycia przez niego broni sprzecznie z prawem. Organ administracji, opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na wyroku Sądu karnego, nie przeprowadził ustaleń w tym kierunku, które mogłyby uzasadniać przesłankę z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Ze wskazanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie wymienionych przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) uchylił decyzję organu I i II insatncji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że fakt prawomocnego skazania S. I. za popełnienie przestępstwa z art. 278 § 5 k.k., tj. przestępstwa przeciwko mieniu, nie stanowi podstawy do zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni amunicji, a tym samym, że w doniesieniu do strony nie zachodzi uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy podczas, gdy obawa, o której mowa w ustawie o broni i amunicji występuje z mocy prawa z uwagi na obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni amunicji;
- 2. naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż organy Policji oparły się jedynie na fakcie skazania S. I., nie przeprowadzając z naruszeniem art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 2 k.p.a., analizy dotychczasowego zachowania strony pod kątem jego cech charakteru, podczas gdy z ustawy o broni i amunicji wprost wynika, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, przy czym przesłanką ustawową obligującą organ do cofnięcia pozwolenia na broń jest popełnienie przez posiadacza broni, któregokolwiek z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, Komendant Główny Policji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, iż ustawodawca przesądził, jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak podkreślił organ, osoby skazane za popełnienie przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwarzają uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z tego względu właściwy organ Policji, dysponując dowodami potwierdzającymi fakt, iż w stosunku do osoby posiadającej pozwolenie na broń zapadł prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo popełnione przeciwko mieniu, zobligowany jest cofnąć wydane jej pozwolenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Za zasadny należało uznać zarzut strony wnoszącej skargę kasacyjną naruszenia prawa materialnego art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 cyt. ustawy. Konstrukcja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jako przykład tzw. związania administracyjnego, nakłada na organ Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w katalogu art. 15 ust. 1 pkt 2- 6 powyższej ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji do dnia 1 stycznia 2004 r. przewidywał odmowę wydania pozwolenia na posiadanie broni w stosunku do osób, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą one użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.
Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje przy tym ku zaostrzeniu wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o pozwolenie na jej posiadanie. Zmiana ustawy dokonana przez art. 1 pkt 16 lit. a) ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52 poz. 451) oznacza, że celem ustawodawcy było rozszerzenie kręgu osób, którym posiadanie broni powinno być ograniczone, także na takie osoby, które naruszając obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, działając przeciwko szczególnie chronionym dobrom, takim jak życie, zdrowie i mienie, a nie posługiwały się przemocą lub groźbą bezprawną. Odmienna niż przedstawiona powyżej wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozbawiałaby tę zmianę prawnego znaczenia.
Analiza treści powyższej normy, była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09 (opubl. ONSAiWSA 2010 Nr 1, poz. 5). Stanowisko wyrażone we wskazanej wyżej uchwale skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie podziela. Odwołując się do przedstawionych w tej uchwale wywodów stwierdzić należy, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do osób, które zostały skazane za te czyny ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi, wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący.
Natomiast właściwy organ Policji w sytuacji, gdy ustali fakt prawomocnego skazania posiadacza broni orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mienia ma obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Tym samym nie można było podzielić odmiennego poglądu wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku. Podkreślenia przy tym wymaga też i ten wzgląd, że w skarżonym wyroku nie powołano się na żadne takie okoliczności, które upoważniałyby do odstąpienia od stanowiska zaprezentowanego we wskazanej wyżej uchwale.
W konsekwencji powyższego, za trafny należało również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 2 k.p.a. Wbrew opinii Sądu pierwszej instancji, co słusznie kontestuje organ II instancji, w stanie faktycznym niniejszej sprawy tj. wobec uznania winnym S. I. prawomocnego wyrokiem Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] czerwca 2008 r. sygn. akt IV K [...] dokonania zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 278 § 5 k.k. (tj. przestępstwa przeciwko mieniu), nie było koniecznym przeprowadzenie postępowania w zakresie wskazanym w skarżonym wyroku. Jednocześnie podkreślić trzeba, iż odmienna ocena przez skarżącego okoliczności związanych z popełnieniem przestępstwa nie może skutecznie podważać prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2008 r.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie uwagi wyżej przedstawione, dokona ponownej analizy wniesionej do Sądu skargi. Przytoczone wyżej okoliczności obligowały Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 p.p.s.a.