Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 897/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B. K. i E. K. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie jako PINB) z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...], którą w wyniku wznowienia postępowania odmówiono uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2017 r., znak [...]o umorzeniu postępowania w sprawie niewykończonego obiektu budowlanego (słupów i fundamentu budynku inwentarsko-składowego) zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w [...], stanowiącej własność A. M..
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawach dotyczących użytkowania i utrzymania obiektu budowlanego, objętych regulacją rozdziału 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332) przymiot strony przysługuje, co do zasady, podmiotom zobowiązanym do utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, czyli jego właścicielowi lub zarządcy. Podmioty te są potencjalnymi adresatami m.in. decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, wydawanej na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.
Należy mieć na uwadze, że konsekwencje prawne rozbiórki mogą skutkować powstaniem pewnych obciążeń także po stronie innych podmiotów, np. właścicieli gruntu graniczącego z obiektem, który ma być rozebrany. Udział właścicieli nieruchomości sąsiednich uzależniony jest od wykazania ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) dalej w skrócie jako K.p.a.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, aby wynik postępowania rozbiórkowego ww. obiektu budowlanego, mógł dotyczyć ich interesu prawnego. Nie wskazano w tym zakresie ani jakiekolwiek okoliczności ani przepisy prawa materialnego, w oparciu o które można byłoby go wywieść. Sam fakt posiadania tytułu prawnego do działki sąsiedniej względem tej, na której posadowiony jest obiekt budowlany, nie może stanowić źródła tego interesu. Brak wykazania, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania rzeczonego obiektu budowlanego posadowionego na działce stanowiącej własność A. M. skutkował uznaniem, że nie przysługuje im legitymacja procesowa w postępowaniu.
Skarżący posiadają zatem wyłącznie interes faktyczny, który nie jest wystarczający dla uznania ich za stronę przedmiotowego postępowania. Z tych względów nie można uznać, aby ziściła się w sprawie przesłanka wznowienia polegająca na pozbawieniu strony możliwości udziału w postępowaniu, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. K. i E. K., zaskarżając go w całości. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) dalej w skrócie jako P.p.s.a. poprzez nie zawieszenie z urzędu przez Sąd pierwszej instancji postępowania w sprawie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Wójta Gminy [...] o rozgraniczenie nieruchomości położonych w obrębie [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] będąca własnością A. M. oraz działka nr [...], będąca własnością B. E. K. i E. K., znak sprawy [...].
W oparciu o powyższe wniesiono o: 1) zwrócenie się przed Sąd do Wójta Gminy [...] o nadesłanie akt sprawy administracyjnej o rozgraniczenie nieruchomości, prowadzonej pod znakiem [...], a następnie załączenie nadesłanych akt i przeprowadzenie dowodu ze znajdujących się w aktach dokumentów, w szczególności wniosku o rozgraniczenie, protokołów i decyzji;
2) zwrócenie się przez Sąd do Starosty Powiatu [...] o nadesłanie akt sprawy prowadzonej pod znakiem [...]w przedmiocie zgłoszenia zamiaru budowy, a następnie załączenie nadesłanych akt i przeprowadzenie dowodu ze znajdujących się w nich dokumentów, w szczególności ze zgłoszenia zamiaru budowy z dnia [...] maja 2007 r. wraz z załącznikami oraz pisma Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2007 r.;
3) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz 4) zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżących kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Jedyny zarzut, jako została zawarty w skardze kasacyjnej dotyczy naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na niezastosowaniu art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i braku zawieszenia z urzędu postępowania w tej sprawie, mimo że – jak podnosi to strona skarżąca kasacyjnie – rozstrzygniecie tej sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania rozgraniczeniowego obejmującego działkę nr [...] będącą własnością A. M. oraz działkę nr [...] będąca własnością B. K. i E. K. W związku z powyższym tylko w zakresie tak sformułowanego zarzutu nastąpi kontrola zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zgodnie z powołanym przepisem sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe nie daje podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego skarżących kasacyjnie, który legitymizowałby ich do udziału w postępowaniu wznowieniowym jako tych stron, które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie niewykończonego obiektu budowlanego (słupów i fundamentu budynku inwentarsko-składowego) zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...] i stanowiącej własność A. M..
Podstawę do ustalenia posiadania przez dany podmiot przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym zawierają przepisy materialnego prawa administracyjnego. Strony skarżące kasacyjnie w skardze nie powołany żadnych przepisów prawa materialnego, w tym także przepisów Prawa budowlanego, które dałyby podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego B. K. i E. K. Trafnie przy tym Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał na okoliczności faktyczne, które mogą uzasadniać wyprowadzenie interesu prawnego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Z samego prowadzenia odrębnego sporu o rozgraniczenie nieruchomości nie można w okolicznościach tej sprawy wywieść interesu prawnego skarżących kasacyjnie, a tym samym nie było podstaw do stosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o zwrocie kosztów pomocy prawnej, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 P.p.s.a. przyznawane jest przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 P.p.s.a.