Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę B. P. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] listopada 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opatowie z dnia [...] września 2014 r., którą odmówiono stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opatowie z dnia [...] października 1999 r., nakazującej skarżącej wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 34,0 x 9,0 m na działce w miejscowości C., gm. T. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku B. P. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opatowie z dnia [...] października 1999 r. wobec niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśliła skarżąca w uzasadnieniu wniosku, wykonanie nakazu rozbiórki pozbawi jej rodzinę głównego źródła dochodu, jaki czerpią z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Ponadto z uwagi na trudną sytuację materialną i życiową koszty przeprowadzenia rozbiórki budynków przekraczają jej możliwości finansowe. Dokonanie rozbiórki jest zaś czynnością nieodwracalną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji powyższego przepisu wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Nie jest dopuszczalna, zatem samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez Sąd. Po drugie, postępowanie to dotyczy, co do zasady możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, choć nie wyklucza to dopuszczalności wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero, jednak gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Nie jest natomiast możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania skarżonej decyzji, którą jest decyzja organu II instancji. Podobnie, gdy przedmiotem skargi jest decyzja wydana w postępowaniu toczącym się w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, a taka sytuacja miała miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu jurysdykcyjnym – tutaj decyzji z dnia [...] października 1999 r. nakazującej skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego – bez uprzedniego wstrzymania wykonania decyzji organu II i I instancji, wydanych w trybie art. 162 K.p.a. Brak stosownego wniosku wraz ze stosownym uzasadnieniem, wykluczał możliwość udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej.
Niezależnie od powyższego zauważyć również trzeba, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy charakter kontrolowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach decyzji również wykluczał możliwość udzielenia stronie skarżącej takiej ochrony w odniesieniu do decyzji skarżonej w niniejszej sprawie. Były to bowiem decyzje wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej, którą nakazano wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Tymczasem, przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś (red.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 295; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r. sygn. SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, t. 1). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie.
Odmowny charakter kontrolowanych w sprawie decyzji wyklucza ustalenie takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, a tym samym nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych też przyczyn, decyzje o charakterze odmownym, co do zasady nie posiadają cechy wykonalności.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opatowie z dnia [...] października 1999 r. na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a.