Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H.. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ przesłał decyzję z dnia [...] na adres skarżącego w dniu 11 grudnia 2006 r. Po dwukrotnym awizowaniu w dniu 14 i 22 grudnia 2006 r. urząd pocztowy zwrócił Komendantowi Głównemu Policji przesyłkę pocztową zawierającą decyzję, ze względu na to, że nie została podjęta w terminie. Decyzję tą dołączono do akt sprawy i uznano za doręczoną w rozumieniu art. 44 § 4 K.p.a. Z uwagi na pozostawienie przez urząd pocztowy zawiadomienia, o którym mowa w art. 44 § 2 K.p.a., w skrzynce listowej w dniu 14 grudnia 2006 r., Sąd przyjął, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 28 grudnia 2006 r. Zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 29 stycznia 2007 r. Skarżący wniósł skargę w dniu 23 kwietnia 2007 r., czyli po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W skardze kasacyjnej od postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnosząc że decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] została skierowana na niewłaściwy adres ul. (...), zamiast na adres ul. (...) i z tego względu nie doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji w dniu 28 grudnia 2007 r. Skarżący otrzymał decyzję organu II instancji w dniu 26 marca 2007 r. i dopiero od tego momentu rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wskazał, że na adres ul (...) wysłana była decyzja organu I instancji oraz taki adres figuruje w odwołaniu, które strona skarżąca przesłała do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. Ponadto błąd w adresie na kopercie, w której została wysłana decyzja naprawiono przed wysłaniem przesyłki, poprzez przekreślenie nieprawidłowego numeru ulicy i wpisanie właściwego. Z tego względu należy uznać, że decyzja została wysłana na właściwy adres.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Funkcją doręczenia zastępczego jest zapewnienie szybkości postępowania i ochrona interesów stron, zwłaszcza o sprzecznych interesach. Doręczenie zastępcze nie może natomiast być traktowane jako zamknięcie drogi sądowej do ochrony interesów strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt SK 6/02). Za datę doręczenia pisma złożonego w urzędzie pocztowym, stosownie do treści art. 44 K.p.a., przyjmuje się datę odbioru pisma lub datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie sam przez się nie uniemożliwia podniesienia zarzutu, iż uchybienie terminu jest następstwem okoliczności związanych z tym doręczeniem, ani także obalenia domniemania doręczenia pisma.
Strona może w szczególności wykazywać, że nie zostało doręczone jej pismo w trybie zwykłym (do rąk własnych), ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym.
Przepis art. 44 § 2 K.p.a. reguluje doręczenie zastępcze poprzez pozostawienie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru (awiza) w miejscu zamieszkania adresata (umieszczenie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy posesji adresata). Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Ocena standardu prawidłowości doręczenia zastępczego nie odnosi się, bowiem do samego istnienia tej instytucji, lecz prawidłowej praktyki korzystania z niej.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny z góry przyjął, że decyzja została doręczona w trybie doręczenia zastępczego, nie rozważając wcześniej, czy pismo zostało wysłane na prawidłowy adres. Takie stanowisko jest wadliwe. Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie na jaki adres powinny być wysyłane pisma skarżącemu w postępowaniu administracyjnym. Początkowo pisma w tym postępowaniu (zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania, pismo z dnia [...]., decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...]) wysyłane były na adres ul. (...).
Skarżący lub któryś z członków jego rodziny odbierali wysyłane na ten adres pisma. Należy także zwrócić uwagę, że w odwołaniu od decyzji z dnia [...] skarżący jako swój adres podał ul. (...). Z drugiej jednak strony w aktach sprawy znajduje się również inny adres skarżącego ul. (...), a koperta, w której wysłano zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] zaadresowana była na adres ul. (...), a następnie przekreślono "(...)" i wpisano "(...)". W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wyjaśnił, że błąd w adresie na kopercie, w której została wysłana decyzja naprawiono, przed wysłaniem przesyłki do skarżącego, poprzez przekreślenie nieprawidłowego numeru ulicy (ul. (...)) i wpisanie właściwego (ul. (...)). Z adnotacji doręczającego na przesyłce (k. 81 akt administracyjnych) nie wynika, pod którym adresem w skrzynce pocztowej pozostawił zawiadomienie (awizo), co ma znaczenie także dlatego, że na przesyłce tej na kopercie przekreślono "(...)" i dopisano "(...)", zaś na potwierdzeniu odbioru jest adres "ul. (...)".
Mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego, jego funkcje, a także okoliczność, iż doręczenie zastępcze nie może stanowić zamknięcia drogi do sądowej ochrony interesów strony, Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności związane z prawidłowością doręczenia dokonanego w sposób zastępczy, a w szczególności, czy zaskarżona decyzja z dnia [...] została wysłana na prawidłowy adres oraz czy zawiadomienie (awizo) pozostawiono w miejscu zamieszkania skarżącego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.