Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2005 r. sygn. akt 7/IV SA 1773/03, po rozpoznaniu skargi W. i J. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. w przedmiocie nakazania opróżnienia budynku mieszkalnego, oddalił skargę i zasądził od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz Radcy prawnego K. B. kwotę 270 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktycznie i prawne sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją nr [...] z dnia listopada 2002 r. na podstawie art. 68 Prawa budowlanego nakazał W. i J. małż. K.:
- 1. opróżnienie budynku mieszkalnego położonego w O. przy ul. M.;
- 2. umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa życia i mienia oraz zakazie jego użytkowania;
- 3. zabezpieczenie obiektu przed dostępem osób trzecich;
- 4. usuniecie elementów obiektu stanowiących zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników ulicy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że obiekt został zniszczony przez pożar oraz zniszczony wodą przez akcję gaśniczą. Był domem drewnianym. Całkowicie zniszczone zostały 3 lokale mieszkalne. Budynek jest odłączony od prądu z wyjątkiem mieszkania K. Budynek nie nadaje się do użytkowania na potrzeby mieszkaniowe.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 15 kwietnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wobec oceny, że pożar drewnianego budynku zniszczył go w stopniu zagrażającym zawaleniem się, a pogorszyły ten stan skutki wody gaśniczej.
Małżonkowie K. w złożonej skardze twierdzili, że ich lokal mieszkalny jest w stanie technicznym nie zagrażającym bezpieczeństwu ludzi i podjęli decyzję o odbudowie lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił twierdzeń skarżących na temat dobrego stanu technicznego budynku, w którym to znajduje się ich lokal mieszkalny stanowiący przedmiot odrębnej własności.
Przesłanką wydania nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 68 Prawa budowlanego jest bezpośrednie zagrożenie zawalanie się budynku, w którym przebywają ludzie. Organ nadzoru budowlanego dokonuje specjalistycznej oceny stanu technicznego. W sprawie przedmiotowej organ dokonał jej po przeprowadzeniu oględzin 13 listopada 2002 r. i po wykonaniu opinii technicznej. Stwierdzono, że obiekt nie odpowiada wymogom ochrony przeciwpożarowej i stwarza stan zagrożenia katastrofą budowlaną.
Podnoszone przez skarżących możliwości naprawy nie są przedmiotem postępowania w sprawie, która nie dotyczy nakazu rozbiórki, a jedynie stanowi postępowanie zabezpieczające, w którym organ ma prawo nałożyć obowiązek opróżnienia budynku bądź wyłączenia go z użytkowania z powodu stanu zagrażającego bezpieczeństwu ludzi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w imieniu skarżących W. i J. K. r.pr. K. B. Skarga zarzuca:
- 1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) błędną wykładnię art. 68 Prawa budowlanego przez przyjęcie, ze decyzja o opróżnieniu budynku może być wydana na podstawie uznania inspektora nadzoru budowlanego bez możliwości przedstawienia dowodów przeciwnych i argumentów przeciwnych.
- 2) na podstawie art. 174 § 2 w/w ustawy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 233 Kpc w zw. z art. 106 § 2 i 5 p.p.s.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez skarżących.
Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Warszawie z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sad nie uwzględnił przedstawionych przez skarżących dowodów w postaci zdjęć i opinii sporządzonej przez kompetentną osobę na temat stanu technicznego obiektu, którego dotyczy decyzja.
Dowody te podważają ocenę tego stanu, przyjęta przez organ odwoławczy przy wydawaniu decyzji, inny był stan faktyczny na datę wydawania decyzji natomiast zupełnie inny w dacie orzekania Sądu po upływie 3 lat. Aktualnie budynek spełnia swoje funkcje i nadaje się do zamieszkiwania.
W tej sytuacji, zdaniem skarżących, Sąd naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów określoną w art. 233 Kpc w zw. z art. 106 § 3 i 5 ustawy p.p.s.a. Również naruszył przepis art. 68 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki taksatywnie wylicza art. 183 § 2 p.p.s.a.
Niniejsza skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. na zarzucie naruszenia prawa materialnego oraz na zarzucie naruszenia prawa procesowego, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że skuteczne postawienie takich zarzutów wymaga wykazania, że to Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zakończonym wydaniem zaskarżonego wyroku, dopuścił się tych naruszeń.
Nie stanowią więc uzasadnionej podstawy kasacyjnej zarzuty stawiane sądowi a podnoszone w stosunku do działań organów administracyjnych.
Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję o nakazie opróżnienia budynku mieszkalnego przez W. i J. K., wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 68 Prawa budowlanego z 1994 r. i to organy administracji stosowały wskazany przepis, a nie jak zarzuca skarga kasacyjna Wojewódzki Sąd Administracyjny. Nie mógł zatem Sąd naruszyć przepisu prawa materialnego art. 68 Prawa budowlanego, skoro go nie stosował. Sąd natomiast dokonał oceny decyzji, czy zastosowany przez organy przepis w aspekcie ustaleń faktycznych sprawy został prawidłowo zinterpretowany.
Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, które po jednoznacznym ustaleniu, że stan techniczny budynku w skutek pożaru oraz poprzez akcję gaśniczą stanowi zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, uznały konieczność jego opróżnienia.
Zgodnie z art. 68 Prawa budowlanego takich sytuacjach wymagane jest opróżnienie budynku, zakaz jego użytkowania i zabezpieczenie w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Z akt sprawy wynika, że wnioski ocenne o konieczności opróżnienia budynku organy wyprowadziły na podstawie oględzin budynku po pożarze i akcji gaśniczej, sporządzonego protokołu oraz opinii technicznej. Stanowisko organów nie jest dowolne i bezzasadne, jak to zarzuca skarga kasacyjna, a w pełni słuszne, podyktowane dbałością o bezpieczeństwo skarżących.
Zasadność takiego rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego zdaje się potwierdzać późniejsza decyzja administracyjna nakazująca rozbiórkę przedmiotowego budynku - wydana w odrębnym postępowaniu.
Zadaniem Sądu pierwszej instancji było zbadanie legalności decyzji zaskarżonej w aspekcie obowiązujących przepisów prawnych.
Sąd administracyjny zgodnie z obowiązującą zasadą dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i stan prawny z daty wydawania decyzji. Tej kontroli w sposób prawidłowy dokonał Sad pierwszej instancji. Dlatego też należy podzielić stanowisko, iż złożona w toku postępowania sądowoadminstarcyjnego ocena rzeczoznawcy budowlanego, dotycząca nie budynku ale tylko mieszkania małż. K. znajdującego się w tym budynku i obrazująca stan tego mieszkania po 3 latach od nakazu opróżnienia, jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji zaskarżonej.
Nie jest to jak zarzuca skarga kasacyjna dowolność w ocenie dowodów, ani przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Jak zaznaczono, to nie Sąd lecz organ wydający zaskarżoną decyzję ma obowiązek wydać ją na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, istniejącego w dacie wydawania decyzji. Sąd natomiast ocenia legalność decyzji, czyli jej zgodność z prawem.
Chybiony jest zatem zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisów postępowania - art. 233 Kpc w zw. z art. 106 § 2 i 5 p.p.s.a.
Wykazana wyżej bezzasadność zarzutów skargi kasacyjnej przesądza o jej oddaleniu.
Z mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.