Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SAB/Wa 391/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." odrzucił skargę R. Z. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia 8 sierpnia 2020 r.
W uzasadnieniu wskazano, że sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2-3 i art. 4 p.p.s.a. Skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bowiem bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania jej skargi wniesionej w trybie art. 227 k.p.a.
Skargę kasacyjną na to postanowienie złożyła R. Z., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi, a także art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie z zakresu prawa budowlanego i podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Autorka skargi kasacyjnej zaznaczyła, że art. 146 ust. 4 Konstytucji RP jako kompetencje Rady Ministrów wymienia koordynację i kontrolę pracy organów administracji rządowej, a co za tym idzie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, którego bezczynności dotyczyła skarga, jako centralny organ administracji rządowej, podlega kontroli Rady Ministrów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podnosząc, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, wskazać należy, że z art. 182 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Należy zauważyć, że w tym przepisie ustawodawca używa zwrotu "może rozpoznać", co świadczy o tym, że w przypadku postanowień rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zależy od oceny Sądu. Przedmiot niniejszej sprawy nie uzasadniał przeprowadzenia rozprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wystarczające będzie rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Nie można zgodzić się z autorką skargi kasacyjnej, że złożona przez R. Z. skarga podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 tego przepisu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Skarga R. Z. dotyczy bezczynności Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania skargi z 8 sierpnia 2020 r., w której zarzuciła Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego i podległym mu urzędnikom liczne zaniedbania i nienależyte wykonywanie zadań, a także naruszenie praworządności polegające na nienależytym załatwieniu podania o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej jej przeprowadzenie okresowych kontroli stanu technicznego instalacji gazowych, elektrycznej i piorunochronnej budynku mieszkalnego na działce nr [...] w I. oraz przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego tego budynku. Podniosła również zarzut celowego pomijania jej interesu prawnego w tym postępowaniu.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował powyższą skargę jako wniesioną w trybie Działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego "Skargi i wnioski". Zgodnie z zawartym w tym Dziale art. 227 przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Podkreślić należy, że postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w całości w Dziale VIII K.p.a. jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie - zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi - nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub sądowoadministracyjnego. Zawiadomienie to ma co prawda postać czynności materialno-technicznej, jednak nie prowadzi do konkretyzacji przez organ administracji publicznej określonych przepisami prawa obowiązków i uprawnień strony.
Wskazuje tylko reakcję organu na zasygnalizowany problem w jego funkcjonowaniu. Z istoty swej skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania i ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Jej przedmiotem jest zatem ocena sposobu działania organu i jego pracowników, nie dotyczy bezpośrednio uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa (por. K. Wojciechowska [w:] M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 1022, a także postanowienie NSA z 19.01.2016 r. sygn. akt II OSK I OSK 3433/15). Zaznaczyć należy, że takiego uprawnienia lub obowiązku nie wskazano w skardze kasacyjnej, nie powołano się też na żaden przepis prawa, z którego mogłyby one wynikać.
W tej sytuacji nie jest usprawiedliwiony również zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie uznał, że bezczynność w rozpoznaniu skargi wniesionej w trybie art. 227 k.p.a. nie wchodzi w zakres właściwości sądów administracyjnych określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. i prawidłowo odrzucił skargę R. Z. ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.