Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 301/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw Z. I. i C. I. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2022 r., znak KOC/6874/Ar/21, w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 11 stycznia 2022 r., KOC/6874/Ar/21, na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a."), art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1372, ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania B. i W. H. od decyzji Zarządu Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy (dalej: "organ I instancji") nr 114/2021 z dnia 1 października 2021 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji nr 125/2019 z dnia 2 lipca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce o nr ew. [...] położonej w obr. [...] przy ul. [...] w Warszawie, orzekło na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Zarząd Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy decyzją nr 125/2019 z dnia 2 lipca 2019 r., wydaną na wniosek C. I., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R. (dalej: "inwestor"), ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce o nr ew. [...] położonej w obr. [...] przy ul. [...] w Warszawie. Decyzja ta, jak wynika z jej rozdzielnika, została skierowana jedynie do wnioskodawcy oraz do D. G. Wnioskiem z dnia 10 marca 2020 r. B. i W. H. (dalej: "wnioskodawcy", "odwołujący") wystąpili o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, a o decyzji dowiedzieli w dniu 13 lutego 2020 r., w wyniku złożonego przez nich w dniu 28 stycznia 2020 r. wniosku o wydanie kopii dokumentów w trybie dostępu do informacji publicznej.
Zarząd Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy postanowieniem nr 229/2020 z dnia 7 sierpnia 2020 r. wznowił przedmiotowe postępowanie. Na powyższe postanowienie inwestor złożył zażalenie. Postanowieniem KOC/4998/Ar/20 z dnia 29 października 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
Decyzją nr 114/2021 z dnia 1 października 2021 r. Zarząd Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji ostatecznej. Zarząd podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, rozpatrując zażalenie inwestora na postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania w niniejszej sprawie wskazało, że "w jego ocenie 30-dniowy termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. nie został przez stronę dotrzymany (...). Państwo I. w listopadzie 2018 r. otrzymali decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce przy ul. [...] w Warszawie.
Również w listopadzie 2018 r. została wydana decyzja o warunkach zabudowy inwestycji na ww. działce (...). B. i W. H. mieszkają w sąsiedztwie działki, której dotyczy postępowanie. Budowa na działce rozpoczęła się we wrześniu 2019 r. Zgodnie z obowiązującym prawem, na terenie budowy w miejscu widocznym od strony drogi publicznej lub dojazdu do takiej drogi, na wysokości umożliwiającej jej odczytanie, została umieszczona tablica informacyjna. Na tablicy podana została informacja o numerze i dacie wydania pozwolenia na budowę. Warunki zabudowy to jeden z podstawowych dokumentów niezbędnych do rozpoczęcia budowy inwestycji na terenie bez planu miejscowego - bez niego niemożliwe jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Tym samym należało przyjąć, że skoro wnioskodawcy maksymalnie we wrześniu 2019 r. dowiedzieli się o decyzji o pozwoleniu na budowę, to najpóźniej w tej samej dacie dowiedzieli się o decyzji o warunkach zabudowy. Zatem od września 2019 r. powinien być liczony miesięczny termin na złożenie podania o wznowienie postępowania. Również, jak wynika z pisma inwestora, wielokrotnie rozmawiał on z Państwem B. i W. H. na temat inwestycji i informował o wydanej decyzji o warunkach zabudowy (...). Tym samym, biorąc pod uwagę wskazane przez organ II instancji fakty, Zarząd Dzielnicy Włochy stwierdził, że wnioskodawcy (...) nie udowodnili, że datą, w której dowiedzieli się o decyzji był 13 luty 2020 r.".
B. i W. H. złożyli odwołanie od powyższej decyzji, podtrzymując twierdzenie, że o wydaniu decyzji ostatecznej dowiedzieli się w dniu 13 lutego 2020 r. Zaprzeczyli, że widzieli na terenie budowy tablicę informacyjną, oraz że mieli prowadzić z inwestorem rozmowy na temat realizowanej inwestycji.
Kolegium rozpatrując wniesione odwołanie uznało, że brak jest podstaw do podważenia twierdzeń odwołujących, że o decyzji Zarządu Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy nr 125/2019 z dnia 2 lipca 2019 r. dowiedzieli się w dniu 13 lutego 2020 r., kiedy to kopia decyzji została im doręczona w trybie dostępu do informacji publicznej. Podstaw do podważenia twierdzeń odwołujących nie dają w szczególności wyniki postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Z przedłożonych przez organ I instancji akt sprawy nie wynika, że na terenie realizowanej inwestycji została zamieszczona tablica informacyjna, wymagana przepisami prawa budowlanego. To, że obowiązek zamieszczenia takiej tablicy należy do obowiązku inwestora, nie wystarcza do stwierdzenia, że inwestor z takiego obowiązku się wywiązał.
W ocenie SKO, nawet gdyby przyjąć, że tablica taka została przez inwestora zgodnie z wymaganiami umieszczona, to (na co słusznie zwracają uwagę odwołujący) zawierałaby co najwyżej informację o wydaniu pozwolenia na budowę. Obowiązujące regulacje nie nakładają na inwestora obowiązku zamieszczania na takiej tablicy informacji na temat wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Okoliczność, że w przypadku braku planu miejscowego dla terenu inwestycji, pozwolenie na budowę musiałoby zostać poprzedzone ustaleniem w drodze odrębnej decyzji administracyjnej warunków zabudowy, nie wystarcza, zdaniem Kolegium, do uznania, że wraz z uzyskaniem wiedzy o wydaniu pozwolenia na budowę uzyskuje się wiedzę o wydaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wiedza na temat obowiązujących procedur administracyjnych nie jest wiedzą powszechną, nie wszyscy mają obowiązek ją posiadać, a co za tym idzie, jej brak nie może pociągać za sobą negatywnych konsekwencji dla zainteresowanych, a takie negatywne konsekwencje próbuje wyciągnąć wobec wnioskodawców organ I instancji.
Zdaniem SKO brak jest również dowodu na to, że inwestor informował odwołujących o wydaniu na jego rzecz decyzji ustalającej warunki zabudowy, a w szczególności - by odwołujący tą drogą uzyskali wiedzę na temat decyzji Zarządu Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy nr 125/2019 z dnia 2 lipca 2019 r. Ciężar dowodu w tym przypadku, podobnie jak w przypadku twierdzeń o tablicy informacyjnej, spoczywał na organie I instancji. Zarząd Dzielnicy Włochy obowiązkowi temu nie sprostał.
Kolegium podkreśliło, że organ I instancji przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczone w postanowieniu SKO z dnia 29 października 2020 r. (sygn. akt KOC/4998/Ar/20) stanowisko składających zażalenie Z. i C. I. co do niedotrzymania przez odwołujących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, błędnie przypisując je Kolegium. Tymczasem Kolegium w ogóle stanowiska w tej kwestii nie zajęło, ograniczając swe rozstrzygnięcie do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, stosownie do art. 134 k.p.a.
Jak wynika z przedstawionych powyżej okoliczności, zdaniem Kolegium, B. i W. H. dowiedzieli się o decyzji Zarządu Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy nr 125/2019 z dnia 2 lipca 2019 r., w dniu 13 lutego 2020 r. Jeśli, zdaniem organu I instancji, odwołujący uzyskali o niej informację w innej dacie, okoliczność ta powinna zostać należycie udokumentowana w aktach sprawy. Nie wystarcza w tym przypadku uprawdopodobnienie, konieczne jest wykazanie, że do uzyskania wiedzy na temat decyzji doszło w dacie innej niż wskazywana przez wnioskodawców.
Z tych też względów Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja ta bowiem została, wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Kolegium wskazało w szczególności, by stosownie do art. 149 § 2 k.p.a., organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, kończąc je jedną z decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i 2 k.p.a.
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję złożyli Z. i C. I. (dalej: "skarżący").
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy - organ pierwszej instancji ustalił kompleksowo stan faktyczny sprawy.
Mając na względzie wskazany zarzut, skarżący wnieśli o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji;
- 2) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem skarżących, organ odwoławczy wadliwie wydał decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., bowiem organ pierwszej instancji, prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonując następnie oceny, jaką datę należy uznać za datę dowiedzenia się przez B. i W. H. o decyzji. O zamieszczeniu tablicy informacyjnej i rozmowach inwestorów z wnioskodawcami na temat decyzji o warunkach zabudowy organ I instancji dowiedział się od Z. i C. I. W opinii skarżących, występujące w sprawie wątpliwości, organ odwoławczy mógł wyeliminować, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a.
Skarżący pomimo świadomości zakresu kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. określonego w art. 64e p.p.s.a., wskazali dodatkowo, że analogiczna sytuacja dotycząca wznowienia postępowania miała miejsce także w zakresie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej co do przedmiotowej inwestycji. W tamtym postępowaniu B. i W. H. także złożyli wniosek o wznowienie postępowania w tej samej dacie na tych samych podstawach faktycznych i prawnych. W sprawie zostały zebrane te same dowody. Na ich podstawie - w związku ze stwierdzeniem przekroczenia przez wnioskujących jednomiesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania - najpierw Prezydent m.st. Warszawy decyzją nr 62/2021 z dnia 22 marca 2021 r., znak: UD-XVI-WAB-AAB.6740.200.2019. DPA (35.KKO), umorzył w całości postępowanie wznowieniowe, a następnie Wojewoda Mazowiecki decyzją nr 719/OPON/2021 z dnia 22 września 2021 r., znak: WI-II.7840.3.7.2021.EL, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st.
Warszawy. Fakt, że w jednej ze spraw, opierając się o identyczne dowody, organy obu instancji uznały, że miesięczny termin został uchybiony przez wnioskodawców, a w drugiej - analogicznej - organ odwoławczy zwraca sprawę do ponownego rozpoznania jako nie w pełni wyjaśnioną prowadzi do poderwania zaufania obywatela do organów administracji publicznej, a tym samym stanowi obrazę art. 8 k.p.a.
W ocenie skarżących, wobec podniesionych okoliczności, sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Organ w odpowiedzi na sprzeciw, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując sprzeciw wskazał, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną w szczególności wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy, a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności, nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a.
Sąd ocenił, że wbrew zarzutowi postawionemu w sprzeciwie, zaskarżona decyzja, nie została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Podzielił stanowisko organu odwoławczego dotyczące braku podstaw do podważenia twierdzeń odwołujących, że o decyzji organu I instancji z dnia 2 lipca 2019 r., dowiedzieli się dopiero w dniu 13 lutego 2020 r. w wyniku złożonego przez nich do Urzędu Dzielnicy Włochy wniosku o wydanie kopii dokumentów w trybie dostępu do informacji publicznej. Uznał też, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego zgodnie z jego podstawowymi zasadami określonymi w przepisach art. 7 k.p.a. oraz w art. 77 § 1 k.p.a., opierając swoje stanowisko na błędnym założeniu, że wnioskodawcy o decyzji o warunkach zabudowy mogli i powinni się dowiedzieć z tablicy informacyjnej oraz na nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzeniach inwestorów o przekazaniu wnioskodawcom informacji na temat decyzji o warunkach zabudowy.
Z przedłożonych SKO przez organ I instancji akt sprawy nie wynika, że na terenie realizowanej inwestycji została zamieszczona tablica informacyjna, wymagana przepisami prawa budowlanego. Ponadto, czego nie dostrzegł organ I instancji, nawet gdyby przyjąć, że tablica taka została przez inwestora zgodnie z wymaganiami umieszczona, to, zawierałaby tylko informację o pozwoleniu na budowę.
Według Sądu, Kolegium słusznie oceniło, że wiedza na temat obowiązujących procedur administracyjnych, nie jest wiedzą powszechną i nie wszyscy mają obowiązek ją posiadać, zatem jej brak nie może pociągać za sobą negatywnych konsekwencji dla zainteresowanych. Taka właśnie ocena organu odwoławczego, jest wbrew argumentacji zawartej w sprzeciwie, zgodna zasadami prawidłowego rozumowania wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sprzeczne natomiast z powyższymi zasadami, było przyjęte przez organ I instancji, dowolne i niewynikające z materiału dowodowego założenie o wiedzy wnioskodawców, co do konieczności uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy. Założenie to skutkowało błędnym ustaleniem organu I instancji, że wnioskodawcy z chwilą rozpoczęcia robót, a więc we wrześniu 2019 r., dowiedzieli się z tablicy informacyjnej o decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem w tej samej dacie powzięli również wiedzę o decyzji o warunkach zabudowy.
Sąd podzielił również ocenę organu odwoławczego o braku w aktach sprawy dowodu na to, że inwestor informował wnioskodawców o uzyskaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy, a w szczególności – by wnioskodawcy tą drogą uzyskali informację na temat decyzji Zarządu Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy nr 125/2019 z dnia 2 lipca 2019 r., pozwalającą im na sformułowanie wniosku o wznowienie postępowania.
Podsumowując Sąd zaznaczył, że organ I instancji naruszył wspomniane wyżej przepisy postępowania, poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Została zatem spełniona przesłanka wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania.
W ocenie Sądu, Kolegium zasadnie uznało konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji, stosownie do art. 149 § 2 k.p.a., postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy i zakończenia go jedną z decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i 2 k.p.a. Organ odwoławczy wyraźnie wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz że jej zakres konieczny do wyjaśnienia, ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczność przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, nie pozwala na zastosowanie regulacji przewidzianej w art. 136 k.p.a.
Zdaniem Sądu, nie może zostać uwzględniona, zaprezentowana w sprzeciwie argumentacja, dotycząca wznowienia postępowania w zakresie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej co do przedmiotowej inwestycji. Wskazać bowiem należy, że zasada wyrażona w art. 8 § 2 k.p.a., nie oznacza, że organ administracji, dostrzegając podobieństwo załatwianej sprawy do spraw załatwianych wcześniej, zawsze musi wydać decyzję analogiczną do decyzji wydanych wcześniej.
Z powyższych przyczyn, działając na zasadzie art. 151a § 2 p.p.s.a. Sąd oddalił sprzeciw, uznając stanowisko w nim wyrażone za nieuzasadnione.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł profesjonalny pełnomocnik Z. I. i C. I., zaskarżając go w całości.
Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy w sprawie miało miejsce bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy - organ pierwszej instancji ustalił kompleksowo stan faktyczny sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżących kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powielił błędne założenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o braku ustalenia przez organ I instancji stanu faktycznego, a tym samym o wystąpieniu w sprawie przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. oraz że organ I instancji oparł się na nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzeniach inwestorów co do przekazania wnioskodawcom wiedzy na temat decyzji o warunkach zabudowy.
Skarżący podnieśli, tak jak w postępowaniu przed Sądem I instancji, że jeśli nawet można mówić o jakichś występujących w sprawie wątpliwościach (choć w ocenie skarżących takowe nie występowały), organ drugiej instancji mógł je wyeliminować, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. Użycie trybu określonego w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i w sposób wyczerpujący uzasadni istnienie przesłanek zawartych w tym przepisie. Zdaniem skarżących, organ odwoławczy powinien wykazać, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Argumentacja Sądu w tym zakresie ograniczyła się wyłącznie do zacytowania małego fragmentu Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie bez podania jakichkolwiek konkretów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 182 § 2a p.p.s.a. skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji jest rozpoznawana na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do 182 § 3 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Stosownie do powyższej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
W myśl art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W świetle przywołanych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji przy ocenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił trafne stanowisko organu odwoławczego, co do naruszenia przepisów postępowania przez Zarząd Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy, poprzez dowolną ocenę zebranego z sprawie materiału dowodowego, w tym braku podstaw do kwestionowania twierdzeń odwołujących, że o decyzji organu I instancji z dnia 2 lipca 2019 r., dowiedzieli się dopiero w dniu 13 lutego 2020 r. w wyniku złożonego przez nich wniosku o wydanie kopii dokumentów w trybie dostępu do informacji publicznej. Organ I instancji błędnie uznał, że tablica informacyjna może być traktowana jako dowód wydania decyzji o warunkach zabudowy, a co z tym idzie, odwołujący mogli dowiedzieć się o wydaniu tej decyzji z umieszczonej na terenie budowy tablicy.
Właściwie też Sąd I instancji ocenił uznanie przez SKO jako naruszenie przepisów postępowania (art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a.), przyjęcie przez organ I instancji twierdzeń inwestorów o poinformowaniu odwołujących o uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy twierdzenia te nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym. Jeśli, zdaniem organu I instancji, odwołujący uzyskali informację o decyzji o warunkach zabudowy w innej dacie, okoliczność ta powinna zostać należycie udokumentowana w aktach sprawy.
Przedstawione okoliczności świadczą o spełnieniu pierwszej przesłanki warunkującej zastosowanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. ("gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania").
Sąd I instancji trafnie ocenił zaistnienie również i drugiej przesłanki rozstrzygnięcia kasacyjnego ("konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie"). Otóż kluczowymi elementami w postępowaniu kontrolowanym przez Sąd I instancji, to jest w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, jest przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Zatem w pierwszym rzędzie organ prowadzący postępowanie jest zobligowany do zweryfikowania istnienia podstawy wznowienia postępowania, w tym przypadku zweryfikowania, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Następnie powinien podjąć odpowiednie czynności procesowe zmierzające do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W zależności od poczynionych przez organ ustaleń postępowanie w sprawie wznowienia postępowania powinno zakończyć się wydaniem jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 151 k.p.a. Jak z powyższego wynika, skala tego postępowania dalece wykracza poza zakres postępowania, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Ponadto, jak trafnie wywiódł Sąd I instancji, organ odwoławczy nie mógł rozstrzygnąć merytorycznie, albowiem takie rozstrzygnięcie naruszyłoby wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela też pozytywną ocenę Sądu I instancji, dotyczącą określenia w uzasadnieniu decyzji Kolegium, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz że konieczne do wyjaśnienia sprawy (ze względu na istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie) jest przeprowadzenie przez organ I instancji, stosownie do art. 149 § 2 k.p.a., postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy i zakończenia go jedną z decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i 2 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.