Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA 217/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę B. Ś. na uchwałę Sejmiku Województwa Śląskiego z [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego powołując się na art. 58 § 1 pkt. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w Katowicach z dnia [...] listopada 2011 r. numer [...], w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wskazał, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały może skutkować obsadzeniem pustego mandatu radnego sejmiku województwa, co spowodowałoby nieodwracalne skutki i bezprzedmiotowość niniejszego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przesłał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały zawarty w skardze kasacyjnej z 17 maja 2012 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z właściwością, wskazując że akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną zostaną przesłane po upływie terminu z art. 179 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na rozbieżność numeru zaskarżonej uchwały wskazanej w skardze kasacyjnej i w zaskarżonym postanowieniu wniosek o wstrzymanie można było rozpoznać dopiero po nadesłaniu akt sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak wynika z zaskarżonego postanowienia oraz akt administracyjnych uchwała o wygaśnięciu mandatu skarżącego ma numer [...]. Zatem przedmiotem zaskarżenia jest uchwała numer [...].
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uchwale z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSA i WSA z 2007 r., nr 4, poz. 77, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w postępowaniu kasacyjnym wszczętym wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie przez ten Sąd wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wprawdzie w powołanej uchwale kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji połączona została z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę to brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia niedopuszczalności zastosowania tej instytucji w przypadku odrzucenia skargi przez Sąd I instancji. Skoro podstawowym celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zapewnienie możliwie maksymalnej efektywności sądowej kontroli administracji przez stworzenie warunków zapewniających skuteczną realizację orzeczenia sądowego, to należy dopuścić również możliwość ochrony tymczasowej w przypadku odrzucenia skargi. Uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi może doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu, który wywołał już nieodwracalne lub trudne do odwrócenia skutki albo wyrządził już skarżącemu znaczną szkodę, a wtedy sądowa kontrola miałaby charakter iluzoryczny.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności unormowana przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczy tylko takich sytuacji, w których wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nadto podkreślenia wymaga, że w ramach postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej jego oceny, tj. czy jest on zgodny z prawem (zaskarżony akt do momentu jej uchylenia korzysta z domniemania zgodności z prawem).
Na tle brzmienia tego przepisu zauważyć należy, iż szkoda, o jakiej w nim mowa nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez ewentualny późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie stanu rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może być niemożliwy lub może nastąpić tylko przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż charakter takiej szkody miałby fakt obsadzenia wolnego mandatu radnego w sytuacji, gdy postępowanie ze skargi B. Ś. na uchwałę Sejmiku Województwa Śląskiego w Katowicach z dnia [...] listopada 2011 r., w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., a tym samym wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając powyższe okoliczności postanowił jak w sentencji.