Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 października 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1542/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] s.c. w K. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie uznania praktyki jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów, oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.
Rzecznik Praw Pacjenta decyzją z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1–4, art. 65 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2012 r. poz. 159 ze zm.):
uznał praktyki – stosowane w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. przez Z. A., M. G., E. B., prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą: [...] s.c. w K. [...], polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej spowodowanym zaprzestaniem udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. i zamknięciem podmiotu leczniczego w związku z prowadzonym protestem lekarzy zrzeszonych w [...], przez co pacjenci nie mogli złożyć wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej, jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów i stwierdził zaniechanie stosowania tych praktyk z dniem 7 stycznia 2015 r.;
uznał praktyki stosowane przez podmiot leczniczy polegające na udostępnianiu pacjentom wglądu w dokumentację medyczną w terminie 3 dni od daty złożenia wniosku, mające na celu ograniczenie prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1 i 2 i art. 27 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2014 r., poz. 177), jako naruszające zbiorowe prawa pacjentów i nakazuje jej zaniechanie; Decyzji w pkt. 2 nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
zobowiązał do złożenia informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania rzeczonych praktyk, które naruszają zbiorowe prawa pacjentów w nieprzekraczalnym trzydziestodniowym terminie, licząc od dnia otrzymania decyzji;
Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że bezsporne w sprawie pozostaje, iż Rzecznik Praw Pacjenta, na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 2 stycznia 2015 r. za pośrednictwem ogólnopolskiej infolinii, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów w podmiocie leczniczym. W sprawie niekwestionowane jest również to, że w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. podmiot leczniczy był zamknięty, bowiem zaprzestał udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na 2015 r. W ust. 3 pkt 2 regulaminu organizacyjnego podmiotu leczniczego wskazano, że umożliwienie wglądu do dokumentacji medycznej będzie przygotowane w terminie 3 dni od daty złożenia wniosku o udostępnienie dokumentacji. W dniu 7 stycznia 2015 r. podmiot leczniczy rozpoczął udzielanie świadczeń zdrowotnych. W tym dniu zostało również zawarte porozumienie pomiędzy lekarzami zrzeszonymi w [...] a Ministrem Zdrowia, w wyniku którego protest lekarzy zakończył się.
W konsekwencji, spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy ograniczenie pacjentom dostępu do dokumentacji medycznej poprzez uniemożliwienie złożenia wniosku osobiście w placówce podmiotu leczniczego w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r., z uwagi na jej zamknięcie, stanowiło praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 64 ust. 3 i 4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nakazującej jej zaniechanie, jeżeli podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych albo organizator strajku zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 59 ust. 1 ww. ustawy, w tym przypadku wydaje się decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej.
"Zbiorowe" prawa pacjentów odnoszą się do tych praw, o których mowa w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz w przepisach szczególnych. Używając terminu "zbiorowych praw pacjentów" ustawodawca objął ochroną administracyjnoprawną prawa aktualnych i potencjalnych pacjentów, traktowanych jako zbiorowość – grupę zasługująca na szczególną ochronę. Tym samym ustanowił odrębny przedmiot ochrony, niezależny od ochrony praw indywidualnych pacjentów. O naruszeniu zbiorowych praw pacjentów możemy mówić wówczas, gdy skutki działań mogą zagrażać lub realizować się w sferze każdego potencjalnego pacjenta znajdującego się w podobnych okolicznościach.
Zatem dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów istotne jest ustalenie, czy konkretne działanie podmiotu leczniczego nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, nie są bowiem oceniane wyłącznie działania lecz także zaniechania, które również mogą wywoływać skutki w postaci naruszenia zbiorowych praw pacjenta.
Dyspozycja art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, wskazuje na zorganizowany charakter działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, które mają na celu pozbawienie praw pacjentów. Przesłanka zachowania zorganizowanego kładzie nacisk przede wszystkim na zaplanowanie czegoś i przeprowadzenia jakiegoś działania lub powstrzymanie się od jakiegoś działania. Do uznania "celowości" działania lub zaniechania wystarczy, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych co najmniej przewiduje, iż jego zachowanie doprowadzi do naruszenia praw pacjentów i na to się godzi. Zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów ma charakter bezwzględny i wynika z samej ustawy (art. 59 ust. 2 ww. ustawy).
Z kolei, naruszenie zbiorowych praw pacjenta wymaga spełnienia dwóch przesłanek: bezprawności działania lub zaniechania i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej.
Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej zostało szczegółowo uregulowane w rozdziale 7 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W art. 26 ust. 1 ustawy, wskazano, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Po śmierci pacjenta, prawo wglądu w dokumentację medyczną ma osoba upoważniona przez pacjenta za życia (art. 26 ust. 2 ustawy).
Prawidłowo Rzecznik Praw Pacjenta wskazał, że zgodnie z art. 27 ww. ustawy, dokumentacja medyczna może być udostępniona:
do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych;
poprzez sporządzanie jej wyciągów, odpisów lub kopii;
poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji.
Ponadto w myśl § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. Nr 252, poz.1697 ze zm.), udostępnienie dokumentacji medycznej następuje bez zbędnej zwłoki. W przypadku, gdy udostępnienie dokumentacji nie jest możliwe, odmowa wymaga zachowania formy pisemnej oraz podania przyczyny (§ 79 rozporządzenia).
I tak, kierując się powyższym i kontrolując wskazaną decyzję Rzecznika Praw Pacjenta, mając przy tym na względzie tak zarzuty sformułowane w skardze, jak i akta sprawy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zdaniem Sądu, Rzecznik Praw Pacjenta prawidłowo bowiem przyjął, iż w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. Z. A., M. G., E. B., prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą: [...] s.c. w K. [...] naruszył zbiorowe prawa pacjentów poprzez ograniczenie dostępu do dokumentacji medycznej umożliwiając pacjentom złożenie wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej jedynie do formy pisemnej. Prawidłowo Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki w dniu 7 stycznia 2015 r.
Sąd podzielił ocenę Rzecznika Praw Pacjenta przedstawioną w zaskarżonej decyzji, że w celu realizacji przedmiotowego prawa pacjent powinien złożyć stosowne żądanie do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych o udostępnienie dokumentacji medycznej w wybranej przez siebie formie, określonej w art. 27 ww. ustawy, a zatem przez udostępnienie dokumentacji do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, poprzez sporządzanie jej wyciągów, odpisów lub kopii, czy poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru. Przepisy prawa nie określają jednak w jaki sposób pacjent może złożyć powyższy wniosek.
Zatem, zdaniem Sądu, należy uznać, że wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej może zostać złożony w dowolny sposób, w szczególności pacjent może udać się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych i osobiście złożyć taki wniosek. Podkreślić należy, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych leczniczy nie może ograniczać sposobu przyjmowania wniosków o udostępnienie tej dokumentacji jedynie do formy pisemnej.
Sąd zgodził się z Rzecznikiem Praw Pacjenta, że w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. podmiot leczniczy naruszył zbiorowe prawa pacjentów poprzez ograniczenie sposobu składania wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej, bowiem pacjent nie mógł złożyć takiego wniosku bezpośrednio w placówce podmiotu leczniczego, a zważywszy, że udostępnienie dokumentacji nie jest z reguły czynnością wymagającą skomplikowanych procedur, pacjent nie mógł zrealizować swojego prawa "bez zbędnej zwłoki", co w standardowych warunkach może oznaczać niezwłocznie, w myśl § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r.
Sąd podkreślił, że samo zamknięcie podmiotu leczniczego, niezależnie z jakiego powodu – czy jest to protest, strajk, czy nawet w sytuacji zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych w wyniku nie zawarcia umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia – nie ma znaczenia w kontekście naruszenia zbiorowych praw pacjentów przez brak lub ograniczenie dostępu do dokumentacji medycznej. Działanie polegające na zamknięciu podmiotu leczniczego jest działaniem celowym, przewidywalnym, a bezpośrednią konsekwencją celowego działania polegającego na jego zamknięciu było również świadome naruszenie zbiorowych praw pacjentów polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej, czy też zaniechaniu jej udostępnienia w prawem przewidzianej formie.
Podmiot leczniczy nie jest typowym podmiotem gospodarczym o charakterze biznesowym, który w dowolnym momencie można zamknąć. W przypadku podmiotu gospodarczego będącego podmiotem leczniczym należy mieć na uwadze, że w czasie gdy jest zamknięty nadal istnieją obowiązki wobec aktualnych lub byłych pacjentów – do których należy między innymi udostępnianie dokumentacji medycznej. A zatem, należy tak zorganizować działalność, jej zakończenie, czy też choćby chwilowe zamknięcie żeby pacjenci mogli mieć dostęp do swojej dokumentacji medycznej, a wniosek o jej udostępnienie mogli złożyć w dowolny sposób, a nie jedynie w formie pisemnej, mailowej bądź telefonicznej.
Decydując się na prowadzenie podmiotu gospodarczego będącego podmiotem leczniczym należy mieć na względzie, że podmiot ten – w państwie prawa – będzie podlegał regulacjom ustawowym, a zatem należy liczyć się z odpowiedzialnością prawną jaka została przez ustawodawcę stworzona zarówno w celu ochrony praw podmiotu leczniczego jako podmiotu gospodarczego, jak również dla ochrony praw jego pacjentów.
Sąd podzielił stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta, że podmiot leczniczy naruszył zbiorowe prawa pacjentów poprzez stosowanie praktyki polegającej na udostępnianiu pacjentom wglądu w dokumentację medyczną w terminie 3 dni od daty złożenia wniosku (ust. 3 pkt 2 postanowień Procedury udostępnienia dokumentacji medycznej przez podmiot leczniczy). Takie postępowanie podmiotu leczniczego ogranicza prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1 i 2 i art. 27 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z § 78 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.
Sąd zgodził się z Rzecznikiem Praw Pacjenta, że treść § 78 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, jednoznacznie określa, że podmiot udostępnia dokumentację medyczną bez zbędnej zwłoki. Termin "bez zbędnej zwłoki" powinien być uzależniony od sposobu udostępnienia dokumentacji medycznej przewidzianej w art. 27 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zasadnie Rzecznik Praw Pacjenta wskazał, że jeżeli pacjent żąda dokumentacji medycznej do wglądu w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, a nie ma żadnych wątpliwości co do jego tożsamości, to nieuzasadnione jest oczekiwanie przez niego aż 3 dni na załatwienie jego wniosku.
Tym samym dochodzi do "zwłoki" w udostępnieniu dokumentacji medycznej. Termin 3 dni nie jest tożsamy z terminem "bez zbędnej zwłoki", a odgórne określenie terminu udostępnienia dokumentacji medycznej jest sprzeczne z przepisem § 78 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.
Z tych też przyczyn Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym, tj. art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1–4, art. 65 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które dawałoby podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Z tych wszystkich przyczyn, podzielając w całości ocenę dokonaną w sprawie przez Rzecznika Praw Pacjenta, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Z. A., M. G., E. B. wspólnicy [...] s.c. w K. wnieśli od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego:
- 1) naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust.
- 1. i art. 26 ust. 1 i ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nieotwarcie podmiotu leczniczego w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. spowodowało naruszenie zbiorowych praw pacjentów, polegające na ograniczeniu dostępu do dokumentacji medycznej pacjenta i było bezprawnym i zorganizowanym działaniem lub zaniechaniem, mającym na celu pozbawienie lub ograniczenie praw pacjentów do dostępu do dokumentacji medycznej, w sytuacji gdy nie miało cech bezprawności, celowości i stałości, toteż nie może być kwalifikowane jako naruszenie zbiorowych praw pacjentów,
- 2) naruszenie § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta poprzez jego błędną wykładnię (§ 78 ust. 1), i przyjęcie, że wyrażenie w nim zawarte "bez zbędnej zwłoki" jest równoznaczne z "niezwłocznie", w sytuacji gdy są to różne pojęcia,
- 3) naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust 1. i art. 26 ust 1. i ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta poprzez jego błędną wykładnię (§ 78 ust.
- 1) poprzez przyjęcie, że zapis w regulaminie podmiotu leczniczego mówiący o dostępie w "terminie 3 dni" od daty złożenia wniosku jest naruszeniem zbiorowych praw pacjentów.
Na tych podstawach wnosili o:
- 1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie,
- 2) zasądzenie od Rzecznika Praw Pacjenta na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Rzecznik Praw Pacjenta w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przestanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie nie jest zasadny. Według art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 159 ze zm.) przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne zorganizowanie działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych mających na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenia tych praw. Do jednego z podstawowych praw pacjentów należy prawo pacjenta do dokumentacji medycznej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzaju i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 177 ze zm.) w § 78 ust. 1 stanowi, że podmiot udostępnia dokumentację podmiotom i organom uprawnionym bez zbędnej zwłoki.
Ograniczenie dostępu do dokumentacji medycznej przez zamknięcie podmiotu leczniczego stanowi praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów. W sprawie nie podważono, że w dniach 2 i 5 stycznia 2015 r. Z. A., M. G., E. B., prowadzące działalność gospodarczą pod nazwą: [...] s.c. w K. nie umożliwiły dostępu do dokumentacji medycznej przez za zamknięcie przychodni.
Nie jest tym samym zasadny zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta i § 78 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Zapis regulaminu o dostępie do dokumentacji medycznej w terminie 3 dni jest sprzeczny zarówno z przepisami ustawy, jak i § 78 ust. 1 rozporządzenia, naruszając prawa pacjentów z ochrony życia i zdrowia. Stanowi to naruszenie zbiorowego prawa pacjenta do udostępnienia dokumentacji medycznej bez zbędnej zwłoki. Niejasny zapis regulaminu co do terminu, co wykazano w skardze kasacyjnej, narusza zbiorowe prawa pacjenta. Zapisy regulaminu nie mogą budzić wątpliwości interpretacyjnych, które otworzą możliwość naruszenia zbiorowych praw pacjentów.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.