Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 873/20, w sprawie ze skargi K. J. (dalej "skarżący") na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej również "PINB") z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie odpowiedzi na wniosek o przeprowadzenie postępowania kontrolnego, w punkcie pierwszym, odrzucił skargę, zaś w punkcie drugim, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach:
Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. K. J. wniósł o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie usunięcia pionowego przewodu kanalizacyjnego PCV zamontowanego w ścianie kuchni mieszkania w S. przy u. [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., w odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z dnia [...] lipca 2020 r., wskazał, że po przeprowadzonych kontrolach w dniach [...] marca 2020 r. i [...] czerwca 2020 r. stwierdził, że zastany stan zarówno w lokalu [...] jak i lokalu nr [...] (z którego wyprowadzony jest przedmiotowy pion kanalizacyjny) nie uległ zmianie od czasu złożonego przez skarżącego poprzedniego wniosku o likwidację ww. pionu kanalizacyjnego z dnia [...] maja 2018 r. W związku z powyższym organ nie widzi podstaw do podjęcia ponownych czynności wyjaśniających.
Skargę na powyższe pismo z dnia [...] lipca 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy K. J. domagając się uchylenia stanowiska PINB i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z jednoczesnym zobowiązaniem organu do wydania decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zakres działalności organu objęty skargą nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądów administracyjnych. Skargę na pismo wyjaśniające PINB w S. z dnia [...] lipca 2020 r., niebędące ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej - uznać należy za niedopuszczalną. W ocenie Sądu jest to pismo informujące i jako takie nie stanowi aktu administracyjnego, tzn. nie zawiera trzech decydujących o takim charakterze pisma cech, tj. nie jest władczym przejawem woli organu administracji publicznej - władczym rozstrzygnięciem, lecz jest oświadczeniem, nie wskazuje podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, a przede wszystkim nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej w stosunku do konkretnej osoby fizycznej.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył K. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący kasacyjnie zarzucił:
- I. naruszenie art. 3 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niedopełnienie obowiązku obiektywnej oraz wszechstronnej kontroli działalności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., polegające na dowolnym przyjęciu, że pismo informujące z dnia [...] lipca 2020 r. po przeprowadzeniu kontroli nie stanowi aktu administracyjnego, o charakterze władczym, nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach, w konkretnej sprawie administracyjnej, w stosunku do konkretnej osoby;
- II. naruszenie art 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji pozbawiło stronę postępowania prawa do sądu zgodnie art. 45 Konstytucji RP stanowiącym, iż każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, podczas gdy w ocenie skarżącego z uwagi na powyższe zarzuty postanowienie jest niesprawiedliwe i niesłuszne;
- III. naruszenie art. 184 Konstytucji RP stanowiącego, iż Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwal organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej, podczas gdy w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie dokonał rzetelnej i obiektywnej kontroli organu prowadzącego niniejszą sprawę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Analizując charakter prawny pisma PINB z dnia [...] lipca 2020 r. należy przychylić się do oceny Sądu I instancji, że jest to pismo informujące. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), nie stanowi też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Oczywistym jest również, że nie jest to akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. Nadto pismo to nie mieści się także w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Jak słusznie zauważa Sąd I instancji, aby pismo z dnia [...] lipca 2020 r. mogło być zaskarżalne powinno posiadać elementy władcze. Stwierdzić jednak należy, że ww. pismo nie kształtuje nowego stosunku prawnego ani w sposób bezpośredni, ani też pośredni. Skarżący wskazuje, że "konsekwencjami" zaskarżonego pisma jest pozbawienie go prawa do sądu i uchylanie się od wydania decyzji administracyjnej. Nie wskazuje natomiast przepisów prawa, z których bezpośrednio wynika obowiązek organu zgodny z jego żądaniem. Nie wskazuje również by pismo to rodziło jakiekolwiek obowiązki lub stwarzało uprawnienia. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że pismo to nie podlegało zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdyż samo udzielenie wyjaśnień nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie.
W związku z powyższym nieskuteczny jest zarzut niezakwalifikowania zaskarżonego pisma jako akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a to zakłada istnienie wcześniej wspomnianych elementów władczych, których brak w piśmie będącym przedmiotem w niniejszej sprawie.
W sprawie nie mogły zatem być skuteczne także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, w tym naruszenie art 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 184 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.