Uzasadnienie
II OSK 1516 / 11
Pismem z dnia 4 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego) M. K., reprezentowana przez radcę prawnego R. E. S. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 684/05, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Po 2875/02, którym to wyrokiem oddalono skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] października 2002 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2002 r., a orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u M. K. choroby zawodowej.
W skardze o wznowienie postępowania wskazano, że jest ona skierowana przeciwko prawomocnemu wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 684/05 oraz prawomocnemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Po 2875/02.
Skargę o wznowienie postępowania oparto na następujących podstawach:
- 1. art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) to jest podstawie wznowienia postępowania z powodu jego nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania;
- 2. art. 273 § 2 p.p.s.a. to jest późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
W oparciu o powyższe podstawy skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2006 r. poprzez uwzględnienie skargi kasacyjnej z dnia 4 kwietnia 2005 r. i uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2004 r. oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, a także o orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego na rzecz skarżącej według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżąca w odniesieniu do pierwszego zarzutu skargi (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 października 2003 r. sygn. akt II SA/Po 2875/02 oddalił jej wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, uznając, że jego udział nie jest w sprawie potrzebny. Natomiast skarżąca cierpiała w czasie postępowania przed Sądem pierwszej instancji na schorzenie ograniczające jej sprawność intelektualną, tj. zespół paranoidalno- schizofenopodobny oraz bóle głowy pochodzenia naczyniowego. Mimo tego, Sąd pierwszej instancji nie ustanowił adwokata dla skarżącej, choć w sposób nie budzący wątpliwości z treści już samej skargi widać, że ma ona problemy z sensownym sformułowaniem wypowiedzi.
Nadto w ocenie strony nie ma miejsca w sprawie sytuacja, o której mowa w art. 271 pkt 2 zdanie drugie p.p.s.a., bowiem nadal cierpi na schorzenie, które powodowało niemożność działania w postępowaniu. Również nie może mieć zastosowania przepis art. 278 p.p.s.a.
W odniesieniu do drugiej podstawy skargi o wznowienie postępowania (art. 273 § 2 p.ps.a.) skarżąca stwierdziła, iż w wyroku Sądu Okręgowego Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 14 marca 2001 r. sygn. akt VIII U [...] ustalono na podstawie opinii biegłych, że cierpi ona m.in. na "stan po pooperacyjnym odbarczeniu I przedziału prostowników lewej ręki z zachowaną sprawnością chwytna ręki". Rozpoznanie to koresponduje z diagnozą zawartą w zaświadczeniu z dnia 19 września 2006 r., w której stwierdzono u skarżącej chorobę o symbolu M-70. Uwzględniając powyższe okoliczności oraz treść pisma z dnia 9 marca 1992 r. Kliniki Chirurgii Ręki, w ocenie skarżącej należało stwierdzić u niej istnienie choroby zawodowej. Odnośnie tej podstawy skarżąca oświadczyła, że o wyroku Sądu Okręgowego dowiedziała się w dniu 4 kwietnia 2011 r., a zatem zachowany został trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega odrzuceniu.
Wyjaśnić trzeba, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z treścią art. 275 p.p.s.a. do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 280 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, bowiem merytoryczne rozpoznanie skargi jest niemożliwe, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przeprowadzone badanie, wskazuje na zaistnienie podstaw stanowiących o konieczności odrzucenia wniesionej skargi..
I tak stwierdzić należy, że zgodnie z art. 278 p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Zatem wobec ogłoszenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 4 kwietnia 2006 r. i złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem w dniu 4 lipca 2011 r., należało uznać jej złożenie w zakresie podstawy z art. 273 § 2 p.p.s.a. za dokonane w przekroczeniem pięcioletniego terminu, a więc niedopuszczalne.
W odniesieniu natomiast do podstawy skargi o wznowienie postępowania z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 277 tej ustawy skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji- od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, pomimo tego, iż skarżąca twierdzi, że ze względu na swoje schorzenia w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji została pozbawiona możności obrony swoich praw, to przede wszystkim dostrzec trzeba tę okoliczność sprawy, iż w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W imieniu skarżącej skargę kasacyjną sporządził i złożył radca prawny K. W., który także jak wynika z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 4 kwietnia 2006 r., obecny był na tym posiedzeniu.
Pomimo zatem braku jakiejkolwiek argumentacji skargi o wznowienie postępowania w zakresie zachowania terminu, co do rozpoznawanej przesłanki, nie można było w żaden sposób przyjąć, że skarżąca zachowała trzymiesięczny termin, składając ją w dniu 4 lipca 2011 r. skoro ona, jak i jej pełnomocnik wiedzieli o podjęciu przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia przynajmniej, składając od niego skargę kasacyjną- z zachowaniem normy art. 270 p.p.s.a. Nadto odnotować należy i tę okoliczność, że rozpoznawana skarga jest kolejną skargą o wznowienie postępowania (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2006 r. sygn. akt II OSK 684/05 i z dnia 1 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 1545/06).
Również podkreślić należało, że w orzecznictwie wielokrotnie podnoszono, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. W takiej sytuacji skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt II UKN 417/98, OSNAPiUS z 2000r. Nr 6, poz. 254; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r. sygn. akt III PZP 63/68, OSNC z 1969 r., Nr 12, poz. 208; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt GSK 1242/04, niepubl.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja zaistniała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy w odniesieniu do powyższej podstawy. Skarżąca nie została pozbawiona możności obrony swoich praw, skoro miała możliwość realizacji swoich praw i z czego korzystała. Natomiast w ramach niniejszego postępowania Sąd pozostaje związany oceną wyrażoną w prawomocnym postanowieniu z dnia 2 października 2003 r. oddalającym wniosek o ustanowienie adwokata i nie ma możliwości jego oceny, czy weryfikacji, jak chce tego skarżąca. Z tych też przyczyn i ten zarzut należało uznać za niedopuszczalny.
Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. odrzucił wniesioną skargę o wznowienie postępowania sądowego.