Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1438/08 oddalił skargę D. J. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] czerwca 2008 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z [...] kwietnia 2008 r., znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 7 oraz art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225) dalej ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nałożył karę pieniężną w wysokości 5 000 zł na D. J., właścicielkę sklepu ogólnospożywczego "[...]" w S. W., przy ul. [...], za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności.
W uzasadnieniu organ podał, że w związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli przedstawicielom Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. W. w [...] stycznia 2007 r. został złożony wniosek o ukaranie D. J. do Sądu Grodzkiego w S. W., który w dniu 21 marca 2007 r., sygn. akt VII W 77/07 uznał ją za winną popełnienia wykroczenia z art. 38 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i wymierzył karę grzywny w kwocie 300 zł. Organ wskazał także, iż nie powiodła się próba przeprowadzenia kontroli w dniu 24 lipca 2007 r. tym razem w asyście przedstawicieli Komendy Powiatowej Policji w S. W., ponieważ M. J., mąż D. J. uniemożliwił przeprowadzenie czynności kontrolnych. Wskutek spełnienia przesłanek art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. W. pismem z dnia 24 sierpnia 2007 r. zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. o wszczęcie postępowania administracyjnego. Zdaniem organu wina strony jest bezsporna, natomiast chęć wyjazdu w danej chwili po towar nie jest okolicznością, która uzasadniałaby odmowę lub utrudnienie przeprowadzenia kontroli.
Decyzją z [...] czerwca 2008 r., znak [...] Główny Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, po rozpatrzeniu odwołania D. J., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, zgodnie z którym kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem takich przypadków, jak audyt, w których jest konieczne uprzednie zawiadomienie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe, kontrole urzędowe mogą być również przeprowadzane ad hoc, a także art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, z mocy którego utrudnianie lub uniemożliwianie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności jest poważnym uchybieniem przedsiębiorcy i kara pieniężna może być wymierzona do wysokości trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa i rozważył wszystkie okoliczności faktyczne wpływające na wysokość wymierzanej kary.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 80 k.p.a. Ponadto skarżąca wskazała, że w dniu 16 stycznia 2007 r. przedstawiciele Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w S. W. mimo nie okazania upoważnienia do kontroli zostali wpuszczeni do sklepu. Natomiast podczas następnej kontroli w dniu 24 lipca 2007 r. M. J. – mąż skarżącej nie posiadał z jej strony upoważnienia do wpuszczenia pracowników Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej na teren sklepu celem przeprowadzenia kontroli. W zaistniałej sytuacji zrezygnowano z przeprowadzania kontroli. Skarżąca podniosła, że kolejna kontrola w dniu 22 lutego 2008 r. odbyła się bez żadnych utrudnień.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za niezasadną wskazał, że na podstawie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej upoważnione są do urzędowej kontroli żywności. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851) określa, iż do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczące warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie urzędowa kontrola żywności, ze względu na fakt kontrolowania sklepu ogólnospożywczego dotyczy warunków przechowywania jak i sprzedaży żywności. Kontrola może odbyć się zarówno w dzień jak i w nocy, a kontrolerzy mogą wchodzić do wszystkich pomieszczeń w celu wykonywania swoich ustawowych uprawnień. Z art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wynika, że kto utrudnia lub uniemożliwia przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że prawidłowo Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R., jako organ I instancji właściwy miejscowo, nałożył na właściciela sklepu karę pieniężną za uniemożliwienie przeprowadzenia urzędowej kontroli żywności. Ponadto uwzględniając wysokość kary pieniężnej organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie wyżej wskazane czynniki, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu jego decyzji stosownie do wymagań jakie uzasadnieniu decyzji stawia przepis art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła D. J. i zaskarżając wyrok w całości i zarzuciła mu:
- 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez uznanie, że D. J. uniemożliwiła przeprowadzenie urzędowej kontroli żywności w sytuacji, gdy analiza materiału dowodowego prowadzi do przeciwnej konkluzji; opierając się na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a.;
- 2) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia polegającą na przyjęciu przez Sąd, że kara 5 000 zł jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia oraz dotychczasowej działalności podmiotu istniejącego na tut. rynku spożywczym i wielkości tego podmiotu opierając się na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.;
- 3) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia niewyjaśniającego podstawy prawnej wydanego wyroku i stanu prawnego przyjętego przy ocenie stanu faktycznego, tj. przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jak też nie zawierającego zwięzłego przestawienia zarzutów podniesionych w skardze i stanowisk pozostałych stron oraz wskazań co do dalszego postępowania co uniemożliwiło kontrolę instancyjną wydanego orzeczenie w zakresie jego poprawności i zgodności z prawem przez co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, opierając się na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zwolnienie jej od kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.
Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Sądu pierwszej instancji – oddalającego jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] czerwca 2008 r., w myśl zasady wynikającej z art. 183 § 1 p.p.s.a. o związaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż zarzuty przedmiotowej skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Niniejsza skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a. podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając w pierwszej kolejności zarzut naruszenia przepisów postępowania a to: art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jego bezzasadność.
Dokonując oceny uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji w aspekcie podniesionego zarzutu Sąd kasacyjny stwierdza, iż odpowiada ono wszystkim wymogom prawnym art. 141 p.p.s.a. Po dokonaniu ustaleń faktycznych Sąd pierwszej instancji przeprowadził ich ocenę prawną, w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, którymi dla przedmiotowej sprawy były przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2006.10.28). Wskazując przepisy ustrojowe, z których wynikają kompetencje organów Inspekcji Sanitarnej – Sąd ten przeprowadził także kontrolną analizę przepisów prawa materialnego ustawy, przewidujących konsekwencje prawne za naruszenie ww. przepisów ustawy. Stanowisko swoje wyczerpująco i logicznie Sąd pierwszej instancji uzasadnił, wskazując też konkretne przepisy, które legły u podstaw rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji uzasadniały oddalenie skargi na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Żadną miarą nie można więc uznać słuszności zarzutu o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a.
W świetle przedstawionych wyżej rozważań i oceny prawnej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji dotyczącej zastosowana przepisów prawa materialnego, której prawidłowość uznał Sąd kasacyjny – należy też ocenić bezzasadność zarzutów skargi kasacyjnej o naruszeniu wskazanych przepisów prawa materialnego art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 104 ust. 2 ww. ustawy. Dokonując analiz treści przepisów art. 103 ust. 1 pkt 7 ustawy, Sąd pierwszej instancji uznał zasadność ich zastosowania w stanie faktycznym sprawy, gdzie jak się podkreśla, skarżąca D. J., została ukarana grzywną w kwocie 300 zł przez Sąd Grodzki w S. W. za wykroczenie z art. 38 ustawy z dnia 14 maja 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – polegające na uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli sanitarnej w dniu 16 stycznia 2007 r. (k. 32 akt). Mimo to następna kontrola w sklepie D. J. nie została przeprowadzona, wobec sprzeciwu M. J. – męża właścicielki, w dniu 24 lipca 2007 r. zastępującego ją w sklepie.
Sąd pierwszej instancji powołując się na ustawowe przesłanki art. 104 ust. 2 ww. ustawy decydujące o wysokości wymierzonej grzywny uznał zasadność orzeczenia decyzji w kwestii wysokości grzywny,
Nie można w tej sytuacji zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że uznając zgodność z prawem kwestionowanej decyzji uczynił to z naruszeniem przepisów art. 103 ust. 1 pkt 7 i art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z dnia 27 września 2006 r.). Uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji może nastąpić tylko w przypadku skutecznego podważenia wyroku przez zarzuty skargi kasacyjnej.
Z przedstawionych wyżej rozważań i oceny zarzutów skargi kasacyjnej dokonanych przez Sąd kasacyjny należy stwierdzić bezpodstawność tych zarzutów. Uzasadnia to oddalenie skargi kasacyjnej. Z mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.