Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1655/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M., K. N. - prowadzących działalność pod firmą [...] s.c. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego. Decyzja ta zobowiązywała do doprowadzenia zabytku, jakim jest założenie urbanistyczne "[...]" (w rejonie ul. [...]) do poprzedniego stanu, poprzez usunięcie zabudowy podcieni przy lokalu gastronomicznym [...] w budynku przy ul. [...] (tj. w czterech arkadach od strony ul. [...] i jednej od strony [...]) oraz przywrócenie pierwotnego wykończenia ściany zewnętrznej w podcieniach i filarów poprzez usunięcie okładziny, położenie gładkiego tynku oraz pomalowanie go na taki sam kolor jak reszta elewacji na poziomie parteru i pozostałe filary w przeciągu pięciu miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Organ stwierdził bowiem, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej z naruszeniem art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162 poz. 1568 ze zm.).
Od tego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną. Zawarli w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że pod spornymi arkadami odbywa się konsumpcja w prowadzonym przez nich lokalu gastronomicznym. Jeżeli lokal zostanie ich pozbawiony, klienci nie będą mieli gdzie spożywać zamówionych dań i restauracja zbankrutuje. Ponadto, koszt zleconych przez organ prac jest znaczny i w sytuacji uchylenia decyzji spowoduje to powstanie znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie.
Zdaniem sądu, charakter sprawy oraz uzasadnienie wniosku przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego. Należy stwierdzić, że wykonanie decyzji bez wątpienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a dodatkowo spowoduje dla strony skarżącej powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody majątkowej.
Znaczny koszt (powyżej 100 tys. zł) wykonania prac zaleconych przez organ w sytuacji potencjalnego uchylenia decyzji spowodowałby po stronie skarżących powstanie znacznej szkody majątkowej, gdyż suma ta byłaby wydana niepotrzebnie. Znaczny rozmiar szkody uzasadnia wskazywany przez skarżących poziom obrotu lokalu (120 tys. zł) w stosunku do kwoty, jaką należałoby przeznaczyć na wykonanie prac (powyżej 100 tys. zł).
Wykonanie decyzji może tez pociągnąć za sobą trudne do odwrócenia skutki związane z tym, że lokal bez części konsumpcyjnej będzie musiał zostać zamknięty lub rozmiar tej działalności będzie musiał zostać znacznie ograniczony, co może spowodować bankructwo restauracji.
Jak wskazał WSA w Warszawie wstrzymując, jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku, wykonanie ww. decyzji postanowieniem 23 września 2014 r., VII SA/Wa 1655/14, na korzyść wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przemawia także fakt, że Wspólnota Mieszkaniowa w oparciu o stanowisko Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy Śródmieście zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 1998 r., wyraziła zgodę na wykonanie spornych podcieni.
Należy mieć jednocześnie na względzie, że pozytywne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania ma charakter tymczasowy i nie przesądza o końcowym wyniku sprawy i o dalszym losie podcieni.
Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.