Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 5 maja 2011 roku odrzucił skargę M. S. na uchwałę Rady Gminy Gdów z dnia 25 października 2007 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Wieniec, w jego granicach administracyjnych, z wyłączeniem terenu, który objęty jest zmianą zgodnie z Uchwałą Rady Gminy Gdów z dnia 12 czerwca 1998 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Gdów w rejonie złoża kruszywa "Nieznanowice-Wieniec" W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 21 października 2010 roku M. S. wezwała Radę Gminy Gdów do usunięcia naruszenia interesu prawnego ustaleniami uchwały z dnia 25 października 2007 r. Rada Gminy Gdów udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie uchwałą z dnia 13 stycznia 2011 r., a zatem po upływie 60 dniowego terminu od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W związku z powyższym skargę M. S. jako złożoną po terminie należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła M. S. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 53 § 2 ppsa oraz z art. 35 § 3 Kpa poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającą na przyjęciu że skarga do sądu administracyjnego powinna zostać złożona w terminie 60 dni od daty wpływu wezwania do Rady Gminy Gdów /tj. do 20 grudnia 2010 r./ podczas gdy wniesienie skargi stosownie do art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 53 § 2 ppsa może nastąpić w sytuacji bezskuteczności wezwania, które to wezwanie wobec zawiadomienia Rady Gminy Gdów z dnia 8 listopada 2010 r., w przedmiocie ustalenia terminu załatwienia sprawy na dzień 15 stycznia 2011 r., w realiach niniejszej sprawy nie uzyskało cechy bezskuteczności pozwalającej przyjąć, że skarga powinna zostać złożona w terminie 60 dni od daty wpływu wezwania do Rady Gminy Gdów.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że skarżąca działająca w zaufaniu do organów, zgodnie z zawiadomieniem Rady Gminy o terminie załatwienia sprawy oczekiwała na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie do czasu udzielenia odpowiedzi przez organ nie uzyskało waloru bezskuteczności. Skoro Rada Gminy w zawiadomieniu, wyznaczyła nowy termin załatwienia sprawy to zdaniem skarżącej od tej daty rozpoczyna bieg 30 dniowy termin na zaskarżenie uchwały do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 101 ust. 1 przywołanej ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Zgodnie zaś z treścią art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) –skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego już po upływie 60 dniowego terminu liczonego od dnia wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Jednakże w warunkach niniejszej sprawy istotne jest, że w zawiadomieniu o terminie załatwienia sprawy, który przypadał już po terminie otwartym do wniesienia skargi do sądu, Rada Gminy nie pouczyła Strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia uchwały i sposobie wniesienia skargi na uchwałę do sądu administracyjnego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z ogólnej zasady praworządnego działania organów administracji publicznej oraz pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej. Brak takiego pouczenia powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez Stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu, gdyż w istocie niezachowanie terminu przez Stronę jest efektem wadliwego działania organu.
Ze znajdujących się w aktach sprawy materiałów wynika, że w zawiadomieniu z dnia 8 listopada 2010 r., ustalających termin załatwienia sprawy na dzień 15 stycznia 2010 r. nie zawarto pouczenia co do sposobu i terminu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy obowiązkiem Sądu było poinformowanie Strony skarżącej o tym, jaki jest termin i tryb wnoszenia skargi na uchwałę rady gminy, jakie są skutki wniesienia skargi po upływie terminu oraz że skarżąca, która nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy ma prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Taki obowiązek Sądu wynika z art. 6 ppsa, który stanowi, że sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Ma to szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy wnosząca skargę kasacyjną działając w zaufaniu do władzy publicznej /organu gminy/ oczekując na załatwienie sprawy w wyznaczonym przez tę władzę terminie, nie będąc pouczona, o tym że wyznaczony termin przypada już po upływie 60 dniowego terminu do wniesienia skargi na kwestionowaną uchwałę rady gminy /liczonego od dnia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07/.
W takim stanie rzeczy należy przyjąć, iż prawidłowe stosowanie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, w kwestii odnoszącej się do dopuszczalności skargi, a więc tego czy skarga na uchwałę rady gminy została wniesiona w terminie, czy też po upływie terminu, wymaga bezwzględnie rozważenia, czy Strona została pouczona o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jak też o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Brak odpowiedniego pouczenia, z uwagi na skutek odrzucenia skargi, w postaci zamknięcia drogi sądowej do kontroli kwestionowanej uchwały, uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania we wskazanym zakresie, to jest oceny w aspekcie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Takie rozstrzygnięcie należy wywieść z treści art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, którego naruszenie zarzuca się w skardze kasacyjnej. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za uzasadniony.
Uchylenie zaskarżonego postanowienia, z uwagi na nieodniesienie się przez Sąd I instancji do kwestii prawa Strony skarżącej do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi powoduje, że Skarżąca ma prawo złożyć ten wniosek do Sądu I instancji w ciągu 7 dni od dnia doręczenia jej niniejszego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takie stanowisko wynika jednoznacznie z "konstytucyjnej zasady prawa do sądu", wymogu sprawowania przez sądy administracyjne wymiaru sprawiedliwości, a także obowiązku dbałości o pogłębiania zaufania do władzy publicznej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 ppsa.