Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 11 października 2023 r., sygn. akt II SA/Go 421/23, oddalił skargę M.B. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 czerwca 2023 r., nr WOK.7721.29.2023.MKrz w przedmiocie nakazu rozbiórki komisu samochodowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 czerwca 2023 r., nr WOK. 7721.29.2023, utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję nr 35/2023 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 kwietnia 2023 r., znak: PINB-5160/23/20, którą organ nakazał M.B. dokonać rozbiórki komisu samochodowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. N. w Ż. Wniosek motywowano tym, że wykonanie decyzji spowodowałoby trudny do odwrócenia skutek w postaci konieczności usunięcia kontenera, wiaty, namiotu oraz ogrodzenia, co jednocześnie oznaczałoby natychmiastową utratę możliwości prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej przez skarżącego. Skarżący nie mógłby w sposób efektywny zarabiać na utrzymanie siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne i uzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16.04.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, z. 4, poz. 77).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby strona w okresie do rozpatrzenia skargi, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18).
Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego.
Skarżący, ograniczając się do stwierdzenia, że brak wstrzymania decyzji "oznaczałby natychmiastową utratę możliwości prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej przez skarżącego", a w efekcie "skarżący nie mógłby w sposób efektywny zarabiać na utrzymanie siebie i rodziny" w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wykazał przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej.
Z zasady wykonanie decyzji rozbiórkowych prowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, jednakże obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. "W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę." (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021).
Przedmiotowy wniosek, prócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz ogólnych okoliczności dotyczących działalności gospodarczej, nie zawiera argumentacji, która mogłaby wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.