Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 14 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1579/17

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 706/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Fundacji dla Bezdomnych Zwierząt w W. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w L. z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...) znak (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wykorzystywanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w żywieniu psów.

Przedmiotem kontroli była decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w L. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. o wymierzeniu kary pieniężnej za prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego bez dokonania rejestracji.

Sąd pierwszej instancji badając niniejszą sprawę wskazał, że w myśl art. 1 pkt 1 lit. o ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2017 r. poz. 1855, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie ustawą, każda działalność w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego jest działalnością nadzorowaną. Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy wymagania weterynaryjne dla prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie określonym w art. 23 ust. 1a lub art. 24 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. U. EU.L.2009.300.1) zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem nr 1069/2009, są określone we wskazanym rozporządzeniu, a także w innych przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia oraz w ustawie.

W celu rejestracji podmioty przed rozpoczęciem działalności powiadamiają właściwy organ o wszystkich przedsiębiorstwach lub zakładach, które podlegają ich kontroli i które biorą udział na jakimkolwiek etapie w produkcji, przewozie, obróbce, przetwarzaniu, składowaniu, wprowadzaniu do obrotu, dystrybucji, użyciu lub usuwaniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych oraz informują właściwy organ o kategorii stosowanych produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych podlegających ich kontroli. Ponadto podmioty te powiadamiają właściwy organ o charakterze czynności wykonywanych z wykorzystaniem produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych jako materiału wyjściowego.

Sąd pierwszej instancji wskazał na art. 3 pkt 11 rozporządzenia nr 1069/2009, który to przepis wskazuje, że “podmiot" oznacza osobę fizyczną lub prawną, pod której faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego lub produkt pochodny, w tym również przewoźnicy, handlowcy i użytkownicy.

Zgodnie z art. 3 pkt 13 rozporządzenia nr 1069/2009 "przedsiębiorstwo" lub "zakład" oznacza każde miejsce, w którym prowadzone są czynności związane z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego lub produktami pochodnymi, inne niż statki rybackie. Stosownie do art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1069/2009 na wszystkich etapach gromadzenia, przewozu, manipulowania, obróbki, przekształcania, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, rozprowadzania, stosowania lub usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych w przedsiębiorstwie pod ich kontrolą podmioty zapewniają zgodność produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych z wymogami tegoż rozporządzenia, mającymi zastosowanie do ich działalności.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na planowane miejsce prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych, na wniosek podmiotu zamierzającego prowadzić taką działalność dokonuje rejestracji, o której mowa w art. 6 ust. 1a pkt 1 ustawy. Podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych jest dozwolone po dokonaniu rejestracji podmiotu, przedsiębiorstwa lub zakładu, o której mowa w art. 23 rozporządzenia nr 1069/2009.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy, opierając się na dokumentacji handlowej znajdującej się w aktach sprawy zasadnie uznał, że Fundacja dla Bezdomnych Zwierząt w W., zwanej dalej w skrócie Fundacją, nabywała uboczne produkt pochodzenia zwierzęcego od firmy (...). Zgromadzona dokumentacja jednoznacznie wskazuje na dokonanie transakcji sprzedaży.

Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił argumentacji podniesionej w skardze, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w W. wydaną decyzję oparł na dokumentach handlowych, a okoliczności tej nie wziął pod uwagę organ odwoławczy. Obowiązkowym dokumentem poświadczającym przewóz i nabycie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego jest dokument handlowy (załącznik VIII, rozdz. III, ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach).

Zgodnie z tymi przepisami podczas przewozu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych musi towarzyszyć dokument handlowy zgodny ze wzorem zamieszczonym w rozdziale lub, w przypadkach gdy wymagane jest to rozporządzeniem, świadectwo zdrowia. Sąd wskazał, że wydanie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie dokumentów handlowych nie uprawniało organu drugiej instancji do stwierdzenia jakiejkolwiek nieprawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia. Sąd uznał za zasadne słuszne spostrzeżenie organu odwoławczego, że w aktach sprawy znajduje sie 30 faktur VAT zaświadczających dostarczenie Fundacji (...) ubocznych produktów kategorii 3 przez firmę handlowa (...), których strona skarżąca skutecznie niezakwestionowała. Sąd podkreślił, że zarzut przedawnienia faktur nie zasługuje na uwzględnienie. Faktura jako dokument nie jest objęta przedawnieniem.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że strona skarżąca w toku postępowania sama przyznała, że nabywała produkty pochodzenia zwierzęcego od firmy handlowej (...), co wynika z protokołu z przesłuchania strony z dnia (...) czerwca 2016 r. Skoro Fundacja nabywała uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, to trzeba ją uznać za podmiot, pod którego faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia nr 1069/2009, a tym samym podmiot, który ma obowiązek rejestracji i poinformowania właściwego organu o kategorii stosowanych produktów ubocznych i charakterze czynności wykonywanych z wykorzystaniem tych produktów.

Bez wątpienia Fundacja nie dopełniła wskazanego w przepisach obowiązku, co obligowało organ do wymierzenia kary pieniężnej z tego tytułu. Stosownie do art. 85a ustawy kto prowadzi działalność nadzorowaną w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych bez dokonania rejestracji albo uzyskania zatwierdzenia lub warunkowego zatwierdzenia podlega karze pieniężnej.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że wysokość wymierzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii kary w związku z prowadzeniem działalności w zakresie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego została ustalona zgodnie z § 3 pkt 1a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz. U. z 2014 r. poz. 629).

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w świetle rozporządzenia nr 1069/2009 obowiązek rejestracji podmiotu powstaje niezależnie, czy dotyczy działalności nastawionej na zysk czy działalności prowadzonej nieodpłatnie. Fakt, że Fundacja (...) w skardze oraz dodatkowych pismach procesowych podniosła, że produkty pochodzenia zwierzęcego nabyła w ramach nieodpłatnej działalności statutowej w celu karmienia zwierząt znajdujących się poza schroniskiem stanowiących jej własność, nie może zostać uwzględniony. Z chwilą dostarczenia Fundacji ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego stała się ona podmiotem, w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia biorącym udział w użyciu tychże produktów, a tym samym zobowiązanym do rejestracji prowadzonej działalności. Nie jest istotny argument strony skarżącej, że nabyte produkty nie były wykorzystywane do karmienia zwierząt znajdujących się w schronisku, lecz zwierząt znajdujących się poza schroniskiem będących własnością Fundacji (...).

Sąd odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi wskazał, że w niniejszej sprawie nie będą miały zastosowania wyłączenia od stosowania przepisów rozporządzania przewidziane w art. 2 ust. 2i, 2j rozporządzenia. Jak stanowi punkt 15 preambuły do rozporządzenia nr 1069/2009 ze względu na ograniczone zagrożenie, jakie stanowią materiały stosowane jako surowa pasza dla zwierząt domowych w gospodarstwach lub dostarczane końcowym użytkownikom przez przedsiębiorstwa sektora spożywczego, niektóre rodzaje działalności związane z surową paszą dla zwierząt domowych nie powinny podlegać przepisom określonym w niniejszym rozporządzeniu. Powyższa regulacja została doprecyzowana w art. 2 ust. 2i, 2j rozporządzenia, zgodnie z którymi przepisów rozporządzenia nie stosuje się w odniesieniu do surowej karmy dla zwierząt domowych pochodzącej ze sklepów detalicznych, w których mięso jest dzielone i przechowywane wyłącznie w celu dostarczenia go konsumentowi bezpośrednio na miejscu oraz w odniesieniu do surowej karmy dla zwierząt domowych pochodzącej z uboju, którego dokonano w gospodarstwie, z którego pochodzą zwierzęta na użytek własny.

Z akt sprawy wynika, że Firma (...) prowadziła ubojnię zwierząt i sprzedaż hurtową, a zatem podmiotu tego nie można uznać za sklep prowadzący sprzedaż detaliczną wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej Fundacji. Ponadto Sąd zauważył, że art. 2 ust. 2i rozporządzenia dotyczy surowej karmy pochodzącej ze sklepów detalicznych dostarczających ową karmę konsumentowi bezpośrednio na miejscu. Tymczasem w okolicznościach sprawy transport produktów pochodzenia zwierzęcego odbywał się do miejsca nabycia. Nadto Firma (...) nie może być również zakwalifikowana jako gospodarstwo zajmujące się ubojem zwierząt na użytek własny, co wyklucza również możliwość zastosowania wyłączenia określonego w art. 2 ust. 2j rozporządzenia.

Sąd pierwszej instancji uznał za bezzasadną argumentację skarżącej Fundacji, że organ odwoławczy pominął dowody w postaci protokołów kontroli Powiatowego Lekarza Weterynarii schroniska w S. prowadzonego przez Fundację (...). Świadczy o tym zapis na stronie 14 uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotyczący stanowiska organu co do kwestii raportu z 2014 r. dotyczącego nadzoru sprawowanego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w W. nad schroniskiem, zawierającego wszystkie przeprowadzone w 2014 r. kontrole. Zdaniem Sądu fakt, że podczas kontroli w 2014 r. nie stwierdzono obecności na terenie schroniska ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego i nie znaleziono dokumentacji świadczącej o zakupie takich produktów przez Fundację (...), nie oznacza że Fundacja ta nie nabywała i nie używała ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w żywieniu psów w tym samym okresie.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumenty handlowe, faktury VAT oraz przesłuchania stron postępowania, Sąd stwierdził, że pomimo korzystnych dla strony wyników kontroli obejmujący okres 2014 r., na które powołano się w skardze, w okresie tym doszło do nieprawidłowości w zakresie posługiwania się przez stronę skarżącą produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie zostały oparte wyłącznie na zeznaniach P. P. – właściciela firmy handlowej (...). Organy orzekające w sprawie oceniały całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, o czym świadczy treść uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji o oświadczenie P. P. dotyczące osoby doręczającej uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego na rzecz Fundacji (...) i protokoły z kontroli przeprowadzonych w 2014 r. w "Przytulisku dla bezdomnych zwierząt" prowadzonym przez Fundację (...).

Dodatkowo Wojewódzki Lekarz Weterynarii w L. przeprowadził dowód z przesłuchania Prezesa Fundacji (...) oraz P. P. Prawidłowy jest wniosek organów, że zeznania P. P. znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności w dokumentach finansowo - księgowych. Jednocześnie Fundacja nie dostarczyła dowodów potwierdzających jej odmienne twierdzenia, w szczególności nie wykazała, że zakupione produkty pochodzenia zwierzęcego nie zostały przeznaczone do karmienia zwierząt będących jej własnością, a tym samym organ odwoławczy słusznie dał wiarę zeznaniom właściciela Firmy (...).

Rekapitulując Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi organ prowadzący postępowanie wypełnił zawarty w art. 7 K.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wypełnił obowiązki wynikające z art. 80 K.p.a. Sąd stwierdził również, że uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Organ w sposób wystarczający wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną decyzji oraz przytoczył przepisy prawa mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, że skarżąca odmienne ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie w sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. 1) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. sprowadzające się do stwierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granicę, mimo że w przedmiotowej sprawie powinien to uczynić, w szczególności do zbadania w świetle obowiązujących przepisów, czy podmiot wytwarzający produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (Firma [...] P. P.) posiadał właściwe zarejestrowanie działalności dotyczącej ww. towarów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 852/2004 lub rozporządzenia (WE) nr 853/2004, a także w odniesieniu do czynności dokonywanych przez to przedsiębiorstwo które były już zatwierdzone zgodnie z art. 24 rozporządzenia nr 1069/2009;
2. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 1 ust. 1 lit. o ustawy w związku z art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009, polegające na niezastosowaniu tj. pominięciu wskazanych przepisów prawa materialnego, które winny być zastosowane w niniejszej sprawie;
3. 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 lit. o ustawy w związku z art. 2 ust. 1 lit. i rozporządzenia nr 1069/2009, polegające na błędnej wykładni pojęcia sklep detaliczny o którym mowa w powołanym przepisie, a co za tym idzie bezzasadnym przyjęciu, że przedsiębiorstwo Firma (...) – P. P. nie było sklepem detalicznym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna, a wyrok Sądu pierwszej instancji nie został wydany z naruszeniem prawa.

Nie jest uzasadnionym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z powołanym art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną, za wyjątkiem przypadku objętego art. 57a P.p.s.a. który w tej sprawie nie ma zastosowania, ponieważ art. 57a P.p.s.a. reguluje kwestię związania sądu administracyjnego zarzutami i powołaną podstawą prawną w sprawie dotyczącej prawa podatkowego (pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, opinii zabezpieczającej i odmowy wydania tejże opinii).

Tym samym wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie naruszeniem prawa byłoby orzekanie przez Sąd pierwszej instancji poza granicami sprawy. Przedmiotem tej sprawy jest wymierzenie kary pieniężnej Fundacji za wykorzystywanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w żywieniu psów bez uprzedniej rejestracji.

Także wskazywana przez stronę skarżącą kasacyjnie możliwość wyjścia przez Sąd pierwszej instancji poza zarzuty i wnioski zawarte w skardze Fundacji nie mogła doprowadzić do wyjścia poza granice samej sprawy. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli całej sprawy, co oznacza, że nie był związany jedynie zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze. Przy czym należy wyraźnie wskazać, że skarga Fundacji dotyczyła istotny tej sprawy i tym samym Sąd pierwszej instancji przede wszystkim kontrolował wydane w sprawie decyzje w zakresie objętym zarzutami.

Poza zakresem tej sprawy pozostaje podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność posiadania przez przedsiębiorcę Firma – P. P. właściwej rejestracji działalności dotyczącej produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 852/2004 lub rozporządzenia (WE) nr 853/2004, bądź też kontroli przedsiębiorcy Firma – P. P. w zakresie oceny, czy czynności tego przedsiębiorcy były zatwierdzone zgodnie z art. 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego).

Ponadto, na co trafnie zwrócił uwagę także Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009 podmioty biorące jakikolwiek udział w działalności obejmującej produkcję, przewóz, obróbkę, przetwarzanie, składowanie, wprowadzanie do obrotu, dystrybucję, użycie lub usuwanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych mają obowiązek przed rozpoczęciem takiej działalności do powiadomienia o tym właściwy organ i obowiązek ten obejmuje takie podmioty, jak również wszystkie przedsiębiorstwa lub zakładu kontrolowane przez te podmioty. Jak wynika z tej sprawy i co nie wymagało przeprowadzania dodatkowych dowodów, przedsiębiorca Firma – P. P. nie kontroluje ani też nie ma uprawnień kontrolnych wobec Fundacji.

Tym samym kwestia rejestracji działalności przedsiębiorcy Firma – P. P. lub braku tej rejestracji nie miała żadnego znaczenia dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego tej sprawy. Tym samym także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 P.p.s.a. w zakresie dotyczącym rejestracji przedsiębiorcy Firmy – P. P. we właściwym rejestrze jest niezasadny. Nie ma w sprawie znaczenia dowód dotyczący warunków bytowania zwierząt w schronisku prowadzonym przez Fundację, skoro przedmiotem tej sprawy nie są warunki bytowania zwierząt, tylko nałożenie kary pieniężnej na Fundację za wykorzystywanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w żywieniu psów bez stosownej rejestracji.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 lit. o ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w związku z art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009, polegający na ich niezastosowaniu tj. pominięciu wskazanych przepisów prawa materialnego, które winny być zastosowane w niniejszej sprawie.

Art. 1 pkt 1 lit. o ustawy określa wymagania weterynaryjne dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 lit. a lub art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009, nieuregulowane w przepisach rozporządzenia nr 1069/2009 lub przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia.

Błędnym jest stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, jakoby rejestracja podmiotu produkującego lub podejmującego jeszcze inne czynności w zakresie wytarzania, obrotu lub wykorzystywania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych automatycznie zwalniała każdy inny podmiot biorący udział w procesie od produkcji do użycia lub usuwania tego typu produktów spod obowiązku ich rejestracji. Nic takiego nie wynika z wykładni językowej art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009, ani też takiej interpretacji nie uzasadnia wykładnia funkcjonalna tego przepisu. Niewątpliwie celem samego rozporządzenia nr 1069/2009 jest restrykcyjne regulowanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych co do ich dopuszczenia do obrotu oraz podmiotów uczestniczących na jakimkolwiek etapie począwszy od produkcji, a skończywszy na użyciu lub usuwaniu tych produktów. Obowiązek rejestracji takich podmiotów pozwala na efektywne przeprowadzanie kontroli przez właściwe organy weterynaryjne w zakresie w szczególności sposobu zadysponowania tymi produktami.

Taki cel wprost wynika z preambuły do rozporządzenia nr 1069/2009, gdzie akcentuje się konieczność ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt przed zakaźnymi chorobami takimi jak np. gąbczasta encefalopatia bydła (BSE).

Gdyby przyjąć za prawidłowe stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, to wówczas wystarczającym byłaby rejestracja samego producenta produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych, który miałby obowiązek zarejestrowania kolejnych podmiotów biorących jakikolwiek udział w procesie obrotu lub wykorzystywania ww. produktów nawet nie wiedząc, jakie to podmioty będą uczestniczyły na kolejnych etapach obrotu tymi produktami. W świetle powyższej regulacji nie ma przy tym znaczenia, że Fundacja kupowała od przedsiębiorcy Firmy – P. P. uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii III, a przedsiębiorca ten wiedział, kto te produkty kupuje. Rozporządzenie nr 1069/2009 musiałoby nakładać wyraźny obowiązek na przedsiębiorcę Firmę – P. P. zgłaszania do rejestracji wszystkich podmiotów biorących jakikolwiek udział w procesie związanym z produktami pochodzenia zwierzęcego i to nawet takich, co do których przedsiębiorca te nie posiada żadnych uprawnień kontrolnych.

Takie regulacji nie zawiera rozporządzenie nr 1069/2009. Sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009. Przepis ten wprowadza wyjątek od obowiązku dokonywania powiadomień, o którym mowa w art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku, gdy powiadomienie to dotyczyłoby czynności w zakresie których przedsiębiorstwa wytwarzające produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego zostały już zatwierdzone lub zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 852/2004 lub rozporządzeniem (WE) nr 853/2004, a także w odniesieniu do czynności, w zakresie których przedsiębiorstwa lub zakłady zostały już zatwierdzone zgodnie z art. 24 niniejszego rozporządzenia.

Dodatkowo wyłączenie to obejmuje czynności pociągające za sobą wytwarzanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego jedynie na miejscu, które są przeprowadzane w gospodarstwach lub w innych obiektach, w których zwierzęta są trzymane, skarmiane lub pielęgnowane.

Wyjątki objęte art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009 nie mają w tej sprawie znaczenia. Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, przedsiębiorca Firma – P. P. w miejscowości D. prowadził ubojnię i sprzedawał Fundacji uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii III. Zwolnienie zaś wymienione w art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009 obejmuje czynności pociągające za sobą wytwarzanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego jedynie na miejscu, tzn. w gospodarstwach lub w innych obiektach w których zwierzęta są trzymane, skarmiane lub pielęgnowane. Na tej podstawie Fundacja będąca jedynie nabywcą (a nie podmiotem wytwarzającym) produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nie mogła być zwolniona z obowiązku rejestracji. Drugie wyłączenie ze stosowania art. 23 ust. 1 ww. rozporządzenia dotyczy przypadku, gdy dany podmiot już został zatwierdzony lub zarejestrowany zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 852/2004 lub rozporządzeniem (WE) nr 853/2004.

Tym samym art. 23 ust. 4 rozporządzenia nr 1069/2009 zapobiega nakładaniu obowiązku ponownej rejestracji dla tych podmiotów, które dokonały już rejestracji. Także i taka sytuacja nie dotyczy tej sprawy, ponieważ skarżąca kasacyjnie Fundacja nie była zarejestrowana ani pod rządami rozporządzenia (WE) nr 852/2004 lub rozporządzenia (WE) nr 853/2004, ani też rozporządzenia nr 1069/2009.

Nie jest usprawiedliwionym także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 ust. 1 lit. o ustawy w związku z art. 2 ust. 1 lit. i rozporządzenia nr 1069/2009, polegający na błędnej wykładni pojęcia sklep detaliczny o którym mowa w powołanym przepisie, a co za tym idzie bezzasadnym przyjęciu, że przedsiębiorstwo Firma – P. P. nie było sklepem detalicznym. Sama redakcja tego zarzutu nie jest precyzyjna, ponieważ art. 2 ust. 1 nie ma litery i, za to ust. 2 tego artykułu zawiera literę i. Jest to zapewne tylko oczywista pomyłka strony skarżącej kasacyjnie, skoro w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się prawidłowo na art. 2 ust. 2 lit. i ww. rozporządzenia.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. i rozporządzenia nr 1069/2009 przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się w odniesieniu do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego będących surową karmą dla zwierząt domowych pochodzącą ze sklepów detalicznych, w których mięso jest dzielone i przechowywane wyłącznie w celu dostarczenia go konsumentowi bezpośrednio na miejscu.

Z ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego sprawy trafnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, że sprzedaż ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii III Fundacji przez przedsiębiorcę Firmę – P. P. nie stanowiła sprzedaży dokonywanej przez sklep detaliczny. Przede wszystkim art. 2 ust. 2 lit. i rozporządzenia nr 1069/2009 podlega wykładni restrykcyjnej (zawężającej), a to dlatego, że zasadą jest rejestracja każdego etapu obchodzenia się z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego począwszy od ich produkcji, a skończywszy na używaniu lub usuwaniu (art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009).

Tym samym tylko w przypadku, gdyby sprzedaż przez przedsiębiorcę Firmę – P. P. ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii III odbywała się w ten sposób, że takie produkty ww. przedsiębiorca dostarczałby do nawet własnego sklepu detalicznego, a w tym sklepie mięso stanowiące te produkty byłoby dzielone i przechowywane celem wydania go (dostarczenia) konsumentowi na miejscu, to wówczas mógłby znaleźć zastosowanie wyjątek z art. 2 ust. 2 lit. i rozporządzenia. Jak jednak wynika ze stanu faktycznego ustalonego w tej sprawie, ww. przedsiębiorca nie prowadził własnego sklepu detalicznego, a produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii III nie były dzielone i przechowywane celem umożliwienia ich zakupu przez dowolnego konsumenta na miejscu, a sam przedsiębiorca dostarczał je Fundacji poza sprzedażą detaliczną. Zakup ww. karmy nie odbywał się w sklepie detalicznym.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga kasacyjna została oddalona, w oparciu o art. 184 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania poniesione przez organ. W tej sprawie należało od Fundacji dla Bezdomnych Zwierząt z siedzibą w W. zasądzić na rzecz Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w L. kwotę 360 złotych stanowiących zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te obejmują wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem w wysokości 360 złotych obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).